რისპერიდონი 2მგ#20ტ(Replek)
4.76 ლარი
ფარმაკოლოგიური ჯგუფი:
ნეიროლეპტიკები
ქვეყანა: მაკედონია
მწარმოებელი: რეპლეკ ფარმა
ჯენერიკი - შეადარეთ ანალოგები:
რისპერიდონი
გაცემის ფორმა: II ჯგუფი რეცეპტული
კოდი: 90147
გააზიარე:
პროდუქტის მახასიათებლების შეჯამება
1. სამკურნალო პრეპარატის დასახელება
რისპერიდონი 2 მგ აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტები
(რისპერიდონი)
2. თვისობრივი და რაოდენობრივი შემადგენლობა
ყოველი აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტი შეიცავს 2 მგ რისპერიდონს, დამხმარე საშუალებებს.
*დამხმარე საშუალებების სრული ჩამონათვალი იხილეთ პუნქტში 6.1.
3. ფარმაცევტული ფორმა
აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტი.
რისპერიდონი 2 მგ აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტები არის ერთგვაროვანი, მრგვალი, ორმხრივ ამოზნექილი, ღია ნარინჯისფერი, აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტები ერთ მხარეს გასაყოფი ხაზით.
4. კლინიკური მონაცემები
4.1 თერაპიული ჩვენებები
რისპერიდონი ნაჩვენებია შიზოფრენიის სამკურნალოდ.
რისპერიდონი ნაჩვენებია ბიპოლარულ აშლილობებთან დაკავშირებული მანიის ზომიერი და მძიმე ეპიზოდების სამკურნალოდ.
რისპერიდონი ნაჩვენებია მუდმივი აგრესიის მოკლევადიანი მკურნალობისთვის (6 კვირამდე) პაციენტებში ზომიერი და მძიმე ალცჰეიმერის დემენციის მქონე პაციენტებში, რომლებიც არ რეაგირებენ არაფარმაკოლოგიურ მიდგომებზე და როდესაც არსებობს საკუთარი თავის ან სხვების დაზიანების რისკი.
რისპერიდონი ნაჩვენებია მუდმივი აგრესიის მოკლევადიანი სიმპტომური მკურნალობისთვის (6 კვირამდე) ქცევითი აშლილობის დროს ბავშვებში 5 წლის ასაკიდან და მოზარდებში დაბალი ინტელექტუალური შესაძლებლობით ან გონებრივი ჩამორჩენით, რაც დიაგნოსტირებულია DSM-IV კრიტერიუმების მიხედვით, რომლებშიც აგრესიული ან სხვა დესტრუქციული ქცევის სიმძიმე საჭიროებს ფარმაკოლოგიურ მკურნალობას. ფარმაკოლოგიური მკურნალობა უნდა იყოს უფრო ყოვლისმომცველი მკურნალობის პროგრამის განუყოფელი ნაწილი, ფსიქოსოციალური და საგანმანათლებლო ინერვენციის ჩათვლით. რეკომენდებულია რისპერიდონის დანიშვნა ბავშვთა ნევროლოგისა და ბავშვთა და მოზარდთა ფსიქიატრის ან ექიმების მიერ, რომლებიც კარგად იცნობენ ბავშვებსა და მოზარდებში ქცევითი აშლილობის მკურნალობას.
4.2 დოზირება და მიღების წესი
დოზირება
შიზოფრენია
მოზრდილები
რისპერიდონის მიღება შეიძლება დღეში ერთხელ ან დღეში ორჯერ.
პაციენტებმა უნდა დაიწყონ 2 მგ/დღეში რისპერიდონით. დოზა შეიძლება გაიზარდოს მეორე დღეს 4 მგ-მდე. შემდგომში, დოზა შეიძლება შენარჩუნდეს უცვლელად, ან შემდგომში განისაზღვროს ინდივიდუალურად, საჭიროების შემთხვევაში. პაციენტების უმეტესობისთვის სასარგებლო იქნება ყოველდღიური დოზები 4-დან 6 მგ-მდე. ზოგიერთ პაციენტში შეიძლება შესაფერისი იყოს უფრო ნელი ტიტრების ფაზა და უფრო დაბალი საწყისი და შემანარჩუნებელი დოზა.
10 მგ/დღეში ზევით დოზებმა არ აჩვენა უმაღლესი ეფექტურობა უფრო დაბალ დოზებთან მიმართებით და შეიძლება გამოიწვიონ ექსტრაპირამიდული სიმპტომების გახშირება. 16 მგ/დღეზე მაღალი დოზების უსაფრთხოება არ არის შეფასებული და ამიტომ არ არის რეკომენდებული.
ხანდაზმულები
რეკომენდებულია საწყისი დოზა 0.5 მგ დღეში ორჯერ. ეს დოზა შეიძლება ინდივიდუალურად დაკორექტირდეს 0.5 მგ ორჯერ დღეში მატებით 1-დან 2 მგ-მდე დღეში ორჯერ.
პედიატრიული მოსახლეობა
რისპერიდონის გამოყენება არ არის რეკომენდებული შიზოფრენიით დაავადებულ 18 წლამდე ასაკის ბავშვებში, ეფექტურობის შესახებ მონაცემების ნაკლებობის გამო.
მანიის ეპიზოდები ბიპოლარული აშლილობის დროს
მოზრდილები
რისპერიდონი უნდა დაინიშნოს დღეში ერთხელ, დაწყებული 2 მგ რისპერიდონით. დოზის კორექცია, ჩვენების არსებობისას, უნდა მოხდეს არანაკლებ 24 საათის ინტერვალით და დოზის მატებით 1 მგ დღეში. რისპერიდონი შეიძლება დაინიშნოს მოქნილი დოზებით 1-დან 6 მგ-მდე დიაპაზონში დღეში, თითოეული პაციენტისთვის ეფექტურობისა და ტოლერანტობის დონის ოპტიმიზაციისთვის. რისპერიდონის 6 მგ-ზე მეტი დღიური დოზები არ არის შესწავლილი მანიის ეპიზოდების მქონე პაციენტებში.
როგორც ყველა სიმპტომური მკურნალობის შემთხვევაში, რისპერიდონის მუდმივი გამოყენება რეგულარულად უნდა შეფასდეს.
ხანდაზმულები
რეკომენდებული საწყისი დოზა არის 0.5 მგ დღეში ორჯერ. ეს დოზა შეიძლება ინდივიდუალურად დაკორექტირდეს 0.5 მგ ორჯერ დღეში მატებით 1-დან 2 მგ-მდე დღეში ორჯერ. ვინაიდან ხანდაზმულებში კლინიკური გამოცდილება შეზღუდულია, სიფრთხილეა საჭირო.
პედიატრიული მოსახლეობა
რისპერიდონის გამოყენება არ არის რეკომენდებული 18 წლამდე ასაკის ბავშვებში ბიპოლარული მანიით, ეფექტურობის შესახებ მონაცემების ნაკლებობის გამო.
მუდმივი აგრესია ზომიერი და მძიმე ალცჰეიმერის დემენციის მქონე პაციენტებში
რეკომენდებული საწყისი დოზა არის 0.25 მგ დღეში ორჯერ. ეს დოზა შეიძლება ინდივიდუალურად დაკორექტირდეს 0.25 მგ-ით ორჯერ დღეში, არა უმეტეს ყოველ მეორე დღეს, საჭიროების შემთხვევაში. ოპტიმალური დოზა არის 0.5 მგ ორჯერ დღეში პაციენტების უმეტესობისთვის. თუმცა, ზოგიერთ პაციენტში შეიძლება სასარგებლო იყოს 1 მგ-მდე დოზები ორჯერ დღეში.
რისპერიდონი არ უნდა იქნას გამოყენებული 6 კვირაზე მეტი ხნის განმავლობაში პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ მუდმივი აგრესია ალცჰეიმერის დემენციის დროს. მკურნალობის დროს პაციენტები ხშირად და რეგულარულად უნდა შეფასდნენ და მკურნალობის გაგრძელების საჭიროება ხელახლა უნდა შეფასდეს.
ქცევითი აშლილობა
5-დან 18 წლამდე ასაკის ბავშვები და მოზარდები
>50 კგ სუბიექტებისთვის რეკომენდებულია საწყისი დოზა 0,.5 მგ დღეში ერთხელ. საჭიროების შემთხვევაში, ეს დოზა შეიძლება ინდივიდუალურად დაკორექტირდეს 0.5 მგ-ით დღეში ერთხელ, არა უმეტეს ყოველ მეორე დღეს. ოპტიმალური დოზა არის 1 მგ დღეში ერთხელ პაციენტების უმეტესობისთვის. თუმცა, ზოგიერთ პაციენტში შეიძლება სასრგებლო იყოს 0,5 მგ დღეში ერთხელ, ხოლო სხვა პაციენტებს შეიძლება დასჭირდეთ 1,5 მგ დღეში ერთხელ. <50 კგ სუბიექტებისთვის რეკომენდებულია საწყისი დოზა 0.25 მგ დღეში ერთხელ. საჭიროების შემთხვევაში, ეს დოზა შეიძლება ინდივიდუალურად დაკორექტირდეს 0.25 მგ-ით დღეში ერთხელ, არა უმეტეს ყოველ მეორე დღეს. ოპტიმალური დოზაა 0.5 მგ დღეში ერთხელ პაციენტების უმეტესობისთვის. თუმცა, ზოგიერთ პაციენტში შეიძლება სასრგებლო იყოს 0,25 მგ დღეში ერთხელ, ხოლო ზოგს შეიძლება დასჭირდეს 0,75 მგ დღეში ერთხელ.
როგორც ყველა სიმპტომური მკურნალობის შემთხვევაში, რისპერიდონის მუდმივი გამოყენება რეგულარულად უნდა შეფასდეს.
რისპერიდონი არ არის რეკომენდებული 5 წელზე ნაკლები ასაკის ბავშვებში, რადგან არ არსებობს გამოცდილება 5 წელზე ნაკლები ასაკის ბავშვებში ამ დარღვევით.
თირკმლის და ღვიძლის უკმარისობა
თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებს აქვთ აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ელიმინაციის ნაკლები უნარი, ვიდრე მოზრდილებს თირკმლის ნორმალური ფუნქციით. ღვიძლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებს აღენიშნებათ რისპერიდონის თავისუფალი ფრაქციის პლაზმური კონცენტრაციის ზრდა. რისპერიდონი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული პაციენტების ამ ჯგუფებში.
მიღები წესი
რისპერიდონი განკუთვნილია პერორალური მიღებისთვის. საკვები გავლენას არ ახდენს რისპერიდონის შეწოვაზე. მიღების შეწყვეტის შემდეგ, რეკომენდებულია ეტაპობრივი მოხსნა. მწვავე მოხსნის სიმპტომები, მათ შორის გულისრევა, ღებინება, ოფლიანობა და უძილობა იშვიათად არის აღწერილი ანტიფსიქოზური მედიკამენტების მაღალი დოზების მკვეთრი შეწყვეტის შემდეგ (იხ. პუნქტი 4.8). ასევე შეიძლება აღინიშნოს ფსიქოზური სიმპტომების რეციდივი და დაფიქსირდა მოძრაობის უნებლიე დარღვევები (როგორიცაა აკათია, დისტონია და დისკინეზია).
სხვა ანტიფსიქოზური საშუალებებიდან გადასვლა
როდესაც სამედიცინო თვალსაზრისით მიზანშეწონილია, რეკომენდებულია წინა მკურნალობის თანდათანობით შეწყვეტა რისპერიდონით თერაპიის დაწყებისას. ასევე, თუ სამედიცინო თვალსაზრისით მიზანშეწონილია, პაციენტთა დეპო ანტიფსიქოზური საშუალებებიდან გადასვლისას, რისპერიდონით თერაპია უნდა დაიწყოს შემდეგი დაგეგმილი ინექციის ნაცვლად. არსებული პარკინსონის საწინააღმდეგო მედიკამენტების გაგრძელების აუცილებლობა პერიოდულად ხელახლა უნდა შეფასდეს.
4.3 უკუჩვენებები
ჰიპერმგრძნობელობა აქტიური ნივთიერების ან რომელიმე დამხმარე ნივთიერების მიმართ, რომლებიც ჩამოთვლილია 6.1 ნაწილში.
4.4 სპეციალური გაფრთხილებები და განსაკუთრებული სიფრთხილის ზომები გამოყენებისას
დემენციის მქონე ხანდაზმული პაციენტები
მომატებული სიკვდილიანობა დემენციის მქონე ხანდაზმულებში
ატიპიური ანტიფსიქოზური საშუალებების, მათ შორის რისპერიდონის, 17 კონტროლირებადი კვლევის მეტა-ანალიზში, დემენციის მქონე ხანდაზმულ პაციენტებში, რომლებსაც მკურნალობდნენ ატიპიური ანტიფსიქოზური საშუალებებით, აღინიშნება მომატებული სიკვდილიანობა პლაცებოსთან შედარებით. ამ პოპულაციაში პერორალური რისპერიდონის პლაცებო კონტროლირებად კვლევებში სიკვდილიანობის სიხშირე იყო 4.0% რისპერიდონით ნამკურნალები პაციენტებისთვის, 3.1% პლაცებოთი ნამკურნალებ პაციენტებთან შედარებით. მკურნალი პაციენტებისთვის. სხვაობის კოეფიციენტი (95% ზუსტი ნდობის ინტერვალი) იყო 1.21 (0.7,2.1). გარდაცვლილთა საშუალო ასაკი (დიაპაზონი) იყო 86 წელი (დიაპაზონი 67-100). ორი დიდი ობზერვაციული კვლევის მონაცემებმა აჩვენა, რომ დემენციის მქონე ხანდაზმული ადამიანები, რომლებიც მკურნალობენ ჩვეულებრივი ანტიფსიქოზური საშუალებებით, ასევე არიან სიკვდილის მცირე რისკის ქვეშ, ვიდრე ისინი, რომლებიც არ მკურნალობენ. არ არის საკმარისი მონაცემები რისკის ზუსტი სიდიდის მყარი შეფასებისთვის და გაზრდილი რისკის მიზეზი უცნობია. რამდენად შეიძლება ობზერვაციულ კვლევებში გაზრდილი სიკვდილიანობის მონაცემები მიეკუთვნებოდეს ანტიფსიქოზურ პრეპარატებს, პაციენტის ზოგიერთი მახასიათებლის საპირისპიროდ, არ არის ნათელი.
ფუროსემიდთან ერთდროული გამოყენება
დემენციის მქონე ხანდაზმულ პაციენტებში რისპერიდონის პლაცებო-კონტროლირებად კვლევებში, სიკვდილიანობის უფრო მაღალი სიხშირე დაფიქსირდა პაციენტებში, რომლებიც მკურნალობდნენ ფუროსემიდი პლუს რისპერიდონით (7.3%; საშუალო ასაკი 89 წელი, დიაპაზონი 75-79) იმ პაციენტებთან შედარებით, რომლებიც მკურნალობდნენ მხოლოდ რისპერიდონით (3.1%; საშუალო ასაკი 84 წელი, დიაპაზონი 70-96) ან მხოლოდ ფუროსემიდით (4.1%; საშუალო ასაკი 80 წელი, 67-90 დიაპაზონი). სიკვდილიანობის ზრდა პაციენტებში, რომლებიც მკურნალობდნენ ფუროსემიდი პლუს რისპერიდონით, დაფიქსირდა ოთხი კლინიკური გამოკვლევიდან ორში. რისპერიდონის ერთდროული გამოყენება სხვა დიურეტიკებთან (ძირითადად თიაზიდური დიურეზულები გამოიყენება დაბალი დოზებით) არ იყო დაკავშირებული მსგავს შედეგებთან.
არ არის გამოვლენილი პათოფიზიოლოგიური მექანიზმი, რომელიც ახსნის ამ მონაცემს და არ შეინიშნება სიკვდილის მიზეზის თანმიმდევრული მოდელი. მიუხედავად ამისა, აუცილებელია სიფრთხილე გამოყენების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებამდე განხილული უნდა იყოს ამ კომბინაციის ან სხვა ძლიერი დიურეტიკებით ერთდროული მკურნალობის რისკები და სარგებელი. არ აღინიშნებოდა სიკვდილიანობის გაზრდილი სიხშირე იმ პაციენტებში, რომლებიც რისპერიდონთან ერთად იღებდნენ სხვა დიურეტიკებს. მკურნალობის მიუხედავად, დეჰიდრატაცია იყო სიკვდილიანობის საერთო რისკ-ფაქტორი და ამიტომ თავიდან უნდა იქნას აცილებული დემენციის მქონე ხანდაზმულ პაციენტებში.
ცერებროვასკულარული გვერდითი მოვლენები
ცერებროვასკულური გვერდითი მოვლენების დაახლოებით 3-ჯერ გაზრდილი რისკი დაფიქსირდა რანდომიზებულ პლაცებოზე კონტროლირებად კლინიკურ კვლევებში დემენციის მქონე პოპულაციაში ზოგიერთი ატიპიური ანტიფსიქოზური საშუალების გამოყენებისას. გაერთიანებულმა მონაცემებმა რისპერიდონის ექვს პლაცებო- კონტროლირებადი კვლევიდან, ძირითადად ხანდაზმულ პაციენტებში (65 წელზე მეტი ასაკის) დემენციით, აჩვენა, რომ CVAE (სერიოზული და არასერიოზული, კომბინირებული) დაფიქსირდა პაციენტების 3.3%-ში (33/1009), რომლებიც მკურნალობდნენ რისპერიდონით და პაციენტთა 1.2%-ში (8/712), რომლებიც მკურნალობდნენ პლაცებოთი. სხვაობის კოეფიციენტი (95% ზუსტი ნდობის ინტერვალი) იყო 2.96 (1.34, 7.50). ამ გაზრდილი რისკის მექანიზმი უცნობია. გაზრდილი რისკი არ არის გამორიცხული სხვა ანტიფსიქოზური საშუალებებისთვის ან სხვა პაციენტების პოპულაციისთვის. რისპერიდონი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ ინსულტის რისკის ფაქტორები.
CVAE-ების ეს რისკი მნიშვნელოვნად მაღალი იყო შერეული ან სისხლძარღვოვანი ტიპის დემენციის მქონე პაციენტებში, ალცჰეიმერის დემენციასთან შედარებით. ამიტომ, ალცჰეიმერის გარდა სხვა ტიპის დემენციის მქონე პაციენტებში არ უნდა იქნას გამოყენებული რისპერიდონი სამკურნალოდ.
ექიმებს ურჩევენ შეაფასონ რისპერიდონის გამოყენების რისკი და სარგებელი დემენციის მქონე ხანდაზმულ პაციენტებში, ინდივიდუალურ პაციენტში ინსულტის რისკის პროგნოზირების გათვალისწინებით. პაციენტები/მომვლელები უნდა იყვნენ გაფრთხილებული, რომ დაუყოვნებლივ შეატყობინონ პოტენციური CVA-ის ნიშნები და სიმპტომები, როგორიცაა უეცარი სისუსტე ან სახის, ხელების ან ფეხების დაბუჟება და მეტყველების ან მხედველობის პრობლემები. მკურნალობის ყველა ვარიანტი უნდა განიხილებოდეს დაუყოვნებლად, რისპერიდონის შეწყვეტის ჩათვლით.
რისპერიდონი გამოყენებული უნდა იყოს მხოლოდ მოკლე ვადით მუდმივი აგრესიისთვის პაციენტებში ზომიერი და მძიმე ალცჰეიმერის დემენციით, როგორც დამატება არაფარმაკოლოგიურ მიდგომებზე, რომელტა ეფექტურობა იყო მცირე ან საერთოდ არ იყო ეფექტური და როდესაც არსებობს თვითდაზიანების ან სხვისთვის ზიანის მიყენების პოტენციური რისკი.
რეგულარულად უნდა მოხდეს პაციენტების ხელახალი შეფასება და მკურნალობის გაგრძელების საჭიროების ხელახლა შეფასება.
ორთოსტატული ჰიპოტენზია
რისპერიდონის ალფა-მაბლოკირებელი აქტივობის გამო, შეიძლება განვითარდეს (ორთოსტატული) ჰიპოტენზია, განსაკუთრებით საწყისი დოზის ტიტრირების პერიოდში. კლინიკურად მნიშვნელოვანი ჰიპოტენზია დაფიქსირდა პოსტმარკეტინგულ პერიოდში რისპერიდონისა და ანტიჰიპერტენზიული მკურნალობის ერთდროული გამოყენებისას. რისპერიდონი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული გულ-სისხლძარღვთა დაავადების მქონე პაციენტებში (მაგალითად, გულის უკმარისობა, მიოკარდიუმის ინფარქტი, გამტარობის დარღვევები, დეჰიდრატაცია, ჰიპოვოლემია ან ცერებროვასკულური დაავადება) და დოზა თანდათან უნდა ტიტრირდეს რეკომენდაციის მიხედვით (იხ. პუნქტი 4.2). ჰიპოტენზიის განვითარების შემთხვევაში, საჭიროა დოზის შემცირება.
რისპერიდონის ალფა-მაბლოკირებელი აქტივობის გამო, შეიძლება განვითარდეს (ორთოსტატული) ჰიპოტენზია, განსაკუთრებით საწყისი დოზის ტიტრირების პერიოდში. კლინიკურად მნიშვნელოვანი ჰიპოტენზია დაფიქსირდა პოსტმარკეტინგულ პერიოდში რისპერიდონისა და ანტიჰიპერტენზიული მკურნალობის ერთდროული გამოყენებისას. რიპერიდონი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული გულ-სისხლძარღვთა ცნობილი დაავადების მქონე პაციენტებში (მაგალითად, გულის უკმარისობა, მიოკარდიუმის ინფარქტი, გამტარობის დარღვევები, დეჰიდრატაცია, ჰიპოვოლემია ან ცერებროვასკულური დაავადება) და დოზირება თანდათან უნდა ტიტრირდეს რეკომენდირებულის მიხედვით (იხ. პუნქტი 4.2). ჰიპოტენზიის განვითარების შემთხვევაში საჭიროა დოზის შემცირება.
ლეიკოპენია, ნეიტროპენია და აგრანულოციტოზი
ლეიკოპენიის, ნეიტროპენიის და აგრანულოციტოზის მოვლენები დაფიქსირდა ანტიფსიქოზურ საშუალებებთან, მათ შორის რისპერიდონთან. აგრანულოციტოზი დაფიქსირდა ძალიან იშვიათად (<1/10000 პაციენტი) პოსტმარკეტინგული მეთვალყურეობის დროს.
პაციენტები, რომლებსაც ანამნეზში ჰქონდათ სისხლის თეთრი უჯრედების კლინიკურად მნიშვნელოვანი დაბალი რაოდენობა ან მედიკამენტებით გამოწვეული ლეიკოპენია/ნეიტროპენია, უნდა იყვნენ მონიტორინგის ქვეშ თერაპიის პირველი რამდენიმე თვის განმავლობაში და განხილული უნდა იყოს რისპერიდონის შეწყვეტა სისხლის თეთრი უჯრედების კლინიკურად მნიშვნელოვანი შემცირების პირველი ნიშნის გამოვლენისას, სხვა გამომწვევი ფაქტორების არარსებობის შემთხვევაში.
კლინიკურად მნიშვნელოვანი ნეიტროპენიის მქონე პაციენტებში აუცილებელია ცხელების ან სხვა სიმპტომების ან ინფექციის ნიშნების გულდასმით კონტროლი და ასეთი სიმპტომების ან ნიშნების გამოვლენის შემთხვევაში, უნდა დაიწყოს შესაბამისი მკურნალობა. მძიმე ნეიტროპენიის მქონე პაციენტებმა (ნეიტროფილების აბსოლუტური რაოდენობა < 1 X 109/ლ უნდა შეწყვიტონ რისპერიდონის მიღება და უნდა გაკონტროლდეს სისხლის თეთრი უჯრედების რაოდენობა გამოჯანმრთელებამდე.
გვიანი დისკინეზია/ექსტრაპირამიდული სიმპტომები
დოფამინის რეცეპტორების ანტაგონისტური თვისებების მქონე მედიკამენტები დაკავშირებულია გვიანი დისკინეზიის ინდუქციასთან, რომელიც ხასიათდება უნებლიე რიტმული მოძრაობებით, უპირატესად ენის და/ან სახის. ექსტრაპირამიდული სიმპტომების დაწყება არის გვიანი დისკინეზიის რისკის ფაქტორი. თუ განვითარდა გვიანი დისკინეზიის ნიშნები და სიმპტომები, განხილული უნდა იყოს ყველა ანტიფსიქოზური საშუალების მიღების შეწყვეტა.
სიფრთხილეა საჭირო პაციენტებში, რომლებიც ერთდროულად იღებენ ფსიქოსტიმულანტებს (მაგ. მეთილფენიდატი) და რისპერიდონს, რადგან შეიძლება გამოვლინდეს ექსტრაპირამიდული სიმპტომები ერთი ან ორივე პრეპარატის მიღებისას. რეკომენდებულია მასტიმულირებელი მკურნალობის თანდათანობით შეწყვეტა (იხ. პუნქტი 4.5).
ნეიროლეფსიური ავთვისებიანი სინდრომი
ავთვისებიანი ნეიროლეფსიური სინდრომი, რომელიც ხასიათდება ჰიპერთერმიით, კუნთების რიგიდობით, ავტონომიური არასტაბილურობით, შეცვლილი ცნობიერებით და შრატში კრეატინინფოსფოკინაზას დონის მომატებით, დაფიქსირდა ანტიფსიქოზურ საშუალებებთან. დამატებითი ნიშნები შეიძლება მოიცავდეს მიოგლობინურიას (რაბდომიოლიზი) და თირკმლის მწვავე უკმარისობას. ამ შემთხვევაში, ყველა ანტიფსიქოზური საშუალების, მათ შორის რისპერიდონის მიღება უნდა შეწყდეს.
