ციტაპრა 20მგ #28ტ
გააზიარე:
გამოყენების ინსტრუქცია: ინფორმაცია სპეციალისტებისთვის
1. პრეპარატის დასახელება
ციტაპრა
CITAPRA
2. შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: 10 მგ ესციტალოპრამი, 12.78 მგ ესციტალოპრამის ოქსალატის ეკვივალენტური.
აქტიური ნივთიერება: 20 მგ ესციტალოპრამი, 25.55 მგ ესციტალოპრამის ოქსალატის ეკვივალენტური.
დამხმარე ნივთიერებები:
სრულიჩამონათვალიიხ. პ. 6.1.
3. ფარმაცევტული ფორმა
ციტაპრა 10მგ:
თეთრი (10 მგ), ორმხრივამოზნექილი, ცილინდრის ფორმის აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტები;
ციტაპრა 20მგ:
თეთრი (20 მგ), ორმხრივამოზნექილი, ცილინდრის ფორმის აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტები.
4. კლინიკური მახასიათებლები
4.1 თერაპიული ჩვენებები
ციტაპრა