პარკინსონის დაავადება და ლევის სხეულებთან ასოცირებული დემენცია
ექიმებმა ანტიფსიქოზური საშუალებების, მათ შორის რისპერიდონის დანიშვნისას პარკინსონის დაავადების ან ლევის სხეულებთან ასოცირებული დემენციის მქონე პაციენტებისთვის უნდა შეაფასონ რისკი და სარგებელი. პარკინსონის დაავადება შეიძლება გაუარესდეს რისპერიდონის მიღებისას. ორივე ჯგუფს შეიძლება ჰქონდეს ავთვისებიანი ნეიროლეფსიური სინდრომის გაზრდილი რისკი, ისევე როგორც ანტიფსიქოზური მედიკამენტების მიმართ მომატებული მგრძნობელობა; ეს პაციენტები გამოირიცხნენ კლინიკური კვლევებიდან. ასეთი გაზრდილი მგრძნობელობის გამოვლინება შეიძლება მოიცავდეს დაბნეულობას, დაბნეულობას, პოსტურალურ არასტაბილურობას ხშირი დაცემით, ექსტრაპირამიდული სიმპტომების გარდა.
ჰიპერგლიკემია და შაქრიანი დიაბეტი
რისპერიდონით მკურნალობის დროს დაფიქსირდა ჰიპერგლიკემია, შაქრიანი დიაბეტი და უკვე არსებული დიაბეტის გამწვავება. ზოგიერთ შემთხვევაში, დაფიქსირდა სხეულის წონის წინასწარი მატება, რაც შეიძლება იყოს წინასწარგანწყობის ფაქტორი. კეტოაციდოზთან კავშირი დაფიქსირდა ძალიან იშვიათად და იშვიათად დიაბეტურ კომასთან. მიზანშეწონილია შესაბამისი კლინიკური მონიტორინგი გამოყენებული ანტიფსიქოზური საშუალების გაიდლაინების შესაბამისად.
პაციენტები, რომლებიც მკურნალობენ ნებისმიერი ატიპიური ანტიფსიქოზური საშუალებით, რისპერიდონის ჩათვლით, უნდა იმყოფებოდნენ კლინიკური მონიტორინგის ქვეშ ჰიპერგლიკემიის სიმპტომებზე (როგორიცაა პოლიდიფსია, პოლიურია, პოლიფაგია და სისუსტე) და შაქრიანი დიაბეტის მქონე პაციენტები რეგულარულად უნდა იმყოფებოდნენ კონტროლზე გლუკოზის კონტროლის გაუარესების გამო.
წონის მომატება
რისპერიდონის გამოყენებისას აღინიშნა წონის მნიშვნელოვანი მომატება. აუცილებელია წონის რეგულარული კონტროლი.
ჰიპერპროლაქტიმენია
ჰიპერპროლაქტიმენია რისპერიდონით მკურნალობის ხშირი გვერდითი მოვლენაა. პროლაქტინის პლაზმური დონის შეფასება რეკომენდებულია პაციენტებში, რომლებსაც აღენიშნებათ პროლაქტინთან დაკავშირებული შესაძლო გვერდითი მოვლენები (მაგ. გინეკომასტია, მენსტრუალური დარღვევები, ანოვულაცია, ნაყოფიერების დარღვევა, ლიბიდოს დაქვეითება, ერექციული დისფუნქცია და გალაქტორეა).
ქსოვილის კულტურის კვლევებით ნავარაუდევია, რომ ადამიანის მკერდის სიმსივნეებში უჯრედების ზრდა შესაძლოა პროლაქტინით იყოს სტიმულირებული. მიუხედავად იმისა, რომ კლინიკურ და ეპიდემიოლოგიურ კვლევებში ჯერჯერობით არ გამოვლენილა აშკარა კავშირი ანტიფსიქოზური საშუალებების მიღებასთან, სიფრთხილეა რეკომენდებული პაციენტებში შესაბამისი სამედიცინო ისტორიით. რისპერიდონი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული ადრე არსებული ჰიპერპროლაქტიმენიის მქონე პაციენტებში და შესაძლო პროლაქტინ-დამოკიდებული სიმსივნეების მქონე პაციენტებში.
QT გახანგრძლივება
QT ინტერვალის გახანგრძლივება ძალიან იშვიათად დაფიქსირდა პოსტმარკეტინგულ პერიოდში. როგორც სხვა ანტიფსიქოზური საშუალებების შემთხვევაში, სიფრთხილეა საჭირო რისპერიდონის დანიშვნისას პაციენტებში, რომლებსაც დადსტურებული აქვთ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები, აქვთ QT ინტერვალის გახანგრძლივების ოჯახური ისტორია, ბრადიკარდია ან ელექტროლიტური დარღვევები (ჰიპოკალიემია, ჰიპომაგნიზემია), რადგან ამან შეიძლება გაზარდოს არითმოგენური ეფექტების რისკი და იმ მედიკამენტებთან ერთად გამოყენებისას, რომლებიც ახანგრძლივებენ QT ინტერვალს.
კრუნჩხვები
რისპერიდონი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული პაციენტებში ანამნეზში კრუნჩხვებით ან სხვა მდგომარეობებითმ რომლებიც პოტენციურად ამცირებს კრუნჩხვების ზღურბლს.
პრიაპიზმი
პრიაპიზმი შეიძლება განვითარდეს რიპერიდონით მკურნალობისას მისი ალფა-ადრენერგიული მაბლოკირებელი ეფექტების გამო.
სხეულის ტემპერატურის რეგულირება
სხეულის ძირითადი ტემპერატურის შემცირების უნარის დარღვევა მიეკუთვნება ანტიფსიქოზურ მედიკამენტებს. რეკომენდებულია სათანადო სიფრთხილე რისპერიდონის დანიშვნისას იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც განუვითარდებათ ისეთი მდგომარეობები, რომლებმაც შეიძლება ხელი შეუწყონ სხეულის ძირითადი ტემპერატურის მატებას, მაგ. ინტენსიური ვარჯიში, ძლიერი სიცხის ზემოქმედება, ანტიქოლინერგული აქტივობის მქონე თანმხლები მკურნალობა ან დეჰიდრატაცია.
ღებინების საწინააღმდეგო ეფექტი
ღებინების საწინააღმდეგო ეფექტი დაფიქსირდა რისპერიდონის პრეკლინიკურ კვლევებში. ამ ეფექტმა, თუ ის ვლინდება ადამიანებში, შეიძლება შენიღბოს გარკვეული მედიკამენტების დოზის გადაჭარბების ნიშნები და სიმპტომები ან ისეთი მდგომარეობები, როგორიცაა ნაწლავის გაუვალობა, რეიეს სინდრომი და ტვინის სიმსივნე.
თირკმლის და ღვიძლის უკმარისობა
თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებს აქვთ აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ელიმინაციის ნაკლები უნარი, ვიდრე მოზრდილებს თირკმლის ნორმალური ფუნქციით. ღვიძლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებს აღენიშნებათ რისპერიდონის თავისუფალი ფრაქციის პლაზმური კონცენტრაციის ზრდა (იხ. პუნქტი 4.2).
ვენური თრომბოემბოლია
დაფიქსირდა ვენური თრომბოემბოლიის შემთხვევები ანტიფსიქოზური საშუალებების გამოყენებისას. ვინაიდან პაციენტებს, რომლებიც მკურნალობენ ანტიფსიქოზური საშუალებებით, ხშირად აღენიშნებათ ვენური თრომბოემბოლიის შეძენილი რისკ-ფაქტორები, ვენური თრომბოემბოლიის ყველა შესაძლო რისკფაქტორი უნდა იყოს გამოვლენილი რისპერიდონით მკურნალობის დაწყებამდე და მის დროს და განხორციელდეს პრევენციული ზომები.
თვალისფერადიგარსისინტრაოპერაციულიმოდუნებისსინდრომი
თვალის ფერადი გარსის ინტრაოპერაციული მოდუნების სინდრომი დაფიქსირდა კატარაქტის ოპერაციის დროს პაციენტებში, რომლებიც მკურნალობდნენ ალფა 1a-ადრენერგული ანტაგონისტური ეფექტების მქონე მედიკამენტებით, მათ შორის რისპერიდონით (იხ. პუნქტი 4.8).
თვალის ფერადი გარსის ინტრაოპერაციული მოდუნების სინდრომმა შეიძლება გაზარდოს თვალის გართულებების რისკი ოპერაციის დროს და მის შემდეგ. ალფა 1a-ადრენერგული ანტაგონისტური მოქმედების მქონე მედიკამენტების ამჟამინდელი ან წარსული გამოყენება უნდა ეცნობოს თვალის ქირურგს ოპერაციამდე, კატარაქტის ოპერაციამდე ალფა 1 მაბლოკირებელი თერაპიის შეწყვეტის პოტენციური სარგებელი დადგენილი არ არის და უნდა შეფასდეს ანტიფსიქოზური თერაპიის შეწყვეტის რისკთან მიმართებით.
პედიატრიული მოსახლეობა
სანამ რიპერიდონი დაენიშნება ქცევითი აშლილობის მქონე ბავშვს ან მოზარდს, უნდა მოხდეს მათი სრულყოფილი შეფასება აგრესიული ქცევის ფიზიკურ და სოციალურ მიზეზებზე, როგორიცაა ტკივილი ან შეუსაბამო გარემო მოთხოვნები.
ამ პოპულაციაში რისპერიდონის სედაციური ეფექტის მონიტორინგი უნდა მოხდეს სწავლის უნარზე შესაძლო შედეგების გამო. რისპერიდონის მიღების დროის ცვლილებამ შეიძლება გააუმჯობესოს სედაციის გავლენა ბავშვებისა და მოზარდების ყურადღების უნარზე.
რისპერიდონი ასოცირებული იყო სხეულის წონისა და სხეულის მასის ინდექსის საშუალო მატებასთან. რეკომენდებულია წონის საბაზისო გაზომვა მკურნალობის დაწყებამდე და წონის რეგულარული მონიტორინგი. სიმაღლის ცვლილებები გრძელვადიან ღია ეტიკეტით გაფართოებულ კვლევებში იყო მოსალოდნელი ასაკის შესაბამისი ნორმების ფარგლებში. რისპერიდონით ხანგრძლივი მკურნალობის ეფექტი სქესობრივ მომწიფებასა და სიმაღლეზე სათანადოდ არ არის შესწავლილი.
ბავშვებში და მოზარდებში ზრდაზე და სქესობრივ მომწიფებაზე ჰიპერპროლაქტინემიის ხანგრძლივი პოტენციური ეფექტის გამო, განხილული უნდა იყოს ენდოკრინოლოგიური სტატუსის რეგულარული კლინიკური შეფასება, სიმაღლის, წონის, სქესობრივი მომწიფების, მენსტრუალური ფუნქციის მონიტორინგის და პროლაქტინთან დაკავშირებული სხვა პოტენციური ეფექტების ჩათვლით.
მცირე პოსტმარკეტინგული დაკვირვების შედეგებმა აჩვენა, რომ რისპერიდონის ზემოქმედების ქვეშ მყოფი 8-16 წლის ასაკის სუბიექტების სიმაღლე საშუალოდ დაახლოებით 3.0-დან 4.8 სმ-მდე უფრო მეტი იყო, ვიდრე იმ სუბიექტების, რომლებიც იღებდნენ სხვა ატიპიურ ანტიფსიქოზურ მედიკამენტებს. ეს კვლევა არ იყო საკმარისი იმის დასადგენად, ჰქონდა თუ არა რაიმე ზეგავლენა რისპერიდონის ზემოქმედებას ზრდასრულთა საბოლოო სიმაღლეზე, ან იყო თუ არა შედეგი გამოწვეული რისპერიდონის უშუალო ზემოქმედებით ძვლის ზრდაზე, ან თავად ძირითადი დაავადების ზემოქმედებით ძვლის ზრდაზე, ან ძირითადი დაავადების უკეთესი კონტროლის შედეგი წრფივი ზრდის მატების შედეგად.
რისპერიდონით მკურნალობის დროს ასევე უნდა ჩატარდეს რეგულარული გამოკვლევა ექსტრაპირამიდულ სიმპტომებსა და მოძრაობის სხვა დარღვევებზე.
ბავშვებში და მოზარდებში დოზის სპეციფიკური რეკომენდაციებისთვის იხილეთ პუნქტი 4.2.
დამხმარე ნივთიერებები
რისპერიდონის შემოგარსული ტაბლეტები შეიცავს ლაქტოზას. ეს პრეპარატი არ უნდა მიიღონ პაციენტებმა იშვიათი მემკვიდრეობითი პრობლემებით, როგორიცაა გალაქტოზას აუტანლობა, ლაპ ლაქტაზას დეფიციტი ან გლუკოზა-გალაქტოზას მალაბსორბცია.
4.5 ურთიერთქმედება სხვა სამკურნალო საშუალებებთან და ურთიერთქმედების სხვა ფორმები
ფარმაკოდინამიკასთან დაკავშირებული ურთიერთქმედება
პრეპარატები, რომლებიც ცნობილია, რომ ახანგრძლივებენ QT ინტერვალს
სხვა ანტიფსიქოზური საშუალებების მსგავსად, სიფრთხილეა რეკომენდებული რისპერიდონის დანიშვნისას სამკურნალო საშუალებებთან ერთად, რომლებიც ახანგრძლივებენ QT ინტერვალს, როგორიცაა ანტიარითმული საშუალებები (მაგ. ქინიდინი, დიზოპირამიდი, პროკაინამიდი, პროპაფენონი, ამიოდარონი, სოტალოლი), ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები (მაგ., ამიტრიპტილინი), ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები (მაგ. მაპროტილინი), ზოგიერთი ანტიჰისტამინი, სხვა ანტიფსიქოზური საშუალებები, ზოგიერთი მალარიის საწინააღმდეგო პრეპარატი (მაგ. ქინინი და მეფლოქინი) და ელექტროლიტების დისბალანსის (ჰიპოკალიემია, ჰიპომაგნიემია) გამომწვევი მედიკამენტები, ბრადიკარდიის გამომწვევი საშუალებები ან პრეპარატები, რომლებიც თრგუნავენ რისპერიდონის ღვიძლისმიერ მეტაბოლიზმს. ეს ჩამონათვალი არის საორიენტაციო და არა ამომწურავი.
ცენტრალური მოქმედების მქონე პრეპარატები და ალკოჰოლი
რისპერიდონი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული ცენტრალური მოქმედების სხვა ნივთიერებებთან კომბინაციაში, მათ შორის ალკოჰოლთან, ოპიატებთან, ანტიჰისტამინებთან და ბენზოდიაზეპინებთან სედაციის გაზრდილი რისკის გამო.
ლევოდოპა და დოფამინის აგონისტები
რისპერიდონს შეუძლია მოახდინოს ლევოდოპას და სხვა დოფამინის აგონისტების მოქმედების ანტაგონიზება. თუ ეს კომბინაცია მიიჩნევა საჭიროდ, განსაკუთრებით პარკინსონის დაავადების ბოლო სტადიაზე, უნდა დაინიშნოს თითოეული პრეპარატის ყველაზე დაბალი ეფექტური დოზა.
ჰიპოტენზიური ეფექტის მქონე პრეპარატები
კლინიკურად მნიშვნელოვანი ჰიპოტენზია დაფიქსირდა პოსტმარკეტინგული გამოყენებისას რისპერიდონისა და ანტიჰიპერტენზიული მკურნალობის ერთდროული გამოყენებისას.
ფსიქოსტიმულატორები
ფსიქოსტიმულატორების (მაგ. მეთილფენიდატი) რისპერიდონთან ერთად გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს ექსტრაპირამიდული სიმპტომები ერთ-ერთი ან ორივე მკურნალობის შეცვლისას (იხ. პუნქტი 4.4).
პალიპერიდონი
პერორალური რისპერიდონის პალიპერიდონთან ერთდროული გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან პალიპერიდონი არის რისპერიდონის აქტიური მეტაბოლიტი და ამ ორის კომბინაციამ შეიძლება გამოიწვიოს აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ადიციური ექსპოზიცია.
ფარმაკოკინეტიკური ურთიერთქმედება
საკვები გავლენას არ ახდენს რისპერიდონის შეწოვაზე.
რისპერიდონი ძირითადად მეტაბოლიზდება CYP2D6-ით და უფრო მცირე რაოდენობით CYP3A4-ით. რისპერიდონიც და მისი აქტიური მეტაბოლიტი 9-ჰიდროქსირისპერიდონიც არის P-გლიკოპროტეინის (P-gp) სუბსტრატები. ნივთიერებებმა, რომლებიც ცვლიან CYP2D6 აქტივობას, ან ნივთიერებებმა, რომლებიც ძლიერად აინჰიბირებენ ან აინდუცირებენ CYP3A4 და/ან P-gp-ს აქტივობას, შეიძლება გავლენა მოახდინონ რისპერიდონის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ფარმაკოკინეტიკაზე.
ძლიერი CYP2D6 ინჰიბიტორები
რისპერიდონის ერთდროულმა გამოყენებამ CYP2D6 ძლიერ ინჰიბიტორთან ერთად შეიძლება გაზარდოს რისპერიდონის პლაზმური კონცენტრაცია, მაგრამ აქტიურ ანტიფსიქოზურ ფრაქციაზე ნაკლები. CYP2D6 ძლიერი ინჰიბიტორის უფრო მაღალმა დოზებმა შეიძლება გაზარდოს რისპერიდონის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის კონცენტრაცია (მაგ., პაროქსეტინი, იხილეთ ქვემოთ). მოსალოდნელია, რომ სხვა CYP 2D6 ინჰიბიტორებმა, როგორიცაა ქინიდინი, შეიძლება ანალოგიური გავლენა მოახდინონ რისპერიდონის პლაზმურ კონცენტრაციაზე. პაროქსეტინის, ქინიდინის ან სხვა ძლიერი CY2D6 ინჰიბიტორის, განსაკუთრებით უფრო მაღალი დოზების ერთდროული მიღების დაწყებისას ან შეწყვეტისას, ექიმმა ხელახლა უნდა შეაფასოს რისპერიდონის დოზა.
CYP3A4 და/ან P-gp ინჰიბიტორები
რისპერიდონის ერთდროულმა გამოყენებამ ძლიერ CYP3A4 და/ან P-gp ინჰიბიტორთან შეიძლება არსებითად გაზარდოს რისპერიდონის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის კონცენტრაცია პლაზმაში. იტრაკონაზოლის ან სხვა ძლიერი CYP3A4 და/ან P-gp ინჰიბიტორის დაწყებისას ან შეწყვეტისას, ექიმმა ხელახლა უნდა შეაფასოს რისპერიდონის დოზა.
CYP3A4 და/ან P-gp ინდუქტორები
რისპერიდონის ერთდროულმა გამოყენებამ ძლიერ CYP3A4 და/ან P-gp ინდუქტორთან შეიძლება შეამციროს რისპერიდონის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის კონცენტრაცია პლაზმაში. კარბამაზეპინის ან სხვა ძლიერი CYP3A4 და/ან P-gp ინდუქტორის დაწყებისას ან შეწყვეტისას, ექიმმა ხელახლა უნდა შეაფასოს რისპერიდონის დოზა. CYP3A4 ინდუქტორების ეფექტი დამოკიდებულია დროზე და შეყვანის შემდეგ შეიძლება დასჭირდეს მინიმუმ 2 კვირა მაქსიმალური ეფექტის მისაღწევად. ამასთან, მიღების შეწყვეტისას, CYP3A4 ინდუქციის შემცირებას შეიძლება დასჭირდეს მინიმუმ 2 კვირა.
პრეპარატები პროტეინებთან მაღალი შეკავშირების ხარისხით
როდესაც რისპერიდონი მიიღება ცილებთან შეკავშირების მაღალი ხარისხის მქონე პრეპარატებთან ერთად, არ აღინიშნება არც ერთი პრეპარატის კლინიკურად მნიშვნელოვანი გადაადგილება პლაზმის ცილებიდან.
თანმხლები მედიკამენტების გამოყენებისას საჭიროა შესაბამისი ინსტრუქციის გაცნობა მეტაბოლიზმის გზისა და დოზის კორექტირების შესაძლო საჭიროების შესახებ.
პედიატრიული მოსახლეობა
ურთიერთქმედების კვლევები ჩატარდა მხოლოდ მოზრდილებში. ამ კვლევების შედეგების შესაბამისობა პედიატრიულ პაციენტებში უცნობია.
ბავშვებში და მოზარდებში ფსიქოსტიმულანტების (მაგ. მეთილფენიდატი) რისპერიდონთან ერთად გამოყენება არ ცვლიდა რისპერიდონის ფარმაკოკინეტიკას და ეფექტურობას.
მაგალითები
ქვემოთ ჩამოთვლილია პრეპარატების მაგალითები, რომლებსაც შეუძლიათ რისპერიდონთან პოტენციური ურთიერთქმედება ან რომლებმაც არ აჩვენეს რისპერიდონთან ურთიერთქმედება:
სხვა სამკურნალო საშუალებების გავლენა რისპერიდონის ფარმაკოკინეტიკაზე
ანტიბაქტერიული საშუალებები:
• ერითომიცინი, ზომიერი CYP3A4 ინჰიბიტორი და P-gp ინჰიბიტორი, არ ცვლის რისპერიდონისა და აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ფარმაკოკინეტიკას.
• რიფამპიცინი, CYP3A4 ძლიერი ინდუქტორი და P-gp ინდუქტორი, ამცირებს აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის პლაზმურ კონცენტრაციას.
ანტიქოლინესტერაზები:
• დონეპეზილი და გალანტამინი, ორივე CYP2D6 და CYP3A4 სუბსტრატი, არ აჩვენებენ კლინიკურად მნიშვნელოვან ეფექტს რისპერიდონისა და აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ფარმაკოკინეტიკაზე.
ანტიეპილეფსიური საშუალებები:
• ნაჩვენებია, რომ კარბამაზეპინი, როგორც CYP3A4 ძლიერი ინდუქტორი და P-gp ინდუქტორი, ამცირებს რისპერიდონის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის პლაზმურ კონცენტრაციებს. მსგავსი ეფექტები შეიძლება აღინიშნოს მაგ. ფენიტოინის და ფენობარბიტალის შემთხვევაში, რომლებიც ასევე აინდუცირებენ CYP 3A4 ღვიძლის ფერმენტს, ასევე P-გლიკოპროტეინს.
• ტოპირამატი ზომიერად ამცირებს რისპერიდონის ,მაგრამ არა აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ბიოშეღწევადობას. ამიტომ, ამ ურთიერთქმედებას ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ჰქონდეს კლინიკური მნიშვნელობა.
სოკოს საწინააღმდეგო საშუალებები:
• იტრაკონაზოლი, CYP3A4 ძლიერი ინჰიბიტორი და P-gp ინჰიბიტორი, დოზით 200 მგ/დღეში ზრდის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის პლაზმურ კონცენტრაციას დაახლოებით 70%-ით, რისპერიდონის დოზებზე 2-დან 8 მგ/დღეში.
• კეტოკონაზოლი, CYP3A4 ძლიერი ინჰიბიტორი და P-gp ინჰიბიტორი, დოზით 200 მგ/დღეში ზრდის რისპერიდონის პლაზმურ კონცენტრაციას და ამცირებს 9-ჰიდროქსირისპერიდონის პლაზმურ კონცენტრაციას.
ანტიფსიქოზური საშუალებები
• ფენოთიაზინებს შეუძლიათ გაზარდონ რისპერიდონის, მაგრამ არა აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის პლაზმური კონცენტრაცია.
ანტივირუსული საშუალებები:
• პროტეაზას ინჰიბიტორები: ოფიციალური კვლევის მონაცემები არ არის ხელმისაწვდომი; თუმცა, ვინაიდან რიტონავირი არის CYP3A4 ძლიერი ინჰიბიტორი და CYP2D6 სუსტი ინჰიბიტორი, რიტონავირი და რიტონავირით გაძლიერებული პროტეაზას ინჰიბიტორები პოტენციურად ზრდიან რისპერიდონის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის კონცენტრაციას.
ბეტა-ბლოკატორები:
• ზოგიერთმა ბეტა-ბლოკერმა შეიძლება გაზარდოს რისპერიდონის, მაგრამ არა აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის პლაზმური კონცენტრაცია.
კალციუმის არხის ბლოკატორები:
• ვერაპამილი, CYP3A4-ის ზომიერი ინჰიბიტორი და P-gp-ის ინჰიბიტორი, ზრდის რისპერიდონის და აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის პლაზმურ კონცენტრაციას.
კუჭ-ნაწლავის პრეპარატები
• H2-რეცეპტორების ანტაგონისტები: ციმეტიდინი და რანიტიდინი, ორივე CYP2D6 და CYP3A4-s სუსტი ინჰიბიტორები, ზრდიან რისპერიდონის ბიოშეღწევადობას, მაგრამ აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ბიოშეღწევადობას მხოლოდ უმნიშვნელოდ.
სეროტონინის უკუმიტაცების სელექციური ინჰიბიტორები და ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები:
• ფლუოქსეტინი, CYP2D6 ძლიერი ინჰიბიტორი, ზრდის რისპერიდონის პლაზმურ კონცენტრაციას, მაგრამ ნაკლებად აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის პლაზმურ კონცენტრაციას.
• პაროქსეტინი, CYP2D6-ის ძლიერი ინჰიბიტორი, ზრდის რისპერიდონის პლაზმურ კონცენტრაციას, მაგრამ 20 მგ-მდე დოზირებით დღეში, და ნაკლება აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის კონცენტრაციას. თუმცა, პაროქსეტინის მაღალმა დოზებმა შეიძლება გაზარდოს რისპერიდონის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის კონცენტრაცია.
• ტრიციკლურ ანტიდეპრესანტებს შეუძლიათ გაზარდონ რისპერიდონის პლაზმური კონცენტრაცია, მაგრამ არა აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის. ამიტრიპტილინი არ მოქმედებს რისპერიდონის ან აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ფარმაკოკინეტიკაზე.
• სერტრალინი, CYP2D6-ის სუსტი ინჰიბიტორი და ფლუვოქსამინი, CYP3A4-ის სუსტი ინჰიბიტორი, 100 მგ/დღე-მდე დოზებით არ არის დაკავშირებული რისპერიდონის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის კონცენტრაციის კლინიკურად მნიშვნელოვან ცვლილებებთან. თუმცა, სერტრალინის ან ფლუვოქსამინის 100 მგ/დღეზე მაღალი დოზების მიღებამ შეიძლება გაზარდოს რისპერიდონის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის კონცენტრაცია.
რისპერიდონის გავლენა სხვა სამკურნალო საშუალებების ფარმაკოკინეტიკაზე
ანტიეპილეფსიური საშუალებები:
• რისპერიდონი არ ავლენს კლინიკურად მნიშვნელოვან ეფექტს ვალპროატის ან ტოპირამატის ფარმაკოკინეტიკაზე.
ანტიფსიქოზური საშუალებები:
• არიპიპრაზოლი, СYP2D6 და CYP3A4 სუბსტრატი: რისპერიდონის ტაბლეტები ან ინექციები არ ახდენდა გავლენას არიპიპრაზოლისა და მისი აქტიური მეტაბოლიტის, დეჰიდროარიპიპრაზოლის ჯამის ფარმაკოკინეტიკაზე.
დიგიტალისის გლიკოზიდები:
• რისპერიდონი არ ავლენს კლინიკურად მნიშვნელოვან ეფექტს დიგოქსინის ფარმაკოკინეტიკაზე.
ლითიუმი:
• რისპერიდონი არ ავლენს კლინიკურად მნიშვნელოვან ეფექტს ლითიუმის ფარმაკოკინეტიკაზე.
რისპერიდონის ერთდროული გამოყენება ფუროსემიდთან
• იხილეთ პუნქტი 4.4 გაზრდილი სიკვდილიანობის შესახებ დემენციის მქონე ხანდაზმულ პაციენტებში, რომლებიც ერთდროულად იღებდნენ ფუროსემიდს.
4.6 ნაყოფიერება, ორსულობა და ლაქტაცია
ორსულობა
არ არსებობს ადექვატური მონაცემები ორსულ ქალებში რისპერიდონის გამოყენების შესახებ. რისპერიდონი არ იყო ტერატოგენული ცხოველებზე ჩატარებულ კვლევებში, მაგრამ გამოვლინდა სხვა ტიპის რეპროდუქციული ტოქსიკურობა (იხ. პუნქტი 5.3). პოტენციური რისკი ადამიანებისთვის უცნობია.
ორსულობის მესამე ტრიმესტრში ანტიფსიქოზური საშუალებების (მათ შორის რისპერიდონის) ზემოქმედების ქვეშ მყოფ ახალშობილებში არსებობს არასასურველი რეაქციების, მათ შორის ექსტრაპირამიდული და/ან მოხსნის სიმპტომების რისკი, რომლებიც შეიძლება განსხვავდებოდეს სიმძიმით და ხანგრძლივობით მშობიარობის შემდგომ. დაფიქსირდა აგზნების, ჰიპერტონიის, ჰიპოტონიის, ტრემორის, ძილიანობის, რესპირატორული დისტრესის ან კვებითი დარღვეების შემთხვევები. შესაბამისად, აუცილებელია ახალშობილების ფრთხილი კონტროლი.
რისპერიდონი არ გამოიყენება ორსულობის დროს, გარდა მკაფიო აუცილებლობისა. თუ ორსულობის დროს შეწყვეტა აუცილებელია, ეს არ უნდა მოხდეს ერთბაშად.
ძუძუთი კვება
ცხოველებზე კვლევებში რისპერიდონი და 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონი გამოიყოფა რძეში. ნაჩვენებია, რომ რისპერიდონი და 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონი ასევე გამოიყოფა ადამიანის დედის რძეში მცირე რაოდენობით. არ არსებობს მონაცემები მეძუძურ ჩვილებში უარყოფითი რეაქციების შესახებ. შესაბამისად, უნდა შეფასდეს ძუძუთი კვების უპირატესობა ბავშვისთვის პოტენციურ რისკებთან მიმართებაში.
ნაყოფიერება
როგორც სხვა პრეპარატების შემთხვევაში, რომლებიც ახდენენ დოფამინი D2 რეცეპტორების ანტაგონიზებას, რისპერიდონი ზრდის პროლაქტინის დონეს. ჰიპერპროლაქტინემიამ შეიძლება დათრგუნოს ჰიპოთალამუსის GnRH, რაც იწვევს ჰიპოფიზის გონადოტროპინის სეკრეციის შემცირებას. ამან, თავის მხრივ, შეიძლება დათრგუნოს რეპროდუქციული ფუნქცია გონადური სტეროიდოგენეზის მოშლით, როგორც ქალ, ისე მამაკაც პაციენტებში. არაკლინიკურ კვლევებში არ დაფიქსირებულა რელევანტური ეფექტები.
4.7 ეფექტები ავტომობილის და მექანიზმების მართვის უნარზე
რისპერიდონმა შეიძლება მოახდინოს მცირე ან ზომიერი გავლენა ავტომობილების და მექანიზმების მართვის უნარზე ნერვული სისტემის და მხედველობის მხრივ პოტენციური ეფექტების გამო (იხილეთ პუნქტი 4.8). ამიტომ, პაციენტებს უნდა მიეცეთ რჩევა, რომ არ მართონ ავტომობილები და მექანიზმები იმ დრომდე, ვიდრე ცნობილი არ გახდება მათი ინდივიდუალური მგრძნობელობა.
4.8 არასასურველი ეფექტები
ყველაზე ხშირად მოხსენებული პრეპარატის უარყოფითი რეაქციები (შემთხვევების სიხშირე >10%) არის:
პარკინსონიზმი, სედაცია/ძილიანობა, თავის ტკივილი და უძილობა.
უარყოფითი რეაქციები, რომლებიც როგორც ჩანს დამოკიდებულია დოზაზე, მოიცავს პარკინსონიზმს და აკათიზიას.
ქვემოთ მოცემულია ყველა უარყოფითი რეაქცია, რომლებიც დაფიქსირდა კლინიკური ცდებისას და პოსტმარკეტინგული გამოცდილებისას რისპერიდონის გამოყენებისას სიხშირის კატეგორიით, რომელიც გამოთვლილია რისპერიდონის კლინიკური ცდებიდან. გამოიყენება შემდეგი ტერმინები და სიხშირეები: ძალიან ხშირი (>1/10), ხშირი (>1/100 - <1/10), არახშირი (>1/1000 - <1/100), იშვიათი (>1/10,000-<1/1000), ძალიან იშვიათი (<1/10,000) და ცნობილი არ არის (შეფასება შეუძლებელია არსებული მონაცემებით).
სიხშირის თითოეულ ჯგუფში არასასურველი ეფექტები წარმოდგენილია სიმძიმის კლების მიხედვით
|
სისტემურ ორგანოთა კლასი |
უარყოფითი რეაქცია |
|||||
|
სიხშირე |
||||||
|
ძალიან ხშირი |
ხშირი |
არახშირი |
იშვიათი |
ძალიან იშვიათი |
ცნობილი არ არის |
|
|
ინფექციები და ინვაზიები |
პნევმონია, ბრონქიტი, ზემო სასუნთქი გზების ინფექცია, სინუსიტი, საშარდე ტრაქტის ინფექცია, ყურის ინფექცია, გრიპი |
სუნთქვის სისტემის ინფექცია, ცისტიტი, თვალის ინფექცია, ტონზილიტი, ონიქომიკოზი, ცელულიტი ლოკალიზებული ინფექცია, ვირუსული ინფექცია, აკაროდერმატიტი |
ინფექცია |
|||
|
სისხლისა და ლიმფური სისტემის დარღვევები |
ნეიტროპენია, სისხლის თეთრი უჯრედების რაოდენობის შემცირება, ანემია, ჰემატოკრიტის შემცირება, ეოზინოფილების მომატება |
აგრანულოციტოზიგ |
||||
|
იმუნური სისტემის დარღვევები |
ჰიპერმგრძნობელობა |
ანაფილაქსური რეაქცია |
||||
|
ენდოკრინული დარღვევები |
ჰიპერპროლაქტინემიაა |
ანტიდიურეზული ჰორმონის არასათანადო სეკრეცია, შარდში გლუკოზა |
||||
|
მეტაბოლიზმის და კვების დარღვევები |
წონაში მომატება, მადის მომატება, მადის დაქვეითენა |
შაქრიანი დიაბეტიბ, ჰიპერგლიკემია, პოლიდიფსია, წონაში მომატება, ანორექსია, სისხლში ქოლესტერინის მომატება |
წყლით ინტოქსიკაციაგ, ჰიპოგლიკემია, ჰიპერინსულინემიაგ, სისხლში ტრიგლიცერიდების მომატება |
დიაბეტური კეტოაციდოზი |
||
|
ფსიქიკური დარღვევები |
უძილობად |
ძილის დარღვევა, აჟიტაცია, დეპრესია, შფოთვა |
მანია, გონების არევა, ლიბიდოს დაქვეითება, ნერვოზულობა, ღამის კოშმარები |
კატატონია, სომნაბულიზმი, ძილთან დაკავშირებული კვებითი აშლილობა, შენელებული ეფექტი, ანორგაზმია |
||
|
ნერვული სისტემის დარღვევები |
სედაცია/ძილიანობა, პარკინსონიზმიდ, თავის ტკივილი |
აქათიზიად, დისტონიად, თავბრუსხვევა, დისკინეზიად, ტრემორი |
გვიანი დისკინეზია, ცერებრა,ლური იშემია, პასუხის არარსებობა სტიმულებზე, ცნობიერების დაკარგვა, ცნობიერების დათრგუნვა, კრუნჩხვად, სინკოპე, ფსიქომოტორული ჰიპერაქტიურობა, წონასწორობის დარღვევა, კოორდინაციის მოშლა, პოსტურალური თავბრუსხვევა, ყურადღების მოშლა, დიზართრია, დისგევზია, ჰიპოასთეზია, პარესთეზია |
ნეიროლეფსიური ავთვისებიანი სინდრომი, ცერებროვასკულარული დარღვევა, დიაბეტური კომა, თავის ტიტუბაცია |
||
|
თვალების დარღვევები |
მხედველობის დაბინდვა, კონიუნქტივიტი |
ფოტოფობია, თვალის სიმშრალე, გაძლიერებული ცრემლდენა, თვალის ჰიპერემია |
გლაუკომა, თვალის მოძრაობის დარღვევა, თვალების ტრიალი, ქუთუთოების კიდეებზე ქერქის წარმოქმნა, თვალის ფერადი გარსის მოდუნების სინდრომი, (ინტრაოპერაციული)გ |
|||
|
ყურისა და ლაბირინთის დარღვევები |
ვერტიგო, ტინიტუსი, ყურის ტკივილი |
|||||
|
გულის დარღვევები |
ტაქიკარდია |
წინა გულის ფიბრილაცია, ატრიოვენტრიკულური ბლოკადა, გამტარობის დარღვევა, ელექტროკარდიოგრამაზე QT-ს დაგრძელება, ბრადიკარდია, დარღვევები ელექტროკარდიოგრამაზე, პალპიტაციები |
სინუსური არითმია |
|||
|
სისხლძარღვების დარღვევები |
ჰიპერტენზია |
ჰიპოტენზია, ორთოსტატიკური ჰიპოტენზია, სიცხის მოწოლა |
ფილტვის ემბოლიზმი, ვენის თრომბოზი |
|||
|
სუნთქვის, გულ-მკერდის ორგანოების და შუასაყარის დარღვევები |
დისპნოე, ფარინგოლარინგეალური ტკივილი, ხველა, ეპისტაქსისი, ცხვირის შეგუბება |
პნევმონია, ასპირაცია, ფილტვის შეგუბება, სასუნთქი სისტემის შეგუბება, ხიხინი, დისფონია, სუნთქვის დარღვევა |
ძილის აპნოეს სინდრომი, ჰიპერვენტილაცია |
|||
|
კუჭ-ნაწლავის დარღვევები |
მუცლის ტკივილი, დისკომფორტი მუცლის არეში, ღებინება, გულისრევა, ყაბზობა, დიარეა, დისპეფსია, პირის სიმშრალე, კბილის ტკივილი |
განავლის შეუკავებლობა, ფეკალომა, გასტროენტერიტი, დისფაგია, მუცლის შებერილობა |
პანკრეატიტი, ნაწლავური ობსტრუქცია, ენის შეშუპება, ქეილიტი |
ილეუსი |
||
|
კანისა და კანქვეშა ქსოვილების დარღვევები |
გამონაყარი, ერითემა |
ჭინჭრის ციება, ქავილი, ალოპეცია, ჰიპერკერატოზი, ეგზემა, კანის სიმშრალე, კანის ფერის ცვლილება, აკნე, სებორეული დერმატიტი, კანის დარღვევა, კანის დაზიანება |
წამლისმიერი გამონაყარი, ქერტლი |
ანგიოშეშუპება |
სტივენს-ჯონსონის სინდრომი/ტოქსიკური ეპიდერმული ნეკროლიზიგ |
|
|
ჩონჩხ-კუნთოვანი და შემაერთებელი ქსოვილების დარღვევები |
კუნთების სპაზმი, ჩონჩხ-კუნთოვანი ტკივილი, ზურგის ტკივილი, ართრალგია |
სისხლში კრეატინ ფოსფოკინაზას მომატება, სხეულის მდგომარეობის (პოზის) დარღვევა, სახსრების რიგიდობა, სახსრების შეშუპება, კუნთების სისუსტე, კისრის ტკივილი |
რაბდომიოლიზი |
|||
|
თირკმელებისა და საშარდე სისტემის დარღვევები |
შარდის შეუკავებლობა |
პოლაკიურია, შარდის შეკავება, დიზურია |
||||
|
ორსულობა, მშობიარობის შემდგომი და ნეონატალური მდგომარეობები |
პრეპარატის მოხსნის სინდრომი ნეონატალურიგ |
|||||
|
რეპროდუქციული სისტემის და მკერდის დარღვევები |
ერექციული დისფუნქცია, ეაკულაციის დარღვევა, ამენორეა, მენსტრუალური დარღვევებიდ, გინეკომასტია, გალაქტორეა, სქესობრივი დისფუნქცია, მკერდის ტკივილი, დისკომფორტი მკერდის არეში, ვაგინალური გამონადენი |
პრიაპიზმიგ, მენსტრუაციის დაგვიანება, მკერდის გაუხეშება, მკერდის გადიდება, მკერდიდან გამონადენი |
||||
|
ზოგადი დარღვევები და მდგომარეობები შეყვანის ადგილზე |
შეშუპებად, პირექსია, გულის არეში ტკივილი, ასთენია, დაღლილობა, ტკივილი |
სახის შეშუპება, გაციება, სხეულის ტემპერატურის მომატება, სიარულის დარღვევა, წყურვილი, დისკომფორტი გულის არეშე, სისუსტე, დისკომფორტი |
ჰიპოთერმია, სხეულის ტემპერატურის მომატება, პერიფერიული სიცივე, პრეპარატის მოხსნის სინდრომი, ინდურაციაგ |
|||
|
ჰეპატობილიარული დარღვევები |
ტრანსამინაზების მომატება, გამა-გლუტამილტრანსფერაზას მომატება, ღვიძლის ფერმენტის მომატება |
სიყვითლე |
||||
|
ტრავმა, მოწამვლა და პროცედურული გართულებები |
დაცემა |
პროცედურული ტკივილი |
||||
ა ზოგიერთ შემთხვევაში, ჰიპეპროლაქტინემიამ შეიძლება გამოიწვიოს გინეკომასტია, მენსტრუაციის დარღვევები, ამენორეა, ანოვულაცია, გალაქტორეა, ნაყოფიერების დარღვევა, ლიბიდოს დაქვეითება, ერექციული დისფუნქცია.
ბ პლაცებო-კონტროლირებადი ცდების დროს შაქრიანი დიაბეტი დაფიქსირდა სუბიექტების 0.18%-ში, რომლებიც მკურნალობდნე რისპერიდონით და სუბიექტთა 0.11%-ში, რომლებიც იღებდნენ პლაცებოს. ყველა კლინიკური ცდიდან შემთხვევების საერთო რაოდენობა აღინიშნა სუბიექტთა 0.43%, რომლებიც მკურნალობდნენ რისპერიდონით.
გ არ დაფიქსირდა რისპერიდონის კლინიკურ კვლევებში, მაგრამ დაფიქსირდა პოსტმარკეტინგულად რისპერიდონის გამოყენებისას.
დ შეიძლება განვითარდეს ექტრაპირამიდული დარღვევა: პარკინსონიზმი (ნერწყვის ჰიპერსეკრეცია, ჩონჩხის კუნთების რიგიდობა, პარკინსონიზმი, ნერწყვდენა, ხელის რიგიდობა, ბრადიკინეზია, ჰიპოკინეზია, სახის დეფორმირება, კუნთების დაჭიმულობა, აკინეზია, კეფის რიგიდობა, კუნთების რიგიდობა, პარკინსონული სიარულის მანერა, და ცხვირის ფუძის ზედა ნაწილის რეფლექსის დარღვევა, პარკინსონისთვის დამხასიათებელი მოსვენებითი ტრემორი), აკათიზია (აკათიზია, მოუსვენრობა, ჰიპერკინეზია და მოუსვენარი ფეხის სინდრომი), ტრემორი, დისკინეზია (დისკინეზია, კუნთების ტოკვა, ქორეოათეტოზი, ათეტოზი და მიოკლონუსი), დისტონია.
დისტონია მოიცავს შემდეგს: დისტონია, ჰიპერტონია, ტორტიკოლისი, კუნთების უნებლიე შეკუმშვა, კუნთების კონტრაქტურა, ბლეფაროსპაზმი, ოკულოგირაცია, ენის დამბლა, სახის სპაზმი,
ლარინგოსპაზმი, მიოტონია, ოპისტოტონუსი, ოროფარინგეალური სპაზმი, პლევროტოტონუსი, ენის სპაზმი და ტრიზმუსი. უნდა აღინიშნოს, რომ მოიცავს სიმპტომების უფრო ფართო სპექტრს, რომლებიც აუცილებლად არ არის ექსტრაპირამიდული წარმოშობის. უძილობა მოიცავს: საწყის უძილობას, შუა პერიოდის უძილობას; კრუნჩხვა მოიცავს: დიდ ეპილეფსიურ შეშუპებს; მენსტრუაციის დარღვევა მოიცავს: მენსტრუაციის დარღვევას, ოლიგომენორეას; შეშუპება მოიცავს: გენერალიზებულ შეშუპებას, პერიფერიულ შეშუპებას, ნაწილობრივი შეშუპებას.
არასასურველი ეფექტები, რომლებიც აღინიშნება პალიპერიდონის ნაერთებთან
პალიპერიდონი არის რისპერიდონის აქტიური მეტაბოლიტი, შესაბამისად, ამ ნაერთების გვერდითი რეაქციების პროფილები (როგორც პერორალური, ასევე საინექციო ფორმების) ერთმანეთის შესაბამისია. ზემოაღნიშნული გვერდითი რეაქციების გარდა, შემდეგი გვერდითი რეაქციები აღინიშნა პალიპერიდონის პროდუქტების გამოყენებისას და შეიძლება მოსალოდნელი იყოს რისპერიდონის გამოყენებისას.
გულის დარღვევები: პოსტურალური ორთოსტატული ტაქიკარდიის სინდრომი
კლასის ეფექტები
ისევე როგორც სხვა ანტიფსიქოზური საშუალებების შემთხვევაში, QT გახანგრძლივების ძალიან იშვიათი შემთხვევები დაფიქსირდა რისპერიდონის გამოყენებისას პოსტმარკეტინგულ პერიოდში. კლასთან დაკავშირებული გულის სხვა ეფექტები, რომლებიც მოხსენებულია ანტიფსიქოზური საშუალებების გამოყენებასთან, რომლებიც ახანგრძლივებენ QT ინტერვალს, მოიცავს პარკუჭოვან არითმიას, პარკუჭის ფიბრილაციას, პარკუჭის ტაქიკარდიას, უეცარ სიკვდილს, გულის გაჩერებას და პარკუჭოვან ტაქიკარდიას (torsades de pointes).
ვენური თრომბოემბოლია
ვენური თრომბოემბოლიის შემთხვევები, მათ შორის ფილტვის თრომბოემბოლია და ღრმა ვენების თრომბოზის შემთხვევები, დაფიქსირდა ანტიფსიქოზურ პრეპარატებთან (სიხშირე უცნობია).
წონის მომატება
რისპერიდონითა და პლაცებოთი ნამკურნალები შიზოფრენიით დაავადებული ზრდასრული პაციენტების პროპორციები, რომლებიც აკმაყოფილებენ წონის მომატების კრიტერიუმს სხეულის წონის >7%-ით, შედარებული იყო 6-დან 8-კვირიან პლაცებო- კონტროლირებად კვლევებში, რომლის დროსაც გამოვლინდა წონის მატების სტატისტიკურად მნიშვნელოვნად უფრო მაღალი სიხშირე რისპერიდონის ჯგუფში (18%) პლაცებოსთან შედარებით (9%). პლაცებო-კონტროლირებადი 3-კვირიანი კვლევების ერთობლიობაში მწვავე მანიის მქონე მოზრდილ პაციენტებში წონის მომატების სიხშირე >7%-ით საბოლოო წერტილში ერთნაირი იყო რისპერიდონის (2.5%) და პლაცებოს (2.4%) ჯგუფებში და იყო ოდნავ უფრო მაღალი აქტიურ საკონტროლო ჯგუფში (3.5%).
ბავშვებისა და მოზარდების პოპულაციაში ქცევითი და სხვა დესტრუქციული ქცევითი დარღვევებით, გრძელვადიან კვლევებში წონა, წონის მატება იყო დაახლოებით 7,3 კგ 12 თვის მკურნალობის შემდეგ. მოსალოდნელი მატება წონაში 5-12 წლის ასაკის ნორმალური ბავშვებისთვის არის 3-დან 5 კგ-მდე წელიწადში. 12-16 წლის ასაკიდან, 3-დან 5 კგ-მდე მატების ეს სიდიდე შენარჩუნებულია გოგონებში, ხოლო ბიჭებში მატება შეადგენს წელიწადში დაახლოებით 5 კგ-ს.
დამატებითი ინფორმაცია სპეციალური მოსახლეობის შესახებ
პრეპარატის გვერდითი რეაქციები, რომლებიც დაფიქსირდა უფრო მაღალი სიხშირით დემენციის მქონე ხანდაზმულ პაციენტებში ან პედიატრიულ პაციენტებში, ვიდრე მოზრდილ პოპულაციაში აღწერილია ქვემოთ:
დემენციის მქონე ხანდაზმული პაციენტები
გარდამავალი იშემიური შეტევა და ცერებროვასკულური მოვლენა იყო გვერდითი რეაქციები კლინიკურ კვლევებში შესაბამისად 1,4% და 1,5% სიხშირით, დემენციის მქონე ხანდაზმულ პაციენტებში. გარდა ამისა, შემდეგი გვერდითი რეაქციები დაფიქსირდა >5% სიხშირით დემენციის მქონე ხანდაზმულ პაციენტებში და სულ მცირე ორჯერ მეტი სიხშირით სხვა ზრდასრულ პოპულაციაში: საშარდე გზების ინფექცია, პერიფერიული შეშუპება, ლეთარგია და ხველა.
პედიატრიული მოსახლეობა
ზოგადად, მოსალოდნელია, რომ ბავშვებში გვერდითი რეაქციები იქნება მოზრდილებში არსებულის მსგავს.
შემდეგი გვერდითი რეაქციები დაფიქსირდა >5% სიხშირით პედიატრიულ პაციენტებში (5-დან 17 წლამდე) და სულ მცირე ორჯერ მეტი სიხშირით, რაც გამოვლინდა მოზრდილებში კლინიკურ კვლევებში: ძილიანობა/სედაცია, დაღლილობა, თავის ტკივილი, მადის მომატება, ღებინება, ზედა სასუნთქი გზების ინფექცია, ცხვირის შეგუბება, მუცლის ტკივილი, თავბრუსხვევა, ხველა, პირექსია, ტრემორი, დიარეა და ენურეზი.
რისპერიდონით ხანგრძლივი მკურნალობის ეფექტი სქესობრივ მომწიფებასა და სიმაღლეზე სათანადოდ არ არის შესწავლილი (იხ. 4.4, ქვეპუნქტი „პედიატრიული მოსახლეობა).
საეჭვო გვერდითი რეაქციების შეტყობინება
მნიშვნელოვანია საეჭვო არასასურველი რეაქციების შეტყობინება პრეპარატის ავტორიზაციის შემდეგ. ეს სამკურნალო პროდუქტის სარგებელი/რისკის ბალანსზე მუდმივი მონიტორინგისსაშუალებას იძლევა. ჯანდაცვის სპეციალისტებს სთხოვენ შეატყობინონ ნებისმიერი საეჭვო გვერდითი რეაქციის შესახებ.
4.9 დოზის გადაჭარბება
სიმპტომები
ზოგადად, მოხსენებული ნიშნები და სიმპტომები იყო რისპერიდონის ცნობილი ფარმაკოლოგიური ეფექტების გაძლიერების შედეგი. მათ შორისაა ძილიანობა და სედაცია, ტაქიკარდია და ჰიპოტენზია და ექსტრაპირამიდული სიმპტომები. დოზის გადაჭარბებისას აღინიშნა QT ინტერვალის გახანგრძლივება და კრუნჩხვები. Torsade de pointes დაფიქსირდა რისპერიდონისა და პაროქსეტინის კომბინირებული დოზის გადაჭარბებასთან კავშირში.
მწვავე დოზის გადაჭარბების შემთხვევაში, გასათვალისწინებელია რამდენიმე პრეპარატის ჩართულობის შესაძლებლობა.
მკურნალობა
აუცილებელია სუფთა სასუნთქი გზების შენარჩუნება და ჟანგბადისა და ვენტილაციის სათანადო უზრუნველყოფა. კუჭის ამორეცხვა (ინტუბაციის შემდეგ, თუ პაციენტი უგონო მდგომარეობაშია) და გააქტიურებული ნახშირის შეყვანა საფაღარათო საშუალებებთან ერთად უნდა განიხილებოდეს მხოლოდ მაშინ, როდესაც პრეპარატის მიღება მოხდა ერთ საათზე ნაკლები დროით ადრე. დაუყოვნებლივ უნდა დაიწყოს გულ-სისხლძარღვთა მონიტორინგი და უნდა მოიცავდეს უწყვეტ ელექტროკარდიოგრაფიულ მონიტორინგს შესაძლო არითმიების გამოსავლენად.
რისპერიდონის სპეციფიური ანტიდოტი არ არსებობს. ამიტომ, შესაბამისი დამხმარე ზომები უნდა იქნას მიღებული. ჰიპოტენზიის და სისხლის მიმოქცევის კოლაფსის მკურნალობა უნდა ჩატარდეს შესაბამისი ზომებით, როგორიცაა ინტრავენური სითხეები და/ან სიმპათომიმეტური საშუალებები. მძიმე ექსტრაპირამიდული სიმპტომების შემთხვევაში, უნდა დაინიშნოს ანტიქოლინერგული სამკურნალო საშუალება. მჭიდრო სამედიცინო მეთვალყურეობა და მონიტორინგი უნდა გაგრძელდეს პაციენტის გამოჯანმრთელებამდე.
5. ფარმაკოლოგიური თვისებები
5.1 ფარმაკოდინამიკური თვისებები
ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი: სხვა ანტიფსიქოზური საშუალებები. ათქ კოდი: N05AX08.
მოქმედების მექანიზმი
რისპერიდონი არის შერჩევითი მონოამინერგული ანტაგონისტი უნიკალური თვისებებით. მას აქვს მაღალი მსგავსება სეროტონინერგულ 5-HT2 და დოფამინერგულ D2 რეცეპტორებთან. რისპერიდონი ასევე უკავშირდება ალფა1-ადრენერგულ რეცეპტორებს და, უფრო დაბალი აფინურობით, H1-ჰისტამინერგულ და ალფა2-ადრენერგულ რეცეპტორებს. რისპერიდონს არ აქვს აფინურობა ქოლინერგულ რეცეპტორებთან. მიუხედავად იმისა, რომ რისპერიდონი არის ძლიერი D2 ანტაგონისტი, რომელიც მიიჩნევა, რომ აუმჯობესებს შიზოფრენიის დადებით სიმპტომებს, ის იწვევს მოტორული აქტივობის ნაკლებ დათრგუნვას და კატალეფსიის ინდუქციას, ვიდრე კლასიკური ანტიფსიქოზური საშუალება. ცენტრალური სეროტონინისა და დოფამინის დაბალანსებულმა ანტაგონიზმმა შეიძლება შეამციროს ექსტრაპირამიდული გვერდითი მოვლენების რისკი და გააფართოოს თერაპიული აქტივობა შიზოფრენიის ნეგატიური და აფექტური სიმპტომების მიმართ.
ფარმაკოდინამიკური ეფექტები
კლინიკური ეფექტურობა
შიზოფრენია
რისპერიდონის ეფექტურობა შიზოფრენიის მოკლევადიანი მკურნალობისას დადგინდა ოთხ კვლევაში, 4-დან 8 კვირამდე ხანგრძლივობით, რომელშიც ჩართული იყო 2500-ზე მეტი პაციენტი, რომლებიც აკმაყოფილებდნენ შიზოფრენიის DSM-IV კრიტერიუმებს. 6 კვირიან, პლაცებო-კონტროლირებად კვლევაში, რომელიც მოიცავდა რისპერიდონის ტიტრაციას 10 მგ-მდე/დღეში დოზით დღეში ორჯერ, რისპერიდონი აღემატებოდა პლაცებოს „ფსიქიატრიული შეფასების მოკლე შკალაზე“ (BPRS) საერთო ქულით. 8-კვირიან, პლაცებო-კონტროლირებად კვლევაში, რომელიც მოიცავდა რისპერიდონის ოთხ ფიქსირებულ დოზას (2,6,10 და 16 მგ/დღეში, დღეში ორჯერ), რისპერიდონის ოთხივე ჯგუფი აღემატებოდა პლაცებოს „დადებითი და უარყოფითი სინდრომის შკალაზე“ ( PANSS) საერთო ქულით. 8-კვირიან, დოზების შედარების კვლევაში, რომელიც მოიცავდა რისპერიდონის ხუთ ფიქსირებულ დოზას (1,4,8,12 და 16 მგ/დღეში ორჯერ), 4, 8 და 16 მგ/დღეში რისპერიდონის დოზების ჯგუფები აღემატებოდა 1 მგ რისპერიდონის დოზის ჯგუფს „დადებითი და უარყოფითი სინდრომის შკალაზე“ ( PANSS) საერთო ქულით. 4 კვირიან, პლაცებო-კონტროლირებადი დოზების შედარების კვლევაში, რომელიც მოიცავდა რისპერიდონის ორ ფიქსირებულ დოზას (4 და 8 მგ/დღეში ერთხელ დღეში), რისპერიდონის დოზის ორივე ჯგუფი აღემატებოდა პლაცებოს „დადებითი და უარყოფითი სინდრომის შკალაზე“ (PANSS) რამდენიმე მაჩვენებლით, მათ შორის საერთო PANSS და საპასუხო მაჩვენებლით (PANSS საერთო ქულის >20% შემცირება). გრძელვადიან კვლევაში, ზრდასრული პაციენტები, რომლებიც უპირატესად აკმაყოფილებდნენ შიზოფრენიის DSM-IV კრიტერიუმებს და რომლებიც კლინიკურად სტაბილურები იყვნენ სულ მცირე 4 კვირის განმავლობაში ანტიფსიქოზური სამკურნალო საშუალებების მიღებისას, რანდომიზებულნი იყვნენ რისპერიდონზე 2-დან 8 მგ/დღეში ან ჰალოპერიდოლზე 1-დან 2 წლამდე რეციდივზე დაკვირვების პერიოდში. პაციენტებს, რომლებიც იღებდნენ რისპერიდონს, აღენიშნებოდათ რეციდივის გაცილებით ხანგრძლივი დრო ამ პერიოდის განმავლობაში, ვიდრე მათ, ვინც იღებდნენ ჰალოპერიდოლს.
მანიის ეპიზოდები ბიპოლარული აშლილობის დროს
რისპერიდონის მონოთერაპიის ეფექტურობა მანიის ეპიზოდების მწვავე მკურნალობაში, რომლებიც დაკავშირებულია ბიპოლარულ I აშლილობასთან, ნაჩვენები იყო სამ ორმაგად ბრმა, პლაცებო-კონტროლირებადი მონოთერაპიის კვლევაში დაახლოებით 820 პაციენტში, რომლებსაც ჰქონდათ I ბიპოლარული აშლილობა, DSM-IV კრიტერიუმების საფუძველზე. სამ კვლევაში, რისპერიდონმა 1-დან 6 მგ/დღეში (საწყისი დოზა 3 მგ ორ კვლევაში და 2 მგ ერთ კვლევაში) აჩვენა, რომ მნიშვნელოვნად აღემატება პლაცებოს წინასწარ განსაზღვრულ პირველად საბოლოო წერტილზე, ანუ ცვლილებაზე საწყისიდან „ახალგაზრდებში მანიის სარეიტინგო შკალის“ (YMRS) საერთო ქულის მხრივ მე-3 კვირაზე.
მეორადი ეფექტურობის შედეგები ძირითადად შეესაბამებოდა პირველად შედეგს. იმ პაციენტების პროცენტული მაჩვენებელი, რომლებშიც შემცირებულია „ახალგაზრდებში მანიის სარეიტინგო შკალის“ (YMRS) საერთო ქულა > 50%-ით საწყისიდან 3-კვირიან საბოლოო წერტილამდე, მნიშვნელოვნად მაღალი იყო რისპერიდონისთვის, ვიდრე პლაცებოსთვის. სამი გამოკვლევიდან ერთ-ერთი მოიცავდა ჰალოპერიდოლის ჯგუფს და 9 კვირიან ორმაგად ბრმა შემანარჩუნებელ ფაზას. ეფექტურობა შენარჩუნებული იყო 9-კვირიანი შემანარჩუნებელი მკურნალობის პერიოდში. საერთო „ახალგაზრდებში მანიის სარეიტინგო შკალის“ (YMRS) მაჩვენებლში საწყისიდან ცვლილებამ აჩვენა მუდმივი გაუმჯობესება და შედარებადი იყო რისპერიდონსა და ჰალოპერიდოლს შორის მე-12 კვირაზე.
განწყობის სტაბილიზატორებზე დამატებული რისპერიდონის ეფექტურობა მწვავე მანიის მკურნალობისას ნაჩვენები იყო ორ 3-კვირიან ორმაგად ბრმა კვლევაში დაახლოებით 300 პაციენტში, რომლებიც აკმაყოფილებდნენ I ბიპოლარული აშლილობის DSM-IV კრიტერიუმებს. ერთ 3-კვირიან კვლევაში, რისპერიდონი 1-დან 6 მგ/დღეში, დაწყებული 2 მგ-ით/დღეში ლითიუმზე ან ვალპროატზე დამატებით, აღემატებოდა ცალკე ლითიუმს ან ვალპროატს წინასწარ განსაზღვრულ პირველად საბოლოო წერტილზე, ანუ ცვლილებას საწყისიდან „ახალგაზრდებში მანიის სარეიტინგო შკალის“ (YMRS) საერთო ქულის მხრივ მე-3 კვირაზე. მეორე 3-კვირიან კვლევაში, რისპერიდონი 1-დან 6 მგ/დღეში, დაწყებული 2 მგ-ით დღეში ლითიუმთან, ვალპროატთან ან კარბამაზეპინთან ერთად, არ აღემატებოდა ცალკე ლითიუმს, ვალპროატს ან კარბამაზეპინს „ახალგაზრდებში მანიის სარეიტინგო შკალის“ (YMRS) საერთო ქულის შემცირების მხრივ. ამ კვლევის წარუმატებლობის შესაძლო ახსნა იყო რისპერიდონისა და 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონის კლირენსის ინდუქცია კარბამაზეპინით, რამაც გამოიწვია რისპერიდონისა და 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონის სუბთერაპიული დონეები. როდესაც კარბამაზეპინის ჯგუფი გამოირიცხა პოსტ-ჰოკ ანალიზში, რისპერიდონი ლითიუმთან ან ვალპროატთან ერთად აღემატებოდა ცალკე ლითიუმს ან ვალპროატს „ახალგაზრდებში მანიის სარეიტინგო შკალის“ (YMRS) საერთო ქულის შემცირების მხრივ.
მუდმივი აგრესია დემენციის დროს
რისპერიდონის ეფექტურობა დემენციის ქცევითი და ფსიქოლოგიური სიმპტომების მკურნალობაში, რომელიც მოიცავს ქცევით დარღვევებს, როგორიცაა აგრესიულობა, აგზნება, ფსიქოზი, აქტივობა და აფექტური დარღვევები, ნაჩვენები იყო ორმაგად ბრმა, პლაცებო-კონტროლირებად კვლევებში 1150 ხანდაზმულ პაციენტში ზომიერი და მძიმე დემენციით. ერთი კვლევა მოიცავდა რისპერიდონის ფიქსირებულ დოზებს 0.5, 1 და 2 მგ/დღეში. ორი მოქნილი დოზის კვლევა მოიცავდა რისპერიდონის დოზის ჯგუფებს 0.5-დან 4 მგ/დღეში და 0.5-დან 2 მგ/დღეში, შესაბამისად. რისპერიდონმა აჩვენა სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი და კლინიკურად მნიშვნელოვანი ეფექტურობა აგრესიის სამკურნალოდ და ნაკლებად თანმიმდევრულად აგზნებისა და ფსიქოზის სამკურნალოდ დემენციის მქონე ხანდაზმულ პაციენტებში (გაიზომა „ალცჰეიმერის დაავადების დროს ქცევითი პათოლოგია შეფასების შკალით“ [BEHAVE-AD] და „კოენ-მენსფილდის აგზნების რეესტრით“ (Cohen-Mansfield Agitation Inventory). რისპერიდონის სამკურნალო ეფექტი დამოუკიდებელი იყო „მინი-ფსიქიკური მდგომარეობის გამოკვლევის“ (MMSE) ქულისგან (და, შესაბამისად, დემენციის სიმძიმისგან); რისპერიდონის სედაციური თვისებებისგან; ფსიქოზის არსებობა-არარსებობისა და დემენციის სახეობისგან, ალცჰეიმერის, სისხლძარღვოვანი თუ შერეული (იხ. ასევე პუნქტი 4.4).
პედიატრიული მოსახლეობა
ქცევითი აშლილობა
რისპერიდონის ეფექტურობა დესტრუქციული ქცევების მოკლევადიანი მკურნალობისას ნაჩვენები იყო ორ ორმაგად ბრმა პლაცებო-კონტროლირებად კვლევაში 5-დან 12 წლამდე ასაკის დაახლოებით 240 პაციენტში, დესტრუქციული ქცევითი აშლილობების DSM-IV დიაგნოზით და სასაზღვრო ინტელექტუალური ფუნქციონირებით ან მსუბუქი ან ზომიერი გონებრივი ჩამორჩენილობით/სწავლის დარღვევით. ორ კვლევაში, რისპერიდონი 0.02-დან 0.06 მგ/კგ/დღეში მნიშვნელოვნად აღემატებოდა პლაცებოს წინასწარ განსაზღვრულ პირველად საბოლოო წერტილზე, ანუ ცვლილებას საწყისიდან „ნიზონგერის ბავშვთა ქცევის შეფასების ფორმის“ (N-CBRF) ქცევითი პრობლემების ქვეშკალაზე მე-6 კვირაზე.
5.2 ფარმაკოკინეტიკური თვისებები
რისპერიდონი მეტაბოლიზდება 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონის მიერ, რომელსაც აქვს რისპერიდონის მსგავსი ფარმაკოლოგიური აქტივობა (იხილეთ ბიოტრანსფორმაცია და ელიმინაცია).
შეწოვა
რისპერიდონი სრულად შეიწოვება პერორალური მიღების შემდეგ და უმაღლეს პლაზმურ კონცენტრაციებს აღწევს 1-2 საათში. რისპერიდონის აბსოლუტური პერორალური ბიოშეღწევადობა არის 70% (CV=25%). ტაბლეტიდან რისპერიდონის პერორალური ბიოშეღწრვადობა არის 94% (CV=10%), ხსნართან შედარებით. შეწოვაზე გავლენას არ ახდენს საკვები და შესაბამისად, რისპერიდონის მიღება შეიძლება საკვებთან ერთად ან მის გარეშე. პაციენტთა უმრავლესობაში რისპერიდონის წონასწორული მდგომარეობა მიიღწევა 1 დღეში. 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონის წონასწორული მდგომარეობა მიიღწევა დოზის მიღებიდან 4-5 დღეში.
განაწილება
რისპერიდონი სწრაფად ნაწილდება. განაწილების მოცულობა არის 1-2 ლ/კგ. პლაზმაში, რისპერიდონი უკავშირდება ალბუმინს და ალფა1-მჟავა გლიკოპროტეინს. რისპერიდონის პლაზმურ ცილებთან შეკავშირება შეადგენს 90%-ს, 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონის კი - 77%-ს.
ბიოტრანსფორმაცია და ელიმინაცია
რისპერიდონი მეტაბოლიზდება CYP 2D6-ს მიერ 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონად, რომლის ფარმაკოლოგიური აქტივობა რისპერიდონის მსგავსია. რისპერიდონი პლუს 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონი წარმოქმნიან აქტიურ ანტიფსიქოზურ ფრაქციას. CYP 2D6 ექვემდებარება გენეტიკურ პოლიმორფიზმს. ძლიერი CYP 2D6 მეტაბოლიზატორები სწრაფად გარდაქმნიან რისპერიდონს 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონად, მაშინ როცა სუსტი CYP 2D6 მეტაბოლიზატორები გარდაქმნიან მას გაცილებით უფრო ნელა. მიუხედავად იმისა, რომ ძლიერ მეტაბოლიზატორებს აქვთ რისპერიდონის და 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონის უფრო დაბალი კონცენტრაციები, ვიდრე სუსტ მეტაბოლიზატორებს, რისპერიდონის და 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონის ფარმაკოკინეტიკა კომბინირებულად (ე.ი. აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქცია) ერთჯერადი და მრავალჯერადი დოზების შემდეგ ერთნაირია CYP 2D6 ძლიერ და სუსტ მეტაბოლიზატორებში.
რისპერიდონის მეტაბოლიზმის კიდევ ერთი გზა არის N-დეალკილაცია. ინ ვიტრო კვლევებმა ადამიანის ღვიძლის მიკროსომებში აჩვენა, რომ კლინიკურად მნიშვნელოვან კონცენტრაციებზე რისპერიდონი მნიშვნელოვნად არ თრგუნავს იმ პრეპარატების მეტაბოლიზმს, რომლებიც მეტაბოლიზდებიან ციტოქრომ P450 იზოფერმენტებით, მათ შორის CYP 1A2, CYP 2A6, CYP 2C8/9/10, CYP 2D6, CYP 2E1, CYP 3A4 და CYP 3A5. მიღებიდან ერთ კვირაში დოზის 70% გამოიყოფა შარდში და 14% - განავალში. შარდში, რისპერიდონი პლუს 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონი წარმოდგენილია დოზის 35-45%-ს სახით. დანარჩენი არის არააქტიური მეტაბოლიტი. პერორალური მიღების შემდეგ რისპერიდონი გამოიდევნება დაახლოებით 3-საათიანი ნახევარგამლოყოფის პერიოდით, 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონის და აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ნახევარგამოყოფის პერიოდი არის 24 საათი.
სწორხაზოვნება/არასწორხაზოვნება
რისპერიდონის პლაზმური კონცენტრაციები დოზის პროპორციულია თერაპიული დოზების დიაპაზონში.
ხანდაზმულები, ღვიძლისა და თირკმლის ფუნქციის დარღვევა
პერორალური რისპერიდონით ერთჯერადი დოზის ფარმაკოკინეტიკურმა კვლევამ აჩვენა საშუალოდ 43%-ით უფრო მაღალი ანტიფსიქოზური ფრაქციის პლაზმური კონცენტრაციები, 38%-ით უფრო ხანგრძლივი ნახევარგამოყოფის პერიოდი და აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის 30%-ით დაქვეითებული კლირენსი ხანდაზმულებში.
თირკმელების ზომიერი დაავადების მქონე მოზრდილებში აქტიური ნაწილის კლირენსი შეადგენდა ახალგაზრდა ჯანმრთელ მოზრდილებში კლირენსის 48%-ს. თირკმელების მძიმე დაავადების მქონე მოზრდილებში აქტიური ნაწილის კლირენსი შეადგენდა ახალგაზრდა ჯანმრთელ მოზრდილებში კლირენსის 31%-ს. აქტიური ნაწილის ნახევარგამოყოფის პერიოდი იყო 16.7 სთ ახალგაზრდა მოზრდილებში, 24.9 სთ მოზრდილებში თირკმლის ზომიერი დაავადებით (ან 1.5-ჯერ მეტი ვიდრე ახალგაზრდებში) და 28.8 სთ თირკმლის მძიმე დაავადების მქონე პაციენტებში (ან 1.7-ჯერ მეტი, ვიდრე ახალგაზრდებში). რისპერიდონის პლაზმური კონცენტრაცია ნორმალური იყო ღვიძლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში, მაგრამ რისპერიდონის საშუალო თავისუფალი ფრაქცია პლაზმაში გაიზარდა 37.1%-ით.
პერორალური კლირენსი და რისპერიდონის და აქტიური ნაწილის ნახევარგამოყოფის პერიოდი მოზრდილებში ღვიძლის ზომიერი და მძიმე უკმარისობით მნიშვნელოვნად არ განსხვავდებოდა ახალგაზრდა ჯანმრთელ მოზრდილებში ამ პარამეტრებისგან.
პედიატრიული მოსახლეობა
ბავშვებში რისპერიდონის, 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონის და აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ფარმაკოკინეტიკა მოზრდილებში არსებულის მსგავსია.
სქესი, რასა და მოწევა
პოპულაციის ფარმაკოკინეტიკური ანალიზმა არ გამოავლინა სქესის, რასის ან მოწევის აშკარა გავლენა რისპერიდონის ან აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ფარმაკოკინეტიკაზე.
5.3 პრეკლინიკური უსაფრთხოების მონაცემები
ქრონიკული ტოქსიკურობის (ქვე) კვლევებში, რომლებშიც დოზების მიღება დაიწყო სქესობრივად მოუმწიფებელ ვირთხებსა და ძაღლებში, დოზადამოკიდებული ეფექტები აღინიშნა მამაკაცისა და ქალის სასქესო ორგანოებისა და სარძევე ჯირკვლის მხრივ. ეს ეფექტები დაკავშირებული იყო შრატში პროლაქტინის დონის მატებასთან, რაც გამოწვეული იყო რისპერიდონის დოფამინ D2-რეცეპტორების ბლოკირებით. გარდა ამისა, ქსოვილის კულტურის კვლევები აჩვენებს, რომ ადამიანის მკერდის სიმსივნეებში უჯრედების ზრდა შეიძლება სტიმულირდეს პროლაქტინით. რისპერიდონი არ იყო ტერატოგენული ვირთხებსა და კურდღლებში. ვირთხების რეპროდუქციის კვლევებში რისპერიდონით, გვერდითი ეფექტები დაფიქსირდა მშობლების შეჯვარების ქცევაზე, დაბადების წონაზე და შთამომავლობის გადარჩენაზე. ვირთხებში, რისპერიდონის ინტრაუტერიული ექსპოზიცია ასოცირებული იყო ზრდასრულ ასაკში კოგნიტურ დეფიციტთან. სხვა დოფამინის ანტაგონისტები, ორსულ ცხოველებზე შეყვანისას, იწვევდნენ უარყოფით გავლენას შთამომავლობაში დასწავლასა და მოტორულ განვითარებაზე. არასრულწლოვან ვირთხებში ტოქსიკურობის კვლევაში დაფიქსირდა შთამომავლობის სიკვდილიანობა და ფიზიკური განვითარების შეფერხება. არასრულწლოვან ძაღლებში ჩატარებულ 40-კვირიან კვლევაში სქესობრივი მომწიფება დაყოვნებული იყო. AUC-ს საფუძველზე, არ აღინიშნებოდა ზემოქმედება ძაღლებში გრძელი ძვლის ზრდაზე მოზარდებში ადამიანის მაქსიმალურ ექსპოზიციაზე (1.5 მგ/დღეში) 3.6-ჯერ მეტი ექსპოზიციისას, ხოლო ზემოქმედება გრძელ ძვლებზე და სქესობრივ მომწიფებაზე დაფიქსირდა მოზარდებში ადამიანის მაქსიმალურ ექსპოზიციაზე 15-ჯერ მეტი ექსპოზიციისას.
რისპერიდონი არ იყო გენოტოქსიური ტესტირებისას. ვირთხებსა და თაგვებში რისპერიდონის კანცეროგენობის ორალურ კვლევებში აღინიშნა ჰიპოფიზის ჯირკვლის ადენომების (თაგვი), ენდოკრინული პანკრეასის ადენომების (ვირთხა) და სარძევე ჯირკვლის ადენომების (ორივე სახეობა) მატება. ეს სიმსივნეები შეიძლება დაკავშირებული იყოს დოფამინის D2-ის გახანგრძლივებულ ანტაგონიზმთან და ჰიპერპროლაქტინემიასთან. მღრღნელებში ამ სიმსივნური მონაცემების შესაბამისობა ადამიანისთვის რისკის თვალსაზრისით უცნობია. In vitro და in vivo, ცხოველური მოდელები აჩვენებს, რომ რისპერიდონის მაღალმა დოზებმა შეიძლება გამოიწვიოს QT ინტერვალის გახანგრძლივება, რაც დაკავშირებულია პაციენტებში torsades de pointes-ის თეორიულად გაზრდილ რისკთან.
6. ფარმაცევტული მონაცემები
6.1 დამხმარე ნივთიერებების ჩამონათვალი
ლაქტოზას მონოჰიდრატი; მიკროკრისტალური ცელულოზა; კროსკარმელოზას ნატრიუმი; სილიციუმი, კოლოიდური უწყლო; მაგნიუმის სტეარატი; ჰიპრომელოზა; მაკროგოლი 6000; ტიტანის დიოქსიდი; ტალკი; ფერი ყვითელი სანსეტი 85 E 110.
6.2 შეუთავსებლობები
დღემდე მოხსენებული არ არის.
6.3 შენახვის ვადა
3 წელი ორიგინალ შეფუთვაში.
არ გამოიყენება ვარგისობის ვადის შემდეგ!
6.4 სიფრთხილის ზომები შენახვისას
უნდა ინახებოდეს 250C-მდე ტემპერატურაზე, ორიგინალ შეფუთვაში.
უნდა ინახებოდეს ბავშვებისაგან მიუწვდომელ ადგილას!
6.5 კონტეინერის სახეობა და შიგთავსი/უშუალო შეფუთვა
ყუთში 20 აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტი 2 მგ ბლისტერში.
6.6 სპეციალური სიფრთხილის ზომები უტილიზაციისა და სხვა დამუშავებისას
სპეციალური მოთხოვნები არ არის.
ნებისმიერი გამოუყენებლი პროდუქტი ან ნარჩენი მასალა უნდა უტილიზდეს ადგილობრივი მოთხოვნების შესაბამისად.
7. სავაჭრო ნებართვის მფლობელი
REPLEK FARM Ltd. Skopje, 188 კოზლეს ქ., 1000 სკოპიე, მაკედონიის რესპუბლიკა
8. სავაჭრო ნებართვის ნომერი
9. პირველი სავაჭრო ნებართვის გაცემის თარიღი.
10. ტექსტის ბოლო რევიზიის თარიღი
12/2022
გაცემის წესი:
ფარმაცევტული პროდუქტის ჯგუფი II, გაიცემა ფორმა №3 რეცეპტით
პროდუქტის მახასიათებლების შეჯამება
1. სამკურნალო პრეპარატის დასახელება
რისპერიდონი 2 მგ აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტები
(რისპერიდონი)
2. თვისობრივი და რაოდენობრივი შემადგენლობა
ყოველი აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტი შეიცავს 2 მგ რისპერიდონს, დამხმარე საშუალებებს.
*დამხმარე საშუალებების სრული ჩამონათვალი იხილეთ პუნქტში 6.1.
3. ფარმაცევტული ფორმა
აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტი.
რისპერიდონი 2 მგ აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტები არის ერთგვაროვანი, მრგვალი, ორმხრივ ამოზნექილი, ღია ნარინჯისფერი, აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტები ერთ მხარეს გასაყოფი ხაზით.
4. კლინიკური მონაცემები
4.1 თერაპიული ჩვენებები
რისპერიდონი ნაჩვენებია შიზოფრენიის სამკურნალოდ.
რისპერიდონი ნაჩვენებია ბიპოლარულ აშლილობებთან დაკავშირებული მანიის ზომიერი და მძიმე ეპიზოდების სამკურნალოდ.
რისპერიდონი ნაჩვენებია მუდმივი აგრესიის მოკლევადიანი მკურნალობისთვის (6 კვირამდე) პაციენტებში ზომიერი და მძიმე ალცჰეიმერის დემენციის მქონე პაციენტებში, რომლებიც არ რეაგირებენ არაფარმაკოლოგიურ მიდგომებზე და როდესაც არსებობს საკუთარი თავის ან სხვების დაზიანების რისკი.
რისპერიდონი ნაჩვენებია მუდმივი აგრესიის მოკლევადიანი სიმპტომური მკურნალობისთვის (6 კვირამდე) ქცევითი აშლილობის დროს ბავშვებში 5 წლის ასაკიდან და მოზარდებში დაბალი ინტელექტუალური შესაძლებლობით ან გონებრივი ჩამორჩენით, რაც დიაგნოსტირებულია DSM-IV კრიტერიუმების მიხედვით, რომლებშიც აგრესიული ან სხვა დესტრუქციული ქცევის სიმძიმე საჭიროებს ფარმაკოლოგიურ მკურნალობას. ფარმაკოლოგიური მკურნალობა უნდა იყოს უფრო ყოვლისმომცველი მკურნალობის პროგრამის განუყოფელი ნაწილი, ფსიქოსოციალური და საგანმანათლებლო ინერვენციის ჩათვლით. რეკომენდებულია რისპერიდონის დანიშვნა ბავშვთა ნევროლოგისა და ბავშვთა და მოზარდთა ფსიქიატრის ან ექიმების მიერ, რომლებიც კარგად იცნობენ ბავშვებსა და მოზარდებში ქცევითი აშლილობის მკურნალობას.
4.2 დოზირება და მიღების წესი
დოზირება
შიზოფრენია
მოზრდილები
რისპერიდონის მიღება შეიძლება დღეში ერთხელ ან დღეში ორჯერ.
პაციენტებმა უნდა დაიწყონ 2 მგ/დღეში რისპერიდონით. დოზა შეიძლება გაიზარდოს მეორე დღეს 4 მგ-მდე. შემდგომში, დოზა შეიძლება შენარჩუნდეს უცვლელად, ან შემდგომში განისაზღვროს ინდივიდუალურად, საჭიროების შემთხვევაში. პაციენტების უმეტესობისთვის სასარგებლო იქნება ყოველდღიური დოზები 4-დან 6 მგ-მდე. ზოგიერთ პაციენტში შეიძლება შესაფერისი იყოს უფრო ნელი ტიტრების ფაზა და უფრო დაბალი საწყისი და შემანარჩუნებელი დოზა.
10 მგ/დღეში ზევით დოზებმა არ აჩვენა უმაღლესი ეფექტურობა უფრო დაბალ დოზებთან მიმართებით და შეიძლება გამოიწვიონ ექსტრაპირამიდული სიმპტომების გახშირება. 16 მგ/დღეზე მაღალი დოზების უსაფრთხოება არ არის შეფასებული და ამიტომ არ არის რეკომენდებული.
ხანდაზმულები
რეკომენდებულია საწყისი დოზა 0.5 მგ დღეში ორჯერ. ეს დოზა შეიძლება ინდივიდუალურად დაკორექტირდეს 0.5 მგ ორჯერ დღეში მატებით 1-დან 2 მგ-მდე დღეში ორჯერ.
პედიატრიული მოსახლეობა
რისპერიდონის გამოყენება არ არის რეკომენდებული შიზოფრენიით დაავადებულ 18 წლამდე ასაკის ბავშვებში, ეფექტურობის შესახებ მონაცემების ნაკლებობის გამო.
მანიის ეპიზოდები ბიპოლარული აშლილობის დროს
მოზრდილები
რისპერიდონი უნდა დაინიშნოს დღეში ერთხელ, დაწყებული 2 მგ რისპერიდონით. დოზის კორექცია, ჩვენების არსებობისას, უნდა მოხდეს არანაკლებ 24 საათის ინტერვალით და დოზის მატებით 1 მგ დღეში. რისპერიდონი შეიძლება დაინიშნოს მოქნილი დოზებით 1-დან 6 მგ-მდე დიაპაზონში დღეში, თითოეული პაციენტისთვის ეფექტურობისა და ტოლერანტობის დონის ოპტიმიზაციისთვის. რისპერიდონის 6 მგ-ზე მეტი დღიური დოზები არ არის შესწავლილი მანიის ეპიზოდების მქონე პაციენტებში.
როგორც ყველა სიმპტომური მკურნალობის შემთხვევაში, რისპერიდონის მუდმივი გამოყენება რეგულარულად უნდა შეფასდეს.
ხანდაზმულები
რეკომენდებული საწყისი დოზა არის 0.5 მგ დღეში ორჯერ. ეს დოზა შეიძლება ინდივიდუალურად დაკორექტირდეს 0.5 მგ ორჯერ დღეში მატებით 1-დან 2 მგ-მდე დღეში ორჯერ. ვინაიდან ხანდაზმულებში კლინიკური გამოცდილება შეზღუდულია, სიფრთხილეა საჭირო.
პედიატრიული მოსახლეობა
რისპერიდონის გამოყენება არ არის რეკომენდებული 18 წლამდე ასაკის ბავშვებში ბიპოლარული მანიით, ეფექტურობის შესახებ მონაცემების ნაკლებობის გამო.
მუდმივი აგრესია ზომიერი და მძიმე ალცჰეიმერის დემენციის მქონე პაციენტებში
რეკომენდებული საწყისი დოზა არის 0.25 მგ დღეში ორჯერ. ეს დოზა შეიძლება ინდივიდუალურად დაკორექტირდეს 0.25 მგ-ით ორჯერ დღეში, არა უმეტეს ყოველ მეორე დღეს, საჭიროების შემთხვევაში. ოპტიმალური დოზა არის 0.5 მგ ორჯერ დღეში პაციენტების უმეტესობისთვის. თუმცა, ზოგიერთ პაციენტში შეიძლება სასარგებლო იყოს 1 მგ-მდე დოზები ორჯერ დღეში.
რისპერიდონი არ უნდა იქნას გამოყენებული 6 კვირაზე მეტი ხნის განმავლობაში პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ მუდმივი აგრესია ალცჰეიმერის დემენციის დროს. მკურნალობის დროს პაციენტები ხშირად და რეგულარულად უნდა შეფასდნენ და მკურნალობის გაგრძელების საჭიროება ხელახლა უნდა შეფასდეს.
ქცევითი აშლილობა
5-დან 18 წლამდე ასაკის ბავშვები და მოზარდები
>50 კგ სუბიექტებისთვის რეკომენდებულია საწყისი დოზა 0,.5 მგ დღეში ერთხელ. საჭიროების შემთხვევაში, ეს დოზა შეიძლება ინდივიდუალურად დაკორექტირდეს 0.5 მგ-ით დღეში ერთხელ, არა უმეტეს ყოველ მეორე დღეს. ოპტიმალური დოზა არის 1 მგ დღეში ერთხელ პაციენტების უმეტესობისთვის. თუმცა, ზოგიერთ პაციენტში შეიძლება სასრგებლო იყოს 0,5 მგ დღეში ერთხელ, ხოლო სხვა პაციენტებს შეიძლება დასჭირდეთ 1,5 მგ დღეში ერთხელ. <50 კგ სუბიექტებისთვის რეკომენდებულია საწყისი დოზა 0.25 მგ დღეში ერთხელ. საჭიროების შემთხვევაში, ეს დოზა შეიძლება ინდივიდუალურად დაკორექტირდეს 0.25 მგ-ით დღეში ერთხელ, არა უმეტეს ყოველ მეორე დღეს. ოპტიმალური დოზაა 0.5 მგ დღეში ერთხელ პაციენტების უმეტესობისთვის. თუმცა, ზოგიერთ პაციენტში შეიძლება სასრგებლო იყოს 0,25 მგ დღეში ერთხელ, ხოლო ზოგს შეიძლება დასჭირდეს 0,75 მგ დღეში ერთხელ.
როგორც ყველა სიმპტომური მკურნალობის შემთხვევაში, რისპერიდონის მუდმივი გამოყენება რეგულარულად უნდა შეფასდეს.
რისპერიდონი არ არის რეკომენდებული 5 წელზე ნაკლები ასაკის ბავშვებში, რადგან არ არსებობს გამოცდილება 5 წელზე ნაკლები ასაკის ბავშვებში ამ დარღვევით.
თირკმლის და ღვიძლის უკმარისობა
თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებს აქვთ აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ელიმინაციის ნაკლები უნარი, ვიდრე მოზრდილებს თირკმლის ნორმალური ფუნქციით. ღვიძლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებს აღენიშნებათ რისპერიდონის თავისუფალი ფრაქციის პლაზმური კონცენტრაციის ზრდა. რისპერიდონი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული პაციენტების ამ ჯგუფებში.
მიღები წესი
რისპერიდონი განკუთვნილია პერორალური მიღებისთვის. საკვები გავლენას არ ახდენს რისპერიდონის შეწოვაზე. მიღების შეწყვეტის შემდეგ, რეკომენდებულია ეტაპობრივი მოხსნა. მწვავე მოხსნის სიმპტომები, მათ შორის გულისრევა, ღებინება, ოფლიანობა და უძილობა იშვიათად არის აღწერილი ანტიფსიქოზური მედიკამენტების მაღალი დოზების მკვეთრი შეწყვეტის შემდეგ (იხ. პუნქტი 4.8). ასევე შეიძლება აღინიშნოს ფსიქოზური სიმპტომების რეციდივი და დაფიქსირდა მოძრაობის უნებლიე დარღვევები (როგორიცაა აკათია, დისტონია და დისკინეზია).
სხვა ანტიფსიქოზური საშუალებებიდან გადასვლა
როდესაც სამედიცინო თვალსაზრისით მიზანშეწონილია, რეკომენდებულია წინა მკურნალობის თანდათანობით შეწყვეტა რისპერიდონით თერაპიის დაწყებისას. ასევე, თუ სამედიცინო თვალსაზრისით მიზანშეწონილია, პაციენტთა დეპო ანტიფსიქოზური საშუალებებიდან გადასვლისას, რისპერიდონით თერაპია უნდა დაიწყოს შემდეგი დაგეგმილი ინექციის ნაცვლად. არსებული პარკინსონის საწინააღმდეგო მედიკამენტების გაგრძელების აუცილებლობა პერიოდულად ხელახლა უნდა შეფასდეს.
4.3 უკუჩვენებები
ჰიპერმგრძნობელობა აქტიური ნივთიერების ან რომელიმე დამხმარე ნივთიერების მიმართ, რომლებიც ჩამოთვლილია 6.1 ნაწილში.
4.4 სპეციალური გაფრთხილებები და განსაკუთრებული სიფრთხილის ზომები გამოყენებისას
დემენციის მქონე ხანდაზმული პაციენტები
მომატებული სიკვდილიანობა დემენციის მქონე ხანდაზმულებში
ატიპიური ანტიფსიქოზური საშუალებების, მათ შორის რისპერიდონის, 17 კონტროლირებადი კვლევის მეტა-ანალიზში, დემენციის მქონე ხანდაზმულ პაციენტებში, რომლებსაც მკურნალობდნენ ატიპიური ანტიფსიქოზური საშუალებებით, აღინიშნება მომატებული სიკვდილიანობა პლაცებოსთან შედარებით. ამ პოპულაციაში პერორალური რისპერიდონის პლაცებო კონტროლირებად კვლევებში სიკვდილიანობის სიხშირე იყო 4.0% რისპერიდონით ნამკურნალები პაციენტებისთვის, 3.1% პლაცებოთი ნამკურნალებ პაციენტებთან შედარებით. მკურნალი პაციენტებისთვის. სხვაობის კოეფიციენტი (95% ზუსტი ნდობის ინტერვალი) იყო 1.21 (0.7,2.1). გარდაცვლილთა საშუალო ასაკი (დიაპაზონი) იყო 86 წელი (დიაპაზონი 67-100). ორი დიდი ობზერვაციული კვლევის მონაცემებმა აჩვენა, რომ დემენციის მქონე ხანდაზმული ადამიანები, რომლებიც მკურნალობენ ჩვეულებრივი ანტიფსიქოზური საშუალებებით, ასევე არიან სიკვდილის მცირე რისკის ქვეშ, ვიდრე ისინი, რომლებიც არ მკურნალობენ. არ არის საკმარისი მონაცემები რისკის ზუსტი სიდიდის მყარი შეფასებისთვის და გაზრდილი რისკის მიზეზი უცნობია. რამდენად შეიძლება ობზერვაციულ კვლევებში გაზრდილი სიკვდილიანობის მონაცემები მიეკუთვნებოდეს ანტიფსიქოზურ პრეპარატებს, პაციენტის ზოგიერთი მახასიათებლის საპირისპიროდ, არ არის ნათელი.
ფუროსემიდთან ერთდროული გამოყენება
დემენციის მქონე ხანდაზმულ პაციენტებში რისპერიდონის პლაცებო-კონტროლირებად კვლევებში, სიკვდილიანობის უფრო მაღალი სიხშირე დაფიქსირდა პაციენტებში, რომლებიც მკურნალობდნენ ფუროსემიდი პლუს რისპერიდონით (7.3%; საშუალო ასაკი 89 წელი, დიაპაზონი 75-79) იმ პაციენტებთან შედარებით, რომლებიც მკურნალობდნენ მხოლოდ რისპერიდონით (3.1%; საშუალო ასაკი 84 წელი, დიაპაზონი 70-96) ან მხოლოდ ფუროსემიდით (4.1%; საშუალო ასაკი 80 წელი, 67-90 დიაპაზონი). სიკვდილიანობის ზრდა პაციენტებში, რომლებიც მკურნალობდნენ ფუროსემიდი პლუს რისპერიდონით, დაფიქსირდა ოთხი კლინიკური გამოკვლევიდან ორში. რისპერიდონის ერთდროული გამოყენება სხვა დიურეტიკებთან (ძირითადად თიაზიდური დიურეზულები გამოიყენება დაბალი დოზებით) არ იყო დაკავშირებული მსგავს შედეგებთან.
არ არის გამოვლენილი პათოფიზიოლოგიური მექანიზმი, რომელიც ახსნის ამ მონაცემს და არ შეინიშნება სიკვდილის მიზეზის თანმიმდევრული მოდელი. მიუხედავად ამისა, აუცილებელია სიფრთხილე გამოყენების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებამდე განხილული უნდა იყოს ამ კომბინაციის ან სხვა ძლიერი დიურეტიკებით ერთდროული მკურნალობის რისკები და სარგებელი. არ აღინიშნებოდა სიკვდილიანობის გაზრდილი სიხშირე იმ პაციენტებში, რომლებიც რისპერიდონთან ერთად იღებდნენ სხვა დიურეტიკებს. მკურნალობის მიუხედავად, დეჰიდრატაცია იყო სიკვდილიანობის საერთო რისკ-ფაქტორი და ამიტომ თავიდან უნდა იქნას აცილებული დემენციის მქონე ხანდაზმულ პაციენტებში.
ცერებროვასკულარული გვერდითი მოვლენები
ცერებროვასკულური გვერდითი მოვლენების დაახლოებით 3-ჯერ გაზრდილი რისკი დაფიქსირდა რანდომიზებულ პლაცებოზე კონტროლირებად კლინიკურ კვლევებში დემენციის მქონე პოპულაციაში ზოგიერთი ატიპიური ანტიფსიქოზური საშუალების გამოყენებისას. გაერთიანებულმა მონაცემებმა რისპერიდონის ექვს პლაცებო- კონტროლირებადი კვლევიდან, ძირითადად ხანდაზმულ პაციენტებში (65 წელზე მეტი ასაკის) დემენციით, აჩვენა, რომ CVAE (სერიოზული და არასერიოზული, კომბინირებული) დაფიქსირდა პაციენტების 3.3%-ში (33/1009), რომლებიც მკურნალობდნენ რისპერიდონით და პაციენტთა 1.2%-ში (8/712), რომლებიც მკურნალობდნენ პლაცებოთი. სხვაობის კოეფიციენტი (95% ზუსტი ნდობის ინტერვალი) იყო 2.96 (1.34, 7.50). ამ გაზრდილი რისკის მექანიზმი უცნობია. გაზრდილი რისკი არ არის გამორიცხული სხვა ანტიფსიქოზური საშუალებებისთვის ან სხვა პაციენტების პოპულაციისთვის. რისპერიდონი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ ინსულტის რისკის ფაქტორები.
CVAE-ების ეს რისკი მნიშვნელოვნად მაღალი იყო შერეული ან სისხლძარღვოვანი ტიპის დემენციის მქონე პაციენტებში, ალცჰეიმერის დემენციასთან შედარებით. ამიტომ, ალცჰეიმერის გარდა სხვა ტიპის დემენციის მქონე პაციენტებში არ უნდა იქნას გამოყენებული რისპერიდონი სამკურნალოდ.
ექიმებს ურჩევენ შეაფასონ რისპერიდონის გამოყენების რისკი და სარგებელი დემენციის მქონე ხანდაზმულ პაციენტებში, ინდივიდუალურ პაციენტში ინსულტის რისკის პროგნოზირების გათვალისწინებით. პაციენტები/მომვლელები უნდა იყვნენ გაფრთხილებული, რომ დაუყოვნებლივ შეატყობინონ პოტენციური CVA-ის ნიშნები და სიმპტომები, როგორიცაა უეცარი სისუსტე ან სახის, ხელების ან ფეხების დაბუჟება და მეტყველების ან მხედველობის პრობლემები. მკურნალობის ყველა ვარიანტი უნდა განიხილებოდეს დაუყოვნებლად, რისპერიდონის შეწყვეტის ჩათვლით.
რისპერიდონი გამოყენებული უნდა იყოს მხოლოდ მოკლე ვადით მუდმივი აგრესიისთვის პაციენტებში ზომიერი და მძიმე ალცჰეიმერის დემენციით, როგორც დამატება არაფარმაკოლოგიურ მიდგომებზე, რომელტა ეფექტურობა იყო მცირე ან საერთოდ არ იყო ეფექტური და როდესაც არსებობს თვითდაზიანების ან სხვისთვის ზიანის მიყენების პოტენციური რისკი.
რეგულარულად უნდა მოხდეს პაციენტების ხელახალი შეფასება და მკურნალობის გაგრძელების საჭიროების ხელახლა შეფასება.
ორთოსტატული ჰიპოტენზია
რისპერიდონის ალფა-მაბლოკირებელი აქტივობის გამო, შეიძლება განვითარდეს (ორთოსტატული) ჰიპოტენზია, განსაკუთრებით საწყისი დოზის ტიტრირების პერიოდში. კლინიკურად მნიშვნელოვანი ჰიპოტენზია დაფიქსირდა პოსტმარკეტინგულ პერიოდში რისპერიდონისა და ანტიჰიპერტენზიული მკურნალობის ერთდროული გამოყენებისას. რისპერიდონი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული გულ-სისხლძარღვთა დაავადების მქონე პაციენტებში (მაგალითად, გულის უკმარისობა, მიოკარდიუმის ინფარქტი, გამტარობის დარღვევები, დეჰიდრატაცია, ჰიპოვოლემია ან ცერებროვასკულური დაავადება) და დოზა თანდათან უნდა ტიტრირდეს რეკომენდაციის მიხედვით (იხ. პუნქტი 4.2). ჰიპოტენზიის განვითარების შემთხვევაში, საჭიროა დოზის შემცირება.
რისპერიდონის ალფა-მაბლოკირებელი აქტივობის გამო, შეიძლება განვითარდეს (ორთოსტატული) ჰიპოტენზია, განსაკუთრებით საწყისი დოზის ტიტრირების პერიოდში. კლინიკურად მნიშვნელოვანი ჰიპოტენზია დაფიქსირდა პოსტმარკეტინგულ პერიოდში რისპერიდონისა და ანტიჰიპერტენზიული მკურნალობის ერთდროული გამოყენებისას. რიპერიდონი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული გულ-სისხლძარღვთა ცნობილი დაავადების მქონე პაციენტებში (მაგალითად, გულის უკმარისობა, მიოკარდიუმის ინფარქტი, გამტარობის დარღვევები, დეჰიდრატაცია, ჰიპოვოლემია ან ცერებროვასკულური დაავადება) და დოზირება თანდათან უნდა ტიტრირდეს რეკომენდირებულის მიხედვით (იხ. პუნქტი 4.2). ჰიპოტენზიის განვითარების შემთხვევაში საჭიროა დოზის შემცირება.
ლეიკოპენია, ნეიტროპენია და აგრანულოციტოზი
ლეიკოპენიის, ნეიტროპენიის და აგრანულოციტოზის მოვლენები დაფიქსირდა ანტიფსიქოზურ საშუალებებთან, მათ შორის რისპერიდონთან. აგრანულოციტოზი დაფიქსირდა ძალიან იშვიათად (<1/10000 პაციენტი) პოსტმარკეტინგული მეთვალყურეობის დროს.
პაციენტები, რომლებსაც ანამნეზში ჰქონდათ სისხლის თეთრი უჯრედების კლინიკურად მნიშვნელოვანი დაბალი რაოდენობა ან მედიკამენტებით გამოწვეული ლეიკოპენია/ნეიტროპენია, უნდა იყვნენ მონიტორინგის ქვეშ თერაპიის პირველი რამდენიმე თვის განმავლობაში და განხილული უნდა იყოს რისპერიდონის შეწყვეტა სისხლის თეთრი უჯრედების კლინიკურად მნიშვნელოვანი შემცირების პირველი ნიშნის გამოვლენისას, სხვა გამომწვევი ფაქტორების არარსებობის შემთხვევაში.
კლინიკურად მნიშვნელოვანი ნეიტროპენიის მქონე პაციენტებში აუცილებელია ცხელების ან სხვა სიმპტომების ან ინფექციის ნიშნების გულდასმით კონტროლი და ასეთი სიმპტომების ან ნიშნების გამოვლენის შემთხვევაში, უნდა დაიწყოს შესაბამისი მკურნალობა. მძიმე ნეიტროპენიის მქონე პაციენტებმა (ნეიტროფილების აბსოლუტური რაოდენობა < 1 X 109/ლ უნდა შეწყვიტონ რისპერიდონის მიღება და უნდა გაკონტროლდეს სისხლის თეთრი უჯრედების რაოდენობა გამოჯანმრთელებამდე.
გვიანი დისკინეზია/ექსტრაპირამიდული სიმპტომები
დოფამინის რეცეპტორების ანტაგონისტური თვისებების მქონე მედიკამენტები დაკავშირებულია გვიანი დისკინეზიის ინდუქციასთან, რომელიც ხასიათდება უნებლიე რიტმული მოძრაობებით, უპირატესად ენის და/ან სახის. ექსტრაპირამიდული სიმპტომების დაწყება არის გვიანი დისკინეზიის რისკის ფაქტორი. თუ განვითარდა გვიანი დისკინეზიის ნიშნები და სიმპტომები, განხილული უნდა იყოს ყველა ანტიფსიქოზური საშუალების მიღების შეწყვეტა.
სიფრთხილეა საჭირო პაციენტებში, რომლებიც ერთდროულად იღებენ ფსიქოსტიმულანტებს (მაგ. მეთილფენიდატი) და რისპერიდონს, რადგან შეიძლება გამოვლინდეს ექსტრაპირამიდული სიმპტომები ერთი ან ორივე პრეპარატის მიღებისას. რეკომენდებულია მასტიმულირებელი მკურნალობის თანდათანობით შეწყვეტა (იხ. პუნქტი 4.5).
ნეიროლეფსიური ავთვისებიანი სინდრომი
ავთვისებიანი ნეიროლეფსიური სინდრომი, რომელიც ხასიათდება ჰიპერთერმიით, კუნთების რიგიდობით, ავტონომიური არასტაბილურობით, შეცვლილი ცნობიერებით და შრატში კრეატინინფოსფოკინაზას დონის მომატებით, დაფიქსირდა ანტიფსიქოზურ საშუალებებთან. დამატებითი ნიშნები შეიძლება მოიცავდეს მიოგლობინურიას (რაბდომიოლიზი) და თირკმლის მწვავე უკმარისობას. ამ შემთხვევაში, ყველა ანტიფსიქოზური საშუალების, მათ შორის რისპერიდონის მიღება უნდა შეწყდეს.
პარკინსონის დაავადება და ლევის სხეულებთან ასოცირებული დემენცია
ექიმებმა ანტიფსიქოზური საშუალებების, მათ შორის რისპერიდონის დანიშვნისას პარკინსონის დაავადების ან ლევის სხეულებთან ასოცირებული დემენციის მქონე პაციენტებისთვის უნდა შეაფასონ რისკი და სარგებელი. პარკინსონის დაავადება შეიძლება გაუარესდეს რისპერიდონის მიღებისას. ორივე ჯგუფს შეიძლება ჰქონდეს ავთვისებიანი ნეიროლეფსიური სინდრომის გაზრდილი რისკი, ისევე როგორც ანტიფსიქოზური მედიკამენტების მიმართ მომატებული მგრძნობელობა; ეს პაციენტები გამოირიცხნენ კლინიკური კვლევებიდან. ასეთი გაზრდილი მგრძნობელობის გამოვლინება შეიძლება მოიცავდეს დაბნეულობას, დაბნეულობას, პოსტურალურ არასტაბილურობას ხშირი დაცემით, ექსტრაპირამიდული სიმპტომების გარდა.
ჰიპერგლიკემია და შაქრიანი დიაბეტი
რისპერიდონით მკურნალობის დროს დაფიქსირდა ჰიპერგლიკემია, შაქრიანი დიაბეტი და უკვე არსებული დიაბეტის გამწვავება. ზოგიერთ შემთხვევაში, დაფიქსირდა სხეულის წონის წინასწარი მატება, რაც შეიძლება იყოს წინასწარგანწყობის ფაქტორი. კეტოაციდოზთან კავშირი დაფიქსირდა ძალიან იშვიათად და იშვიათად დიაბეტურ კომასთან. მიზანშეწონილია შესაბამისი კლინიკური მონიტორინგი გამოყენებული ანტიფსიქოზური საშუალების გაიდლაინების შესაბამისად.
პაციენტები, რომლებიც მკურნალობენ ნებისმიერი ატიპიური ანტიფსიქოზური საშუალებით, რისპერიდონის ჩათვლით, უნდა იმყოფებოდნენ კლინიკური მონიტორინგის ქვეშ ჰიპერგლიკემიის სიმპტომებზე (როგორიცაა პოლიდიფსია, პოლიურია, პოლიფაგია და სისუსტე) და შაქრიანი დიაბეტის მქონე პაციენტები რეგულარულად უნდა იმყოფებოდნენ კონტროლზე გლუკოზის კონტროლის გაუარესების გამო.
წონის მომატება
რისპერიდონის გამოყენებისას აღინიშნა წონის მნიშვნელოვანი მომატება. აუცილებელია წონის რეგულარული კონტროლი.
ჰიპერპროლაქტიმენია
ჰიპერპროლაქტიმენია რისპერიდონით მკურნალობის ხშირი გვერდითი მოვლენაა. პროლაქტინის პლაზმური დონის შეფასება რეკომენდებულია პაციენტებში, რომლებსაც აღენიშნებათ პროლაქტინთან დაკავშირებული შესაძლო გვერდითი მოვლენები (მაგ. გინეკომასტია, მენსტრუალური დარღვევები, ანოვულაცია, ნაყოფიერების დარღვევა, ლიბიდოს დაქვეითება, ერექციული დისფუნქცია და გალაქტორეა).
ქსოვილის კულტურის კვლევებით ნავარაუდევია, რომ ადამიანის მკერდის სიმსივნეებში უჯრედების ზრდა შესაძლოა პროლაქტინით იყოს სტიმულირებული. მიუხედავად იმისა, რომ კლინიკურ და ეპიდემიოლოგიურ კვლევებში ჯერჯერობით არ გამოვლენილა აშკარა კავშირი ანტიფსიქოზური საშუალებების მიღებასთან, სიფრთხილეა რეკომენდებული პაციენტებში შესაბამისი სამედიცინო ისტორიით. რისპერიდონი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული ადრე არსებული ჰიპერპროლაქტიმენიის მქონე პაციენტებში და შესაძლო პროლაქტინ-დამოკიდებული სიმსივნეების მქონე პაციენტებში.
QT გახანგრძლივება
QT ინტერვალის გახანგრძლივება ძალიან იშვიათად დაფიქსირდა პოსტმარკეტინგულ პერიოდში. როგორც სხვა ანტიფსიქოზური საშუალებების შემთხვევაში, სიფრთხილეა საჭირო რისპერიდონის დანიშვნისას პაციენტებში, რომლებსაც დადსტურებული აქვთ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები, აქვთ QT ინტერვალის გახანგრძლივების ოჯახური ისტორია, ბრადიკარდია ან ელექტროლიტური დარღვევები (ჰიპოკალიემია, ჰიპომაგნიზემია), რადგან ამან შეიძლება გაზარდოს არითმოგენური ეფექტების რისკი და იმ მედიკამენტებთან ერთად გამოყენებისას, რომლებიც ახანგრძლივებენ QT ინტერვალს.
კრუნჩხვები
რისპერიდონი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული პაციენტებში ანამნეზში კრუნჩხვებით ან სხვა მდგომარეობებითმ რომლებიც პოტენციურად ამცირებს კრუნჩხვების ზღურბლს.
პრიაპიზმი
პრიაპიზმი შეიძლება განვითარდეს რიპერიდონით მკურნალობისას მისი ალფა-ადრენერგიული მაბლოკირებელი ეფექტების გამო.
სხეულის ტემპერატურის რეგულირება
სხეულის ძირითადი ტემპერატურის შემცირების უნარის დარღვევა მიეკუთვნება ანტიფსიქოზურ მედიკამენტებს. რეკომენდებულია სათანადო სიფრთხილე რისპერიდონის დანიშვნისას იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც განუვითარდებათ ისეთი მდგომარეობები, რომლებმაც შეიძლება ხელი შეუწყონ სხეულის ძირითადი ტემპერატურის მატებას, მაგ. ინტენსიური ვარჯიში, ძლიერი სიცხის ზემოქმედება, ანტიქოლინერგული აქტივობის მქონე თანმხლები მკურნალობა ან დეჰიდრატაცია.
ღებინების საწინააღმდეგო ეფექტი
ღებინების საწინააღმდეგო ეფექტი დაფიქსირდა რისპერიდონის პრეკლინიკურ კვლევებში. ამ ეფექტმა, თუ ის ვლინდება ადამიანებში, შეიძლება შენიღბოს გარკვეული მედიკამენტების დოზის გადაჭარბების ნიშნები და სიმპტომები ან ისეთი მდგომარეობები, როგორიცაა ნაწლავის გაუვალობა, რეიეს სინდრომი და ტვინის სიმსივნე.
თირკმლის და ღვიძლის უკმარისობა
თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებს აქვთ აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ელიმინაციის ნაკლები უნარი, ვიდრე მოზრდილებს თირკმლის ნორმალური ფუნქციით. ღვიძლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებს აღენიშნებათ რისპერიდონის თავისუფალი ფრაქციის პლაზმური კონცენტრაციის ზრდა (იხ. პუნქტი 4.2).
ვენური თრომბოემბოლია
დაფიქსირდა ვენური თრომბოემბოლიის შემთხვევები ანტიფსიქოზური საშუალებების გამოყენებისას. ვინაიდან პაციენტებს, რომლებიც მკურნალობენ ანტიფსიქოზური საშუალებებით, ხშირად აღენიშნებათ ვენური თრომბოემბოლიის შეძენილი რისკ-ფაქტორები, ვენური თრომბოემბოლიის ყველა შესაძლო რისკფაქტორი უნდა იყოს გამოვლენილი რისპერიდონით მკურნალობის დაწყებამდე და მის დროს და განხორციელდეს პრევენციული ზომები.
თვალისფერადიგარსისინტრაოპერაციულიმოდუნებისსინდრომი
თვალის ფერადი გარსის ინტრაოპერაციული მოდუნების სინდრომი დაფიქსირდა კატარაქტის ოპერაციის დროს პაციენტებში, რომლებიც მკურნალობდნენ ალფა 1a-ადრენერგული ანტაგონისტური ეფექტების მქონე მედიკამენტებით, მათ შორის რისპერიდონით (იხ. პუნქტი 4.8).
თვალის ფერადი გარსის ინტრაოპერაციული მოდუნების სინდრომმა შეიძლება გაზარდოს თვალის გართულებების რისკი ოპერაციის დროს და მის შემდეგ. ალფა 1a-ადრენერგული ანტაგონისტური მოქმედების მქონე მედიკამენტების ამჟამინდელი ან წარსული გამოყენება უნდა ეცნობოს თვალის ქირურგს ოპერაციამდე, კატარაქტის ოპერაციამდე ალფა 1 მაბლოკირებელი თერაპიის შეწყვეტის პოტენციური სარგებელი დადგენილი არ არის და უნდა შეფასდეს ანტიფსიქოზური თერაპიის შეწყვეტის რისკთან მიმართებით.
პედიატრიული მოსახლეობა
სანამ რიპერიდონი დაენიშნება ქცევითი აშლილობის მქონე ბავშვს ან მოზარდს, უნდა მოხდეს მათი სრულყოფილი შეფასება აგრესიული ქცევის ფიზიკურ და სოციალურ მიზეზებზე, როგორიცაა ტკივილი ან შეუსაბამო გარემო მოთხოვნები.
ამ პოპულაციაში რისპერიდონის სედაციური ეფექტის მონიტორინგი უნდა მოხდეს სწავლის უნარზე შესაძლო შედეგების გამო. რისპერიდონის მიღების დროის ცვლილებამ შეიძლება გააუმჯობესოს სედაციის გავლენა ბავშვებისა და მოზარდების ყურადღების უნარზე.
რისპერიდონი ასოცირებული იყო სხეულის წონისა და სხეულის მასის ინდექსის საშუალო მატებასთან. რეკომენდებულია წონის საბაზისო გაზომვა მკურნალობის დაწყებამდე და წონის რეგულარული მონიტორინგი. სიმაღლის ცვლილებები გრძელვადიან ღია ეტიკეტით გაფართოებულ კვლევებში იყო მოსალოდნელი ასაკის შესაბამისი ნორმების ფარგლებში. რისპერიდონით ხანგრძლივი მკურნალობის ეფექტი სქესობრივ მომწიფებასა და სიმაღლეზე სათანადოდ არ არის შესწავლილი.
ბავშვებში და მოზარდებში ზრდაზე და სქესობრივ მომწიფებაზე ჰიპერპროლაქტინემიის ხანგრძლივი პოტენციური ეფექტის გამო, განხილული უნდა იყოს ენდოკრინოლოგიური სტატუსის რეგულარული კლინიკური შეფასება, სიმაღლის, წონის, სქესობრივი მომწიფების, მენსტრუალური ფუნქციის მონიტორინგის და პროლაქტინთან დაკავშირებული სხვა პოტენციური ეფექტების ჩათვლით.
მცირე პოსტმარკეტინგული დაკვირვების შედეგებმა აჩვენა, რომ რისპერიდონის ზემოქმედების ქვეშ მყოფი 8-16 წლის ასაკის სუბიექტების სიმაღლე საშუალოდ დაახლოებით 3.0-დან 4.8 სმ-მდე უფრო მეტი იყო, ვიდრე იმ სუბიექტების, რომლებიც იღებდნენ სხვა ატიპიურ ანტიფსიქოზურ მედიკამენტებს. ეს კვლევა არ იყო საკმარისი იმის დასადგენად, ჰქონდა თუ არა რაიმე ზეგავლენა რისპერიდონის ზემოქმედებას ზრდასრულთა საბოლოო სიმაღლეზე, ან იყო თუ არა შედეგი გამოწვეული რისპერიდონის უშუალო ზემოქმედებით ძვლის ზრდაზე, ან თავად ძირითადი დაავადების ზემოქმედებით ძვლის ზრდაზე, ან ძირითადი დაავადების უკეთესი კონტროლის შედეგი წრფივი ზრდის მატების შედეგად.
რისპერიდონით მკურნალობის დროს ასევე უნდა ჩატარდეს რეგულარული გამოკვლევა ექსტრაპირამიდულ სიმპტომებსა და მოძრაობის სხვა დარღვევებზე.
ბავშვებში და მოზარდებში დოზის სპეციფიკური რეკომენდაციებისთვის იხილეთ პუნქტი 4.2.
დამხმარე ნივთიერებები
რისპერიდონის შემოგარსული ტაბლეტები შეიცავს ლაქტოზას. ეს პრეპარატი არ უნდა მიიღონ პაციენტებმა იშვიათი მემკვიდრეობითი პრობლემებით, როგორიცაა გალაქტოზას აუტანლობა, ლაპ ლაქტაზას დეფიციტი ან გლუკოზა-გალაქტოზას მალაბსორბცია.
4.5 ურთიერთქმედება სხვა სამკურნალო საშუალებებთან და ურთიერთქმედების სხვა ფორმები
ფარმაკოდინამიკასთან დაკავშირებული ურთიერთქმედება
პრეპარატები, რომლებიც ცნობილია, რომ ახანგრძლივებენ QT ინტერვალს
სხვა ანტიფსიქოზური საშუალებების მსგავსად, სიფრთხილეა რეკომენდებული რისპერიდონის დანიშვნისას სამკურნალო საშუალებებთან ერთად, რომლებიც ახანგრძლივებენ QT ინტერვალს, როგორიცაა ანტიარითმული საშუალებები (მაგ. ქინიდინი, დიზოპირამიდი, პროკაინამიდი, პროპაფენონი, ამიოდარონი, სოტალოლი), ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები (მაგ., ამიტრიპტილინი), ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები (მაგ. მაპროტილინი), ზოგიერთი ანტიჰისტამინი, სხვა ანტიფსიქოზური საშუალებები, ზოგიერთი მალარიის საწინააღმდეგო პრეპარატი (მაგ. ქინინი და მეფლოქინი) და ელექტროლიტების დისბალანსის (ჰიპოკალიემია, ჰიპომაგნიემია) გამომწვევი მედიკამენტები, ბრადიკარდიის გამომწვევი საშუალებები ან პრეპარატები, რომლებიც თრგუნავენ რისპერიდონის ღვიძლისმიერ მეტაბოლიზმს. ეს ჩამონათვალი არის საორიენტაციო და არა ამომწურავი.
ცენტრალური მოქმედების მქონე პრეპარატები და ალკოჰოლი
რისპერიდონი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული ცენტრალური მოქმედების სხვა ნივთიერებებთან კომბინაციაში, მათ შორის ალკოჰოლთან, ოპიატებთან, ანტიჰისტამინებთან და ბენზოდიაზეპინებთან სედაციის გაზრდილი რისკის გამო.
ლევოდოპა და დოფამინის აგონისტები
რისპერიდონს შეუძლია მოახდინოს ლევოდოპას და სხვა დოფამინის აგონისტების მოქმედების ანტაგონიზება. თუ ეს კომბინაცია მიიჩნევა საჭიროდ, განსაკუთრებით პარკინსონის დაავადების ბოლო სტადიაზე, უნდა დაინიშნოს თითოეული პრეპარატის ყველაზე დაბალი ეფექტური დოზა.
ჰიპოტენზიური ეფექტის მქონე პრეპარატები
კლინიკურად მნიშვნელოვანი ჰიპოტენზია დაფიქსირდა პოსტმარკეტინგული გამოყენებისას რისპერიდონისა და ანტიჰიპერტენზიული მკურნალობის ერთდროული გამოყენებისას.
ფსიქოსტიმულატორები
ფსიქოსტიმულატორების (მაგ. მეთილფენიდატი) რისპერიდონთან ერთად გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს ექსტრაპირამიდული სიმპტომები ერთ-ერთი ან ორივე მკურნალობის შეცვლისას (იხ. პუნქტი 4.4).
პალიპერიდონი
პერორალური რისპერიდონის პალიპერიდონთან ერთდროული გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან პალიპერიდონი არის რისპერიდონის აქტიური მეტაბოლიტი და ამ ორის კომბინაციამ შეიძლება გამოიწვიოს აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ადიციური ექსპოზიცია.
ფარმაკოკინეტიკური ურთიერთქმედება
საკვები გავლენას არ ახდენს რისპერიდონის შეწოვაზე.
რისპერიდონი ძირითადად მეტაბოლიზდება CYP2D6-ით და უფრო მცირე რაოდენობით CYP3A4-ით. რისპერიდონიც და მისი აქტიური მეტაბოლიტი 9-ჰიდროქსირისპერიდონიც არის P-გლიკოპროტეინის (P-gp) სუბსტრატები. ნივთიერებებმა, რომლებიც ცვლიან CYP2D6 აქტივობას, ან ნივთიერებებმა, რომლებიც ძლიერად აინჰიბირებენ ან აინდუცირებენ CYP3A4 და/ან P-gp-ს აქტივობას, შეიძლება გავლენა მოახდინონ რისპერიდონის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ფარმაკოკინეტიკაზე.
ძლიერი CYP2D6 ინჰიბიტორები
რისპერიდონის ერთდროულმა გამოყენებამ CYP2D6 ძლიერ ინჰიბიტორთან ერთად შეიძლება გაზარდოს რისპერიდონის პლაზმური კონცენტრაცია, მაგრამ აქტიურ ანტიფსიქოზურ ფრაქციაზე ნაკლები. CYP2D6 ძლიერი ინჰიბიტორის უფრო მაღალმა დოზებმა შეიძლება გაზარდოს რისპერიდონის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის კონცენტრაცია (მაგ., პაროქსეტინი, იხილეთ ქვემოთ). მოსალოდნელია, რომ სხვა CYP 2D6 ინჰიბიტორებმა, როგორიცაა ქინიდინი, შეიძლება ანალოგიური გავლენა მოახდინონ რისპერიდონის პლაზმურ კონცენტრაციაზე. პაროქსეტინის, ქინიდინის ან სხვა ძლიერი CY2D6 ინჰიბიტორის, განსაკუთრებით უფრო მაღალი დოზების ერთდროული მიღების დაწყებისას ან შეწყვეტისას, ექიმმა ხელახლა უნდა შეაფასოს რისპერიდონის დოზა.
CYP3A4 და/ან P-gp ინჰიბიტორები
რისპერიდონის ერთდროულმა გამოყენებამ ძლიერ CYP3A4 და/ან P-gp ინჰიბიტორთან შეიძლება არსებითად გაზარდოს რისპერიდონის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის კონცენტრაცია პლაზმაში. იტრაკონაზოლის ან სხვა ძლიერი CYP3A4 და/ან P-gp ინჰიბიტორის დაწყებისას ან შეწყვეტისას, ექიმმა ხელახლა უნდა შეაფასოს რისპერიდონის დოზა.
CYP3A4 და/ან P-gp ინდუქტორები
რისპერიდონის ერთდროულმა გამოყენებამ ძლიერ CYP3A4 და/ან P-gp ინდუქტორთან შეიძლება შეამციროს რისპერიდონის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის კონცენტრაცია პლაზმაში. კარბამაზეპინის ან სხვა ძლიერი CYP3A4 და/ან P-gp ინდუქტორის დაწყებისას ან შეწყვეტისას, ექიმმა ხელახლა უნდა შეაფასოს რისპერიდონის დოზა. CYP3A4 ინდუქტორების ეფექტი დამოკიდებულია დროზე და შეყვანის შემდეგ შეიძლება დასჭირდეს მინიმუმ 2 კვირა მაქსიმალური ეფექტის მისაღწევად. ამასთან, მიღების შეწყვეტისას, CYP3A4 ინდუქციის შემცირებას შეიძლება დასჭირდეს მინიმუმ 2 კვირა.
პრეპარატები პროტეინებთან მაღალი შეკავშირების ხარისხით
როდესაც რისპერიდონი მიიღება ცილებთან შეკავშირების მაღალი ხარისხის მქონე პრეპარატებთან ერთად, არ აღინიშნება არც ერთი პრეპარატის კლინიკურად მნიშვნელოვანი გადაადგილება პლაზმის ცილებიდან.
თანმხლები მედიკამენტების გამოყენებისას საჭიროა შესაბამისი ინსტრუქციის გაცნობა მეტაბოლიზმის გზისა და დოზის კორექტირების შესაძლო საჭიროების შესახებ.
პედიატრიული მოსახლეობა
ურთიერთქმედების კვლევები ჩატარდა მხოლოდ მოზრდილებში. ამ კვლევების შედეგების შესაბამისობა პედიატრიულ პაციენტებში უცნობია.
ბავშვებში და მოზარდებში ფსიქოსტიმულანტების (მაგ. მეთილფენიდატი) რისპერიდონთან ერთად გამოყენება არ ცვლიდა რისპერიდონის ფარმაკოკინეტიკას და ეფექტურობას.
მაგალითები
ქვემოთ ჩამოთვლილია პრეპარატების მაგალითები, რომლებსაც შეუძლიათ რისპერიდონთან პოტენციური ურთიერთქმედება ან რომლებმაც არ აჩვენეს რისპერიდონთან ურთიერთქმედება:
სხვა სამკურნალო საშუალებების გავლენა რისპერიდონის ფარმაკოკინეტიკაზე
ანტიბაქტერიული საშუალებები:
• ერითომიცინი, ზომიერი CYP3A4 ინჰიბიტორი და P-gp ინჰიბიტორი, არ ცვლის რისპერიდონისა და აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ფარმაკოკინეტიკას.
• რიფამპიცინი, CYP3A4 ძლიერი ინდუქტორი და P-gp ინდუქტორი, ამცირებს აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის პლაზმურ კონცენტრაციას.
ანტიქოლინესტერაზები:
• დონეპეზილი და გალანტამინი, ორივე CYP2D6 და CYP3A4 სუბსტრატი, არ აჩვენებენ კლინიკურად მნიშვნელოვან ეფექტს რისპერიდონისა და აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ფარმაკოკინეტიკაზე.
ანტიეპილეფსიური საშუალებები:
• ნაჩვენებია, რომ კარბამაზეპინი, როგორც CYP3A4 ძლიერი ინდუქტორი და P-gp ინდუქტორი, ამცირებს რისპერიდონის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის პლაზმურ კონცენტრაციებს. მსგავსი ეფექტები შეიძლება აღინიშნოს მაგ. ფენიტოინის და ფენობარბიტალის შემთხვევაში, რომლებიც ასევე აინდუცირებენ CYP 3A4 ღვიძლის ფერმენტს, ასევე P-გლიკოპროტეინს.
• ტოპირამატი ზომიერად ამცირებს რისპერიდონის ,მაგრამ არა აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ბიოშეღწევადობას. ამიტომ, ამ ურთიერთქმედებას ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ჰქონდეს კლინიკური მნიშვნელობა.
სოკოს საწინააღმდეგო საშუალებები:
• იტრაკონაზოლი, CYP3A4 ძლიერი ინჰიბიტორი და P-gp ინჰიბიტორი, დოზით 200 მგ/დღეში ზრდის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის პლაზმურ კონცენტრაციას დაახლოებით 70%-ით, რისპერიდონის დოზებზე 2-დან 8 მგ/დღეში.
• კეტოკონაზოლი, CYP3A4 ძლიერი ინჰიბიტორი და P-gp ინჰიბიტორი, დოზით 200 მგ/დღეში ზრდის რისპერიდონის პლაზმურ კონცენტრაციას და ამცირებს 9-ჰიდროქსირისპერიდონის პლაზმურ კონცენტრაციას.
ანტიფსიქოზური საშუალებები
• ფენოთიაზინებს შეუძლიათ გაზარდონ რისპერიდონის, მაგრამ არა აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის პლაზმური კონცენტრაცია.
ანტივირუსული საშუალებები:
• პროტეაზას ინჰიბიტორები: ოფიციალური კვლევის მონაცემები არ არის ხელმისაწვდომი; თუმცა, ვინაიდან რიტონავირი არის CYP3A4 ძლიერი ინჰიბიტორი და CYP2D6 სუსტი ინჰიბიტორი, რიტონავირი და რიტონავირით გაძლიერებული პროტეაზას ინჰიბიტორები პოტენციურად ზრდიან რისპერიდონის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის კონცენტრაციას.
ბეტა-ბლოკატორები:
• ზოგიერთმა ბეტა-ბლოკერმა შეიძლება გაზარდოს რისპერიდონის, მაგრამ არა აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის პლაზმური კონცენტრაცია.
კალციუმის არხის ბლოკატორები:
• ვერაპამილი, CYP3A4-ის ზომიერი ინჰიბიტორი და P-gp-ის ინჰიბიტორი, ზრდის რისპერიდონის და აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის პლაზმურ კონცენტრაციას.
კუჭ-ნაწლავის პრეპარატები
• H2-რეცეპტორების ანტაგონისტები: ციმეტიდინი და რანიტიდინი, ორივე CYP2D6 და CYP3A4-s სუსტი ინჰიბიტორები, ზრდიან რისპერიდონის ბიოშეღწევადობას, მაგრამ აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ბიოშეღწევადობას მხოლოდ უმნიშვნელოდ.
სეროტონინის უკუმიტაცების სელექციური ინჰიბიტორები და ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები:
• ფლუოქსეტინი, CYP2D6 ძლიერი ინჰიბიტორი, ზრდის რისპერიდონის პლაზმურ კონცენტრაციას, მაგრამ ნაკლებად აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის პლაზმურ კონცენტრაციას.
• პაროქსეტინი, CYP2D6-ის ძლიერი ინჰიბიტორი, ზრდის რისპერიდონის პლაზმურ კონცენტრაციას, მაგრამ 20 მგ-მდე დოზირებით დღეში, და ნაკლება აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის კონცენტრაციას. თუმცა, პაროქსეტინის მაღალმა დოზებმა შეიძლება გაზარდოს რისპერიდონის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის კონცენტრაცია.
• ტრიციკლურ ანტიდეპრესანტებს შეუძლიათ გაზარდონ რისპერიდონის პლაზმური კონცენტრაცია, მაგრამ არა აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის. ამიტრიპტილინი არ მოქმედებს რისპერიდონის ან აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ფარმაკოკინეტიკაზე.
• სერტრალინი, CYP2D6-ის სუსტი ინჰიბიტორი და ფლუვოქსამინი, CYP3A4-ის სუსტი ინჰიბიტორი, 100 მგ/დღე-მდე დოზებით არ არის დაკავშირებული რისპერიდონის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის კონცენტრაციის კლინიკურად მნიშვნელოვან ცვლილებებთან. თუმცა, სერტრალინის ან ფლუვოქსამინის 100 მგ/დღეზე მაღალი დოზების მიღებამ შეიძლება გაზარდოს რისპერიდონის აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის კონცენტრაცია.
რისპერიდონის გავლენა სხვა სამკურნალო საშუალებების ფარმაკოკინეტიკაზე
ანტიეპილეფსიური საშუალებები:
• რისპერიდონი არ ავლენს კლინიკურად მნიშვნელოვან ეფექტს ვალპროატის ან ტოპირამატის ფარმაკოკინეტიკაზე.
ანტიფსიქოზური საშუალებები:
• არიპიპრაზოლი, СYP2D6 და CYP3A4 სუბსტრატი: რისპერიდონის ტაბლეტები ან ინექციები არ ახდენდა გავლენას არიპიპრაზოლისა და მისი აქტიური მეტაბოლიტის, დეჰიდროარიპიპრაზოლის ჯამის ფარმაკოკინეტიკაზე.
დიგიტალისის გლიკოზიდები:
• რისპერიდონი არ ავლენს კლინიკურად მნიშვნელოვან ეფექტს დიგოქსინის ფარმაკოკინეტიკაზე.
ლითიუმი:
• რისპერიდონი არ ავლენს კლინიკურად მნიშვნელოვან ეფექტს ლითიუმის ფარმაკოკინეტიკაზე.
რისპერიდონის ერთდროული გამოყენება ფუროსემიდთან
• იხილეთ პუნქტი 4.4 გაზრდილი სიკვდილიანობის შესახებ დემენციის მქონე ხანდაზმულ პაციენტებში, რომლებიც ერთდროულად იღებდნენ ფუროსემიდს.
4.6 ნაყოფიერება, ორსულობა და ლაქტაცია
ორსულობა
არ არსებობს ადექვატური მონაცემები ორსულ ქალებში რისპერიდონის გამოყენების შესახებ. რისპერიდონი არ იყო ტერატოგენული ცხოველებზე ჩატარებულ კვლევებში, მაგრამ გამოვლინდა სხვა ტიპის რეპროდუქციული ტოქსიკურობა (იხ. პუნქტი 5.3). პოტენციური რისკი ადამიანებისთვის უცნობია.
ორსულობის მესამე ტრიმესტრში ანტიფსიქოზური საშუალებების (მათ შორის რისპერიდონის) ზემოქმედების ქვეშ მყოფ ახალშობილებში არსებობს არასასურველი რეაქციების, მათ შორის ექსტრაპირამიდული და/ან მოხსნის სიმპტომების რისკი, რომლებიც შეიძლება განსხვავდებოდეს სიმძიმით და ხანგრძლივობით მშობიარობის შემდგომ. დაფიქსირდა აგზნების, ჰიპერტონიის, ჰიპოტონიის, ტრემორის, ძილიანობის, რესპირატორული დისტრესის ან კვებითი დარღვეების შემთხვევები. შესაბამისად, აუცილებელია ახალშობილების ფრთხილი კონტროლი.
რისპერიდონი არ გამოიყენება ორსულობის დროს, გარდა მკაფიო აუცილებლობისა. თუ ორსულობის დროს შეწყვეტა აუცილებელია, ეს არ უნდა მოხდეს ერთბაშად.
ძუძუთი კვება
ცხოველებზე კვლევებში რისპერიდონი და 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონი გამოიყოფა რძეში. ნაჩვენებია, რომ რისპერიდონი და 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონი ასევე გამოიყოფა ადამიანის დედის რძეში მცირე რაოდენობით. არ არსებობს მონაცემები მეძუძურ ჩვილებში უარყოფითი რეაქციების შესახებ. შესაბამისად, უნდა შეფასდეს ძუძუთი კვების უპირატესობა ბავშვისთვის პოტენციურ რისკებთან მიმართებაში.
ნაყოფიერება
როგორც სხვა პრეპარატების შემთხვევაში, რომლებიც ახდენენ დოფამინი D2 რეცეპტორების ანტაგონიზებას, რისპერიდონი ზრდის პროლაქტინის დონეს. ჰიპერპროლაქტინემიამ შეიძლება დათრგუნოს ჰიპოთალამუსის GnRH, რაც იწვევს ჰიპოფიზის გონადოტროპინის სეკრეციის შემცირებას. ამან, თავის მხრივ, შეიძლება დათრგუნოს რეპროდუქციული ფუნქცია გონადური სტეროიდოგენეზის მოშლით, როგორც ქალ, ისე მამაკაც პაციენტებში. არაკლინიკურ კვლევებში არ დაფიქსირებულა რელევანტური ეფექტები.
4.7 ეფექტები ავტომობილის და მექანიზმების მართვის უნარზე
რისპერიდონმა შეიძლება მოახდინოს მცირე ან ზომიერი გავლენა ავტომობილების და მექანიზმების მართვის უნარზე ნერვული სისტემის და მხედველობის მხრივ პოტენციური ეფექტების გამო (იხილეთ პუნქტი 4.8). ამიტომ, პაციენტებს უნდა მიეცეთ რჩევა, რომ არ მართონ ავტომობილები და მექანიზმები იმ დრომდე, ვიდრე ცნობილი არ გახდება მათი ინდივიდუალური მგრძნობელობა.
4.8 არასასურველი ეფექტები
ყველაზე ხშირად მოხსენებული პრეპარატის უარყოფითი რეაქციები (შემთხვევების სიხშირე >10%) არის:
პარკინსონიზმი, სედაცია/ძილიანობა, თავის ტკივილი და უძილობა.
უარყოფითი რეაქციები, რომლებიც როგორც ჩანს დამოკიდებულია დოზაზე, მოიცავს პარკინსონიზმს და აკათიზიას.
ქვემოთ მოცემულია ყველა უარყოფითი რეაქცია, რომლებიც დაფიქსირდა კლინიკური ცდებისას და პოსტმარკეტინგული გამოცდილებისას რისპერიდონის გამოყენებისას სიხშირის კატეგორიით, რომელიც გამოთვლილია რისპერიდონის კლინიკური ცდებიდან. გამოიყენება შემდეგი ტერმინები და სიხშირეები: ძალიან ხშირი (>1/10), ხშირი (>1/100 - <1/10), არახშირი (>1/1000 - <1/100), იშვიათი (>1/10,000-<1/1000), ძალიან იშვიათი (<1/10,000) და ცნობილი არ არის (შეფასება შეუძლებელია არსებული მონაცემებით).
სიხშირის თითოეულ ჯგუფში არასასურველი ეფექტები წარმოდგენილია სიმძიმის კლების მიხედვით
|
სისტემურ ორგანოთა კლასი |
უარყოფითი რეაქცია |
|||||
|
სიხშირე |
||||||
|
ძალიან ხშირი |
ხშირი |
არახშირი |
იშვიათი |
ძალიან იშვიათი |
ცნობილი არ არის |
|
|
ინფექციები და ინვაზიები |
პნევმონია, ბრონქიტი, ზემო სასუნთქი გზების ინფექცია, სინუსიტი, საშარდე ტრაქტის ინფექცია, ყურის ინფექცია, გრიპი |
სუნთქვის სისტემის ინფექცია, ცისტიტი, თვალის ინფექცია, ტონზილიტი, ონიქომიკოზი, ცელულიტი ლოკალიზებული ინფექცია, ვირუსული ინფექცია, აკაროდერმატიტი |
ინფექცია |
|||
|
სისხლისა და ლიმფური სისტემის დარღვევები |
ნეიტროპენია, სისხლის თეთრი უჯრედების რაოდენობის შემცირება, ანემია, ჰემატოკრიტის შემცირება, ეოზინოფილების მომატება |
აგრანულოციტოზიგ |
||||
|
იმუნური სისტემის დარღვევები |
ჰიპერმგრძნობელობა |
ანაფილაქსური რეაქცია |
||||
|
ენდოკრინული დარღვევები |
ჰიპერპროლაქტინემიაა |
ანტიდიურეზული ჰორმონის არასათანადო სეკრეცია, შარდში გლუკოზა |
||||
|
მეტაბოლიზმის და კვების დარღვევები |
წონაში მომატება, მადის მომატება, მადის დაქვეითენა |
შაქრიანი დიაბეტიბ, ჰიპერგლიკემია, პოლიდიფსია, წონაში მომატება, ანორექსია, სისხლში ქოლესტერინის მომატება |
წყლით ინტოქსიკაციაგ, ჰიპოგლიკემია, ჰიპერინსულინემიაგ, სისხლში ტრიგლიცერიდების მომატება |
დიაბეტური კეტოაციდოზი |
||
|
ფსიქიკური დარღვევები |
უძილობად |
ძილის დარღვევა, აჟიტაცია, დეპრესია, შფოთვა |
მანია, გონების არევა, ლიბიდოს დაქვეითება, ნერვოზულობა, ღამის კოშმარები |
კატატონია, სომნაბულიზმი, ძილთან დაკავშირებული კვებითი აშლილობა, შენელებული ეფექტი, ანორგაზმია |
||
|
ნერვული სისტემის დარღვევები |
სედაცია/ძილიანობა, პარკინსონიზმიდ, თავის ტკივილი |
აქათიზიად, დისტონიად, თავბრუსხვევა, დისკინეზიად, ტრემორი |
გვიანი დისკინეზია, ცერებრა,ლური იშემია, პასუხის არარსებობა სტიმულებზე, ცნობიერების დაკარგვა, ცნობიერების დათრგუნვა, კრუნჩხვად, სინკოპე, ფსიქომოტორული ჰიპერაქტიურობა, წონასწორობის დარღვევა, კოორდინაციის მოშლა, პოსტურალური თავბრუსხვევა, ყურადღების მოშლა, დიზართრია, დისგევზია, ჰიპოასთეზია, პარესთეზია |
ნეიროლეფსიური ავთვისებიანი სინდრომი, ცერებროვასკულარული დარღვევა, დიაბეტური კომა, თავის ტიტუბაცია |
||
|
თვალების დარღვევები |
მხედველობის დაბინდვა, კონიუნქტივიტი |
ფოტოფობია, თვალის სიმშრალე, გაძლიერებული ცრემლდენა, თვალის ჰიპერემია |
გლაუკომა, თვალის მოძრაობის დარღვევა, თვალების ტრიალი, ქუთუთოების კიდეებზე ქერქის წარმოქმნა, თვალის ფერადი გარსის მოდუნების სინდრომი, (ინტრაოპერაციული)გ |
|||
|
ყურისა და ლაბირინთის დარღვევები |
ვერტიგო, ტინიტუსი, ყურის ტკივილი |
|||||
|
გულის დარღვევები |
ტაქიკარდია |
წინა გულის ფიბრილაცია, ატრიოვენტრიკულური ბლოკადა, გამტარობის დარღვევა, ელექტროკარდიოგრამაზე QT-ს დაგრძელება, ბრადიკარდია, დარღვევები ელექტროკარდიოგრამაზე, პალპიტაციები |
სინუსური არითმია |
|||
|
სისხლძარღვების დარღვევები |
ჰიპერტენზია |
ჰიპოტენზია, ორთოსტატიკური ჰიპოტენზია, სიცხის მოწოლა |
ფილტვის ემბოლიზმი, ვენის თრომბოზი |
|||
|
სუნთქვის, გულ-მკერდის ორგანოების და შუასაყარის დარღვევები |
დისპნოე, ფარინგოლარინგეალური ტკივილი, ხველა, ეპისტაქსისი, ცხვირის შეგუბება |
პნევმონია, ასპირაცია, ფილტვის შეგუბება, სასუნთქი სისტემის შეგუბება, ხიხინი, დისფონია, სუნთქვის დარღვევა |
ძილის აპნოეს სინდრომი, ჰიპერვენტილაცია |
|||
|
კუჭ-ნაწლავის დარღვევები |
მუცლის ტკივილი, დისკომფორტი მუცლის არეში, ღებინება, გულისრევა, ყაბზობა, დიარეა, დისპეფსია, პირის სიმშრალე, კბილის ტკივილი |
განავლის შეუკავებლობა, ფეკალომა, გასტროენტერიტი, დისფაგია, მუცლის შებერილობა |
პანკრეატიტი, ნაწლავური ობსტრუქცია, ენის შეშუპება, ქეილიტი |
ილეუსი |
||
|
კანისა და კანქვეშა ქსოვილების დარღვევები |
გამონაყარი, ერითემა |
ჭინჭრის ციება, ქავილი, ალოპეცია, ჰიპერკერატოზი, ეგზემა, კანის სიმშრალე, კანის ფერის ცვლილება, აკნე, სებორეული დერმატიტი, კანის დარღვევა, კანის დაზიანება |
წამლისმიერი გამონაყარი, ქერტლი |
ანგიოშეშუპება |
სტივენს-ჯონსონის სინდრომი/ტოქსიკური ეპიდერმული ნეკროლიზიგ |
|
|
ჩონჩხ-კუნთოვანი და შემაერთებელი ქსოვილების დარღვევები |
კუნთების სპაზმი, ჩონჩხ-კუნთოვანი ტკივილი, ზურგის ტკივილი, ართრალგია |
სისხლში კრეატინ ფოსფოკინაზას მომატება, სხეულის მდგომარეობის (პოზის) დარღვევა, სახსრების რიგიდობა, სახსრების შეშუპება, კუნთების სისუსტე, კისრის ტკივილი |
რაბდომიოლიზი |
|||
|
თირკმელებისა და საშარდე სისტემის დარღვევები |
შარდის შეუკავებლობა |
პოლაკიურია, შარდის შეკავება, დიზურია |
||||
|
ორსულობა, მშობიარობის შემდგომი და ნეონატალური მდგომარეობები |
პრეპარატის მოხსნის სინდრომი ნეონატალურიგ |
|||||
|
რეპროდუქციული სისტემის და მკერდის დარღვევები |
ერექციული დისფუნქცია, ეაკულაციის დარღვევა, ამენორეა, მენსტრუალური დარღვევებიდ, გინეკომასტია, გალაქტორეა, სქესობრივი დისფუნქცია, მკერდის ტკივილი, დისკომფორტი მკერდის არეში, ვაგინალური გამონადენი |
პრიაპიზმიგ, მენსტრუაციის დაგვიანება, მკერდის გაუხეშება, მკერდის გადიდება, მკერდიდან გამონადენი |
||||
|
ზოგადი დარღვევები და მდგომარეობები შეყვანის ადგილზე |
შეშუპებად, პირექსია, გულის არეში ტკივილი, ასთენია, დაღლილობა, ტკივილი |
სახის შეშუპება, გაციება, სხეულის ტემპერატურის მომატება, სიარულის დარღვევა, წყურვილი, დისკომფორტი გულის არეშე, სისუსტე, დისკომფორტი |
ჰიპოთერმია, სხეულის ტემპერატურის მომატება, პერიფერიული სიცივე, პრეპარატის მოხსნის სინდრომი, ინდურაციაგ |
|||
|
ჰეპატობილიარული დარღვევები |
ტრანსამინაზების მომატება, გამა-გლუტამილტრანსფერაზას მომატება, ღვიძლის ფერმენტის მომატება |
სიყვითლე |
||||
|
ტრავმა, მოწამვლა და პროცედურული გართულებები |
დაცემა |
პროცედურული ტკივილი |
||||
ა ზოგიერთ შემთხვევაში, ჰიპეპროლაქტინემიამ შეიძლება გამოიწვიოს გინეკომასტია, მენსტრუაციის დარღვევები, ამენორეა, ანოვულაცია, გალაქტორეა, ნაყოფიერების დარღვევა, ლიბიდოს დაქვეითება, ერექციული დისფუნქცია.
ბ პლაცებო-კონტროლირებადი ცდების დროს შაქრიანი დიაბეტი დაფიქსირდა სუბიექტების 0.18%-ში, რომლებიც მკურნალობდნე რისპერიდონით და სუბიექტთა 0.11%-ში, რომლებიც იღებდნენ პლაცებოს. ყველა კლინიკური ცდიდან შემთხვევების საერთო რაოდენობა აღინიშნა სუბიექტთა 0.43%, რომლებიც მკურნალობდნენ რისპერიდონით.
გ არ დაფიქსირდა რისპერიდონის კლინიკურ კვლევებში, მაგრამ დაფიქსირდა პოსტმარკეტინგულად რისპერიდონის გამოყენებისას.
დ შეიძლება განვითარდეს ექტრაპირამიდული დარღვევა: პარკინსონიზმი (ნერწყვის ჰიპერსეკრეცია, ჩონჩხის კუნთების რიგიდობა, პარკინსონიზმი, ნერწყვდენა, ხელის რიგიდობა, ბრადიკინეზია, ჰიპოკინეზია, სახის დეფორმირება, კუნთების დაჭიმულობა, აკინეზია, კეფის რიგიდობა, კუნთების რიგიდობა, პარკინსონული სიარულის მანერა, და ცხვირის ფუძის ზედა ნაწილის რეფლექსის დარღვევა, პარკინსონისთვის დამხასიათებელი მოსვენებითი ტრემორი), აკათიზია (აკათიზია, მოუსვენრობა, ჰიპერკინეზია და მოუსვენარი ფეხის სინდრომი), ტრემორი, დისკინეზია (დისკინეზია, კუნთების ტოკვა, ქორეოათეტოზი, ათეტოზი და მიოკლონუსი), დისტონია.
დისტონია მოიცავს შემდეგს: დისტონია, ჰიპერტონია, ტორტიკოლისი, კუნთების უნებლიე შეკუმშვა, კუნთების კონტრაქტურა, ბლეფაროსპაზმი, ოკულოგირაცია, ენის დამბლა, სახის სპაზმი,
ლარინგოსპაზმი, მიოტონია, ოპისტოტონუსი, ოროფარინგეალური სპაზმი, პლევროტოტონუსი, ენის სპაზმი და ტრიზმუსი. უნდა აღინიშნოს, რომ მოიცავს სიმპტომების უფრო ფართო სპექტრს, რომლებიც აუცილებლად არ არის ექსტრაპირამიდული წარმოშობის. უძილობა მოიცავს: საწყის უძილობას, შუა პერიოდის უძილობას; კრუნჩხვა მოიცავს: დიდ ეპილეფსიურ შეშუპებს; მენსტრუაციის დარღვევა მოიცავს: მენსტრუაციის დარღვევას, ოლიგომენორეას; შეშუპება მოიცავს: გენერალიზებულ შეშუპებას, პერიფერიულ შეშუპებას, ნაწილობრივი შეშუპებას.
არასასურველი ეფექტები, რომლებიც აღინიშნება პალიპერიდონის ნაერთებთან
პალიპერიდონი არის რისპერიდონის აქტიური მეტაბოლიტი, შესაბამისად, ამ ნაერთების გვერდითი რეაქციების პროფილები (როგორც პერორალური, ასევე საინექციო ფორმების) ერთმანეთის შესაბამისია. ზემოაღნიშნული გვერდითი რეაქციების გარდა, შემდეგი გვერდითი რეაქციები აღინიშნა პალიპერიდონის პროდუქტების გამოყენებისას და შეიძლება მოსალოდნელი იყოს რისპერიდონის გამოყენებისას.
გულის დარღვევები: პოსტურალური ორთოსტატული ტაქიკარდიის სინდრომი
კლასის ეფექტები
ისევე როგორც სხვა ანტიფსიქოზური საშუალებების შემთხვევაში, QT გახანგრძლივების ძალიან იშვიათი შემთხვევები დაფიქსირდა რისპერიდონის გამოყენებისას პოსტმარკეტინგულ პერიოდში. კლასთან დაკავშირებული გულის სხვა ეფექტები, რომლებიც მოხსენებულია ანტიფსიქოზური საშუალებების გამოყენებასთან, რომლებიც ახანგრძლივებენ QT ინტერვალს, მოიცავს პარკუჭოვან არითმიას, პარკუჭის ფიბრილაციას, პარკუჭის ტაქიკარდიას, უეცარ სიკვდილს, გულის გაჩერებას და პარკუჭოვან ტაქიკარდიას (torsades de pointes).
ვენური თრომბოემბოლია
ვენური თრომბოემბოლიის შემთხვევები, მათ შორის ფილტვის თრომბოემბოლია და ღრმა ვენების თრომბოზის შემთხვევები, დაფიქსირდა ანტიფსიქოზურ პრეპარატებთან (სიხშირე უცნობია).
წონის მომატება
რისპერიდონითა და პლაცებოთი ნამკურნალები შიზოფრენიით დაავადებული ზრდასრული პაციენტების პროპორციები, რომლებიც აკმაყოფილებენ წონის მომატების კრიტერიუმს სხეულის წონის >7%-ით, შედარებული იყო 6-დან 8-კვირიან პლაცებო- კონტროლირებად კვლევებში, რომლის დროსაც გამოვლინდა წონის მატების სტატისტიკურად მნიშვნელოვნად უფრო მაღალი სიხშირე რისპერიდონის ჯგუფში (18%) პლაცებოსთან შედარებით (9%). პლაცებო-კონტროლირებადი 3-კვირიანი კვლევების ერთობლიობაში მწვავე მანიის მქონე მოზრდილ პაციენტებში წონის მომატების სიხშირე >7%-ით საბოლოო წერტილში ერთნაირი იყო რისპერიდონის (2.5%) და პლაცებოს (2.4%) ჯგუფებში და იყო ოდნავ უფრო მაღალი აქტიურ საკონტროლო ჯგუფში (3.5%).
ბავშვებისა და მოზარდების პოპულაციაში ქცევითი და სხვა დესტრუქციული ქცევითი დარღვევებით, გრძელვადიან კვლევებში წონა, წონის მატება იყო დაახლოებით 7,3 კგ 12 თვის მკურნალობის შემდეგ. მოსალოდნელი მატება წონაში 5-12 წლის ასაკის ნორმალური ბავშვებისთვის არის 3-დან 5 კგ-მდე წელიწადში. 12-16 წლის ასაკიდან, 3-დან 5 კგ-მდე მატების ეს სიდიდე შენარჩუნებულია გოგონებში, ხოლო ბიჭებში მატება შეადგენს წელიწადში დაახლოებით 5 კგ-ს.
დამატებითი ინფორმაცია სპეციალური მოსახლეობის შესახებ
პრეპარატის გვერდითი რეაქციები, რომლებიც დაფიქსირდა უფრო მაღალი სიხშირით დემენციის მქონე ხანდაზმულ პაციენტებში ან პედიატრიულ პაციენტებში, ვიდრე მოზრდილ პოპულაციაში აღწერილია ქვემოთ:
დემენციის მქონე ხანდაზმული პაციენტები
გარდამავალი იშემიური შეტევა და ცერებროვასკულური მოვლენა იყო გვერდითი რეაქციები კლინიკურ კვლევებში შესაბამისად 1,4% და 1,5% სიხშირით, დემენციის მქონე ხანდაზმულ პაციენტებში. გარდა ამისა, შემდეგი გვერდითი რეაქციები დაფიქსირდა >5% სიხშირით დემენციის მქონე ხანდაზმულ პაციენტებში და სულ მცირე ორჯერ მეტი სიხშირით სხვა ზრდასრულ პოპულაციაში: საშარდე გზების ინფექცია, პერიფერიული შეშუპება, ლეთარგია და ხველა.
პედიატრიული მოსახლეობა
ზოგადად, მოსალოდნელია, რომ ბავშვებში გვერდითი რეაქციები იქნება მოზრდილებში არსებულის მსგავს.
შემდეგი გვერდითი რეაქციები დაფიქსირდა >5% სიხშირით პედიატრიულ პაციენტებში (5-დან 17 წლამდე) და სულ მცირე ორჯერ მეტი სიხშირით, რაც გამოვლინდა მოზრდილებში კლინიკურ კვლევებში: ძილიანობა/სედაცია, დაღლილობა, თავის ტკივილი, მადის მომატება, ღებინება, ზედა სასუნთქი გზების ინფექცია, ცხვირის შეგუბება, მუცლის ტკივილი, თავბრუსხვევა, ხველა, პირექსია, ტრემორი, დიარეა და ენურეზი.
რისპერიდონით ხანგრძლივი მკურნალობის ეფექტი სქესობრივ მომწიფებასა და სიმაღლეზე სათანადოდ არ არის შესწავლილი (იხ. 4.4, ქვეპუნქტი „პედიატრიული მოსახლეობა).
საეჭვო გვერდითი რეაქციების შეტყობინება
მნიშვნელოვანია საეჭვო არასასურველი რეაქციების შეტყობინება პრეპარატის ავტორიზაციის შემდეგ. ეს სამკურნალო პროდუქტის სარგებელი/რისკის ბალანსზე მუდმივი მონიტორინგისსაშუალებას იძლევა. ჯანდაცვის სპეციალისტებს სთხოვენ შეატყობინონ ნებისმიერი საეჭვო გვერდითი რეაქციის შესახებ.
4.9 დოზის გადაჭარბება
სიმპტომები
ზოგადად, მოხსენებული ნიშნები და სიმპტომები იყო რისპერიდონის ცნობილი ფარმაკოლოგიური ეფექტების გაძლიერების შედეგი. მათ შორისაა ძილიანობა და სედაცია, ტაქიკარდია და ჰიპოტენზია და ექსტრაპირამიდული სიმპტომები. დოზის გადაჭარბებისას აღინიშნა QT ინტერვალის გახანგრძლივება და კრუნჩხვები. Torsade de pointes დაფიქსირდა რისპერიდონისა და პაროქსეტინის კომბინირებული დოზის გადაჭარბებასთან კავშირში.
მწვავე დოზის გადაჭარბების შემთხვევაში, გასათვალისწინებელია რამდენიმე პრეპარატის ჩართულობის შესაძლებლობა.
მკურნალობა
აუცილებელია სუფთა სასუნთქი გზების შენარჩუნება და ჟანგბადისა და ვენტილაციის სათანადო უზრუნველყოფა. კუჭის ამორეცხვა (ინტუბაციის შემდეგ, თუ პაციენტი უგონო მდგომარეობაშია) და გააქტიურებული ნახშირის შეყვანა საფაღარათო საშუალებებთან ერთად უნდა განიხილებოდეს მხოლოდ მაშინ, როდესაც პრეპარატის მიღება მოხდა ერთ საათზე ნაკლები დროით ადრე. დაუყოვნებლივ უნდა დაიწყოს გულ-სისხლძარღვთა მონიტორინგი და უნდა მოიცავდეს უწყვეტ ელექტროკარდიოგრაფიულ მონიტორინგს შესაძლო არითმიების გამოსავლენად.
რისპერიდონის სპეციფიური ანტიდოტი არ არსებობს. ამიტომ, შესაბამისი დამხმარე ზომები უნდა იქნას მიღებული. ჰიპოტენზიის და სისხლის მიმოქცევის კოლაფსის მკურნალობა უნდა ჩატარდეს შესაბამისი ზომებით, როგორიცაა ინტრავენური სითხეები და/ან სიმპათომიმეტური საშუალებები. მძიმე ექსტრაპირამიდული სიმპტომების შემთხვევაში, უნდა დაინიშნოს ანტიქოლინერგული სამკურნალო საშუალება. მჭიდრო სამედიცინო მეთვალყურეობა და მონიტორინგი უნდა გაგრძელდეს პაციენტის გამოჯანმრთელებამდე.
5. ფარმაკოლოგიური თვისებები
5.1 ფარმაკოდინამიკური თვისებები
ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი: სხვა ანტიფსიქოზური საშუალებები. ათქ კოდი: N05AX08.
მოქმედების მექანიზმი
რისპერიდონი არის შერჩევითი მონოამინერგული ანტაგონისტი უნიკალური თვისებებით. მას აქვს მაღალი მსგავსება სეროტონინერგულ 5-HT2 და დოფამინერგულ D2 რეცეპტორებთან. რისპერიდონი ასევე უკავშირდება ალფა1-ადრენერგულ რეცეპტორებს და, უფრო დაბალი აფინურობით, H1-ჰისტამინერგულ და ალფა2-ადრენერგულ რეცეპტორებს. რისპერიდონს არ აქვს აფინურობა ქოლინერგულ რეცეპტორებთან. მიუხედავად იმისა, რომ რისპერიდონი არის ძლიერი D2 ანტაგონისტი, რომელიც მიიჩნევა, რომ აუმჯობესებს შიზოფრენიის დადებით სიმპტომებს, ის იწვევს მოტორული აქტივობის ნაკლებ დათრგუნვას და კატალეფსიის ინდუქციას, ვიდრე კლასიკური ანტიფსიქოზური საშუალება. ცენტრალური სეროტონინისა და დოფამინის დაბალანსებულმა ანტაგონიზმმა შეიძლება შეამციროს ექსტრაპირამიდული გვერდითი მოვლენების რისკი და გააფართოოს თერაპიული აქტივობა შიზოფრენიის ნეგატიური და აფექტური სიმპტომების მიმართ.
ფარმაკოდინამიკური ეფექტები
კლინიკური ეფექტურობა
შიზოფრენია
რისპერიდონის ეფექტურობა შიზოფრენიის მოკლევადიანი მკურნალობისას დადგინდა ოთხ კვლევაში, 4-დან 8 კვირამდე ხანგრძლივობით, რომელშიც ჩართული იყო 2500-ზე მეტი პაციენტი, რომლებიც აკმაყოფილებდნენ შიზოფრენიის DSM-IV კრიტერიუმებს. 6 კვირიან, პლაცებო-კონტროლირებად კვლევაში, რომელიც მოიცავდა რისპერიდონის ტიტრაციას 10 მგ-მდე/დღეში დოზით დღეში ორჯერ, რისპერიდონი აღემატებოდა პლაცებოს „ფსიქიატრიული შეფასების მოკლე შკალაზე“ (BPRS) საერთო ქულით. 8-კვირიან, პლაცებო-კონტროლირებად კვლევაში, რომელიც მოიცავდა რისპერიდონის ოთხ ფიქსირებულ დოზას (2,6,10 და 16 მგ/დღეში, დღეში ორჯერ), რისპერიდონის ოთხივე ჯგუფი აღემატებოდა პლაცებოს „დადებითი და უარყოფითი სინდრომის შკალაზე“ ( PANSS) საერთო ქულით. 8-კვირიან, დოზების შედარების კვლევაში, რომელიც მოიცავდა რისპერიდონის ხუთ ფიქსირებულ დოზას (1,4,8,12 და 16 მგ/დღეში ორჯერ), 4, 8 და 16 მგ/დღეში რისპერიდონის დოზების ჯგუფები აღემატებოდა 1 მგ რისპერიდონის დოზის ჯგუფს „დადებითი და უარყოფითი სინდრომის შკალაზე“ ( PANSS) საერთო ქულით. 4 კვირიან, პლაცებო-კონტროლირებადი დოზების შედარების კვლევაში, რომელიც მოიცავდა რისპერიდონის ორ ფიქსირებულ დოზას (4 და 8 მგ/დღეში ერთხელ დღეში), რისპერიდონის დოზის ორივე ჯგუფი აღემატებოდა პლაცებოს „დადებითი და უარყოფითი სინდრომის შკალაზე“ (PANSS) რამდენიმე მაჩვენებლით, მათ შორის საერთო PANSS და საპასუხო მაჩვენებლით (PANSS საერთო ქულის >20% შემცირება). გრძელვადიან კვლევაში, ზრდასრული პაციენტები, რომლებიც უპირატესად აკმაყოფილებდნენ შიზოფრენიის DSM-IV კრიტერიუმებს და რომლებიც კლინიკურად სტაბილურები იყვნენ სულ მცირე 4 კვირის განმავლობაში ანტიფსიქოზური სამკურნალო საშუალებების მიღებისას, რანდომიზებულნი იყვნენ რისპერიდონზე 2-დან 8 მგ/დღეში ან ჰალოპერიდოლზე 1-დან 2 წლამდე რეციდივზე დაკვირვების პერიოდში. პაციენტებს, რომლებიც იღებდნენ რისპერიდონს, აღენიშნებოდათ რეციდივის გაცილებით ხანგრძლივი დრო ამ პერიოდის განმავლობაში, ვიდრე მათ, ვინც იღებდნენ ჰალოპერიდოლს.
მანიის ეპიზოდები ბიპოლარული აშლილობის დროს
რისპერიდონის მონოთერაპიის ეფექტურობა მანიის ეპიზოდების მწვავე მკურნალობაში, რომლებიც დაკავშირებულია ბიპოლარულ I აშლილობასთან, ნაჩვენები იყო სამ ორმაგად ბრმა, პლაცებო-კონტროლირებადი მონოთერაპიის კვლევაში დაახლოებით 820 პაციენტში, რომლებსაც ჰქონდათ I ბიპოლარული აშლილობა, DSM-IV კრიტერიუმების საფუძველზე. სამ კვლევაში, რისპერიდონმა 1-დან 6 მგ/დღეში (საწყისი დოზა 3 მგ ორ კვლევაში და 2 მგ ერთ კვლევაში) აჩვენა, რომ მნიშვნელოვნად აღემატება პლაცებოს წინასწარ განსაზღვრულ პირველად საბოლოო წერტილზე, ანუ ცვლილებაზე საწყისიდან „ახალგაზრდებში მანიის სარეიტინგო შკალის“ (YMRS) საერთო ქულის მხრივ მე-3 კვირაზე.
მეორადი ეფექტურობის შედეგები ძირითადად შეესაბამებოდა პირველად შედეგს. იმ პაციენტების პროცენტული მაჩვენებელი, რომლებშიც შემცირებულია „ახალგაზრდებში მანიის სარეიტინგო შკალის“ (YMRS) საერთო ქულა > 50%-ით საწყისიდან 3-კვირიან საბოლოო წერტილამდე, მნიშვნელოვნად მაღალი იყო რისპერიდონისთვის, ვიდრე პლაცებოსთვის. სამი გამოკვლევიდან ერთ-ერთი მოიცავდა ჰალოპერიდოლის ჯგუფს და 9 კვირიან ორმაგად ბრმა შემანარჩუნებელ ფაზას. ეფექტურობა შენარჩუნებული იყო 9-კვირიანი შემანარჩუნებელი მკურნალობის პერიოდში. საერთო „ახალგაზრდებში მანიის სარეიტინგო შკალის“ (YMRS) მაჩვენებლში საწყისიდან ცვლილებამ აჩვენა მუდმივი გაუმჯობესება და შედარებადი იყო რისპერიდონსა და ჰალოპერიდოლს შორის მე-12 კვირაზე.
განწყობის სტაბილიზატორებზე დამატებული რისპერიდონის ეფექტურობა მწვავე მანიის მკურნალობისას ნაჩვენები იყო ორ 3-კვირიან ორმაგად ბრმა კვლევაში დაახლოებით 300 პაციენტში, რომლებიც აკმაყოფილებდნენ I ბიპოლარული აშლილობის DSM-IV კრიტერიუმებს. ერთ 3-კვირიან კვლევაში, რისპერიდონი 1-დან 6 მგ/დღეში, დაწყებული 2 მგ-ით/დღეში ლითიუმზე ან ვალპროატზე დამატებით, აღემატებოდა ცალკე ლითიუმს ან ვალპროატს წინასწარ განსაზღვრულ პირველად საბოლოო წერტილზე, ანუ ცვლილებას საწყისიდან „ახალგაზრდებში მანიის სარეიტინგო შკალის“ (YMRS) საერთო ქულის მხრივ მე-3 კვირაზე. მეორე 3-კვირიან კვლევაში, რისპერიდონი 1-დან 6 მგ/დღეში, დაწყებული 2 მგ-ით დღეში ლითიუმთან, ვალპროატთან ან კარბამაზეპინთან ერთად, არ აღემატებოდა ცალკე ლითიუმს, ვალპროატს ან კარბამაზეპინს „ახალგაზრდებში მანიის სარეიტინგო შკალის“ (YMRS) საერთო ქულის შემცირების მხრივ. ამ კვლევის წარუმატებლობის შესაძლო ახსნა იყო რისპერიდონისა და 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონის კლირენსის ინდუქცია კარბამაზეპინით, რამაც გამოიწვია რისპერიდონისა და 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონის სუბთერაპიული დონეები. როდესაც კარბამაზეპინის ჯგუფი გამოირიცხა პოსტ-ჰოკ ანალიზში, რისპერიდონი ლითიუმთან ან ვალპროატთან ერთად აღემატებოდა ცალკე ლითიუმს ან ვალპროატს „ახალგაზრდებში მანიის სარეიტინგო შკალის“ (YMRS) საერთო ქულის შემცირების მხრივ.
მუდმივი აგრესია დემენციის დროს
რისპერიდონის ეფექტურობა დემენციის ქცევითი და ფსიქოლოგიური სიმპტომების მკურნალობაში, რომელიც მოიცავს ქცევით დარღვევებს, როგორიცაა აგრესიულობა, აგზნება, ფსიქოზი, აქტივობა და აფექტური დარღვევები, ნაჩვენები იყო ორმაგად ბრმა, პლაცებო-კონტროლირებად კვლევებში 1150 ხანდაზმულ პაციენტში ზომიერი და მძიმე დემენციით. ერთი კვლევა მოიცავდა რისპერიდონის ფიქსირებულ დოზებს 0.5, 1 და 2 მგ/დღეში. ორი მოქნილი დოზის კვლევა მოიცავდა რისპერიდონის დოზის ჯგუფებს 0.5-დან 4 მგ/დღეში და 0.5-დან 2 მგ/დღეში, შესაბამისად. რისპერიდონმა აჩვენა სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი და კლინიკურად მნიშვნელოვანი ეფექტურობა აგრესიის სამკურნალოდ და ნაკლებად თანმიმდევრულად აგზნებისა და ფსიქოზის სამკურნალოდ დემენციის მქონე ხანდაზმულ პაციენტებში (გაიზომა „ალცჰეიმერის დაავადების დროს ქცევითი პათოლოგია შეფასების შკალით“ [BEHAVE-AD] და „კოენ-მენსფილდის აგზნების რეესტრით“ (Cohen-Mansfield Agitation Inventory). რისპერიდონის სამკურნალო ეფექტი დამოუკიდებელი იყო „მინი-ფსიქიკური მდგომარეობის გამოკვლევის“ (MMSE) ქულისგან (და, შესაბამისად, დემენციის სიმძიმისგან); რისპერიდონის სედაციური თვისებებისგან; ფსიქოზის არსებობა-არარსებობისა და დემენციის სახეობისგან, ალცჰეიმერის, სისხლძარღვოვანი თუ შერეული (იხ. ასევე პუნქტი 4.4).
პედიატრიული მოსახლეობა
ქცევითი აშლილობა
რისპერიდონის ეფექტურობა დესტრუქციული ქცევების მოკლევადიანი მკურნალობისას ნაჩვენები იყო ორ ორმაგად ბრმა პლაცებო-კონტროლირებად კვლევაში 5-დან 12 წლამდე ასაკის დაახლოებით 240 პაციენტში, დესტრუქციული ქცევითი აშლილობების DSM-IV დიაგნოზით და სასაზღვრო ინტელექტუალური ფუნქციონირებით ან მსუბუქი ან ზომიერი გონებრივი ჩამორჩენილობით/სწავლის დარღვევით. ორ კვლევაში, რისპერიდონი 0.02-დან 0.06 მგ/კგ/დღეში მნიშვნელოვნად აღემატებოდა პლაცებოს წინასწარ განსაზღვრულ პირველად საბოლოო წერტილზე, ანუ ცვლილებას საწყისიდან „ნიზონგერის ბავშვთა ქცევის შეფასების ფორმის“ (N-CBRF) ქცევითი პრობლემების ქვეშკალაზე მე-6 კვირაზე.
5.2 ფარმაკოკინეტიკური თვისებები
რისპერიდონი მეტაბოლიზდება 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონის მიერ, რომელსაც აქვს რისპერიდონის მსგავსი ფარმაკოლოგიური აქტივობა (იხილეთ ბიოტრანსფორმაცია და ელიმინაცია).
შეწოვა
რისპერიდონი სრულად შეიწოვება პერორალური მიღების შემდეგ და უმაღლეს პლაზმურ კონცენტრაციებს აღწევს 1-2 საათში. რისპერიდონის აბსოლუტური პერორალური ბიოშეღწევადობა არის 70% (CV=25%). ტაბლეტიდან რისპერიდონის პერორალური ბიოშეღწრვადობა არის 94% (CV=10%), ხსნართან შედარებით. შეწოვაზე გავლენას არ ახდენს საკვები და შესაბამისად, რისპერიდონის მიღება შეიძლება საკვებთან ერთად ან მის გარეშე. პაციენტთა უმრავლესობაში რისპერიდონის წონასწორული მდგომარეობა მიიღწევა 1 დღეში. 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონის წონასწორული მდგომარეობა მიიღწევა დოზის მიღებიდან 4-5 დღეში.
განაწილება
რისპერიდონი სწრაფად ნაწილდება. განაწილების მოცულობა არის 1-2 ლ/კგ. პლაზმაში, რისპერიდონი უკავშირდება ალბუმინს და ალფა1-მჟავა გლიკოპროტეინს. რისპერიდონის პლაზმურ ცილებთან შეკავშირება შეადგენს 90%-ს, 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონის კი - 77%-ს.
ბიოტრანსფორმაცია და ელიმინაცია
რისპერიდონი მეტაბოლიზდება CYP 2D6-ს მიერ 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონად, რომლის ფარმაკოლოგიური აქტივობა რისპერიდონის მსგავსია. რისპერიდონი პლუს 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონი წარმოქმნიან აქტიურ ანტიფსიქოზურ ფრაქციას. CYP 2D6 ექვემდებარება გენეტიკურ პოლიმორფიზმს. ძლიერი CYP 2D6 მეტაბოლიზატორები სწრაფად გარდაქმნიან რისპერიდონს 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონად, მაშინ როცა სუსტი CYP 2D6 მეტაბოლიზატორები გარდაქმნიან მას გაცილებით უფრო ნელა. მიუხედავად იმისა, რომ ძლიერ მეტაბოლიზატორებს აქვთ რისპერიდონის და 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონის უფრო დაბალი კონცენტრაციები, ვიდრე სუსტ მეტაბოლიზატორებს, რისპერიდონის და 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონის ფარმაკოკინეტიკა კომბინირებულად (ე.ი. აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქცია) ერთჯერადი და მრავალჯერადი დოზების შემდეგ ერთნაირია CYP 2D6 ძლიერ და სუსტ მეტაბოლიზატორებში.
რისპერიდონის მეტაბოლიზმის კიდევ ერთი გზა არის N-დეალკილაცია. ინ ვიტრო კვლევებმა ადამიანის ღვიძლის მიკროსომებში აჩვენა, რომ კლინიკურად მნიშვნელოვან კონცენტრაციებზე რისპერიდონი მნიშვნელოვნად არ თრგუნავს იმ პრეპარატების მეტაბოლიზმს, რომლებიც მეტაბოლიზდებიან ციტოქრომ P450 იზოფერმენტებით, მათ შორის CYP 1A2, CYP 2A6, CYP 2C8/9/10, CYP 2D6, CYP 2E1, CYP 3A4 და CYP 3A5. მიღებიდან ერთ კვირაში დოზის 70% გამოიყოფა შარდში და 14% - განავალში. შარდში, რისპერიდონი პლუს 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონი წარმოდგენილია დოზის 35-45%-ს სახით. დანარჩენი არის არააქტიური მეტაბოლიტი. პერორალური მიღების შემდეგ რისპერიდონი გამოიდევნება დაახლოებით 3-საათიანი ნახევარგამლოყოფის პერიოდით, 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონის და აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ნახევარგამოყოფის პერიოდი არის 24 საათი.
სწორხაზოვნება/არასწორხაზოვნება
რისპერიდონის პლაზმური კონცენტრაციები დოზის პროპორციულია თერაპიული დოზების დიაპაზონში.
ხანდაზმულები, ღვიძლისა და თირკმლის ფუნქციის დარღვევა
პერორალური რისპერიდონით ერთჯერადი დოზის ფარმაკოკინეტიკურმა კვლევამ აჩვენა საშუალოდ 43%-ით უფრო მაღალი ანტიფსიქოზური ფრაქციის პლაზმური კონცენტრაციები, 38%-ით უფრო ხანგრძლივი ნახევარგამოყოფის პერიოდი და აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის 30%-ით დაქვეითებული კლირენსი ხანდაზმულებში.
თირკმელების ზომიერი დაავადების მქონე მოზრდილებში აქტიური ნაწილის კლირენსი შეადგენდა ახალგაზრდა ჯანმრთელ მოზრდილებში კლირენსის 48%-ს. თირკმელების მძიმე დაავადების მქონე მოზრდილებში აქტიური ნაწილის კლირენსი შეადგენდა ახალგაზრდა ჯანმრთელ მოზრდილებში კლირენსის 31%-ს. აქტიური ნაწილის ნახევარგამოყოფის პერიოდი იყო 16.7 სთ ახალგაზრდა მოზრდილებში, 24.9 სთ მოზრდილებში თირკმლის ზომიერი დაავადებით (ან 1.5-ჯერ მეტი ვიდრე ახალგაზრდებში) და 28.8 სთ თირკმლის მძიმე დაავადების მქონე პაციენტებში (ან 1.7-ჯერ მეტი, ვიდრე ახალგაზრდებში). რისპერიდონის პლაზმური კონცენტრაცია ნორმალური იყო ღვიძლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში, მაგრამ რისპერიდონის საშუალო თავისუფალი ფრაქცია პლაზმაში გაიზარდა 37.1%-ით.
პერორალური კლირენსი და რისპერიდონის და აქტიური ნაწილის ნახევარგამოყოფის პერიოდი მოზრდილებში ღვიძლის ზომიერი და მძიმე უკმარისობით მნიშვნელოვნად არ განსხვავდებოდა ახალგაზრდა ჯანმრთელ მოზრდილებში ამ პარამეტრებისგან.
პედიატრიული მოსახლეობა
ბავშვებში რისპერიდონის, 9-ჰიდროქსი-რისპერიდონის და აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ფარმაკოკინეტიკა მოზრდილებში არსებულის მსგავსია.
სქესი, რასა და მოწევა
პოპულაციის ფარმაკოკინეტიკური ანალიზმა არ გამოავლინა სქესის, რასის ან მოწევის აშკარა გავლენა რისპერიდონის ან აქტიური ანტიფსიქოზური ფრაქციის ფარმაკოკინეტიკაზე.
5.3 პრეკლინიკური უსაფრთხოების მონაცემები
ქრონიკული ტოქსიკურობის (ქვე) კვლევებში, რომლებშიც დოზების მიღება დაიწყო სქესობრივად მოუმწიფებელ ვირთხებსა და ძაღლებში, დოზადამოკიდებული ეფექტები აღინიშნა მამაკაცისა და ქალის სასქესო ორგანოებისა და სარძევე ჯირკვლის მხრივ. ეს ეფექტები დაკავშირებული იყო შრატში პროლაქტინის დონის მატებასთან, რაც გამოწვეული იყო რისპერიდონის დოფამინ D2-რეცეპტორების ბლოკირებით. გარდა ამისა, ქსოვილის კულტურის კვლევები აჩვენებს, რომ ადამიანის მკერდის სიმსივნეებში უჯრედების ზრდა შეიძლება სტიმულირდეს პროლაქტინით. რისპერიდონი არ იყო ტერატოგენული ვირთხებსა და კურდღლებში. ვირთხების რეპროდუქციის კვლევებში რისპერიდონით, გვერდითი ეფექტები დაფიქსირდა მშობლების შეჯვარების ქცევაზე, დაბადების წონაზე და შთამომავლობის გადარჩენაზე. ვირთხებში, რისპერიდონის ინტრაუტერიული ექსპოზიცია ასოცირებული იყო ზრდასრულ ასაკში კოგნიტურ დეფიციტთან. სხვა დოფამინის ანტაგონისტები, ორსულ ცხოველებზე შეყვანისას, იწვევდნენ უარყოფით გავლენას შთამომავლობაში დასწავლასა და მოტორულ განვითარებაზე. არასრულწლოვან ვირთხებში ტოქსიკურობის კვლევაში დაფიქსირდა შთამომავლობის სიკვდილიანობა და ფიზიკური განვითარების შეფერხება. არასრულწლოვან ძაღლებში ჩატარებულ 40-კვირიან კვლევაში სქესობრივი მომწიფება დაყოვნებული იყო. AUC-ს საფუძველზე, არ აღინიშნებოდა ზემოქმედება ძაღლებში გრძელი ძვლის ზრდაზე მოზარდებში ადამიანის მაქსიმალურ ექსპოზიციაზე (1.5 მგ/დღეში) 3.6-ჯერ მეტი ექსპოზიციისას, ხოლო ზემოქმედება გრძელ ძვლებზე და სქესობრივ მომწიფებაზე დაფიქსირდა მოზარდებში ადამიანის მაქსიმალურ ექსპოზიციაზე 15-ჯერ მეტი ექსპოზიციისას.
რისპერიდონი არ იყო გენოტოქსიური ტესტირებისას. ვირთხებსა და თაგვებში რისპერიდონის კანცეროგენობის ორალურ კვლევებში აღინიშნა ჰიპოფიზის ჯირკვლის ადენომების (თაგვი), ენდოკრინული პანკრეასის ადენომების (ვირთხა) და სარძევე ჯირკვლის ადენომების (ორივე სახეობა) მატება. ეს სიმსივნეები შეიძლება დაკავშირებული იყოს დოფამინის D2-ის გახანგრძლივებულ ანტაგონიზმთან და ჰიპერპროლაქტინემიასთან. მღრღნელებში ამ სიმსივნური მონაცემების შესაბამისობა ადამიანისთვის რისკის თვალსაზრისით უცნობია. In vitro და in vivo, ცხოველური მოდელები აჩვენებს, რომ რისპერიდონის მაღალმა დოზებმა შეიძლება გამოიწვიოს QT ინტერვალის გახანგრძლივება, რაც დაკავშირებულია პაციენტებში torsades de pointes-ის თეორიულად გაზრდილ რისკთან.
6. ფარმაცევტული მონაცემები
6.1 დამხმარე ნივთიერებების ჩამონათვალი
ლაქტოზას მონოჰიდრატი; მიკროკრისტალური ცელულოზა; კროსკარმელოზას ნატრიუმი; სილიციუმი, კოლოიდური უწყლო; მაგნიუმის სტეარატი; ჰიპრომელოზა; მაკროგოლი 6000; ტიტანის დიოქსიდი; ტალკი; ფერი ყვითელი სანსეტი 85 E 110.
6.2 შეუთავსებლობები
დღემდე მოხსენებული არ არის.
6.3 შენახვის ვადა
3 წელი ორიგინალ შეფუთვაში.
არ გამოიყენება ვარგისობის ვადის შემდეგ!
6.4 სიფრთხილის ზომები შენახვისას
უნდა ინახებოდეს 250C-მდე ტემპერატურაზე, ორიგინალ შეფუთვაში.
უნდა ინახებოდეს ბავშვებისაგან მიუწვდომელ ადგილას!
6.5 კონტეინერის სახეობა და შიგთავსი/უშუალო შეფუთვა
ყუთში 20 აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტი 2 მგ ბლისტერში.
6.6 სპეციალური სიფრთხილის ზომები უტილიზაციისა და სხვა დამუშავებისას
სპეციალური მოთხოვნები არ არის.
ნებისმიერი გამოუყენებლი პროდუქტი ან ნარჩენი მასალა უნდა უტილიზდეს ადგილობრივი მოთხოვნების შესაბამისად.
7. სავაჭრო ნებართვის მფლობელი
REPLEK FARM Ltd. Skopje, 188 კოზლეს ქ., 1000 სკოპიე, მაკედონიის რესპუბლიკა
8. სავაჭრო ნებართვის ნომერი
9. პირველი სავაჭრო ნებართვის გაცემის თარიღი.
10. ტექსტის ბოლო რევიზიის თარიღი
12/2022
გაცემის წესი:
ფარმაცევტული პროდუქტის ჯგუფი II, გაიცემა ფორმა №3 რეცეპტით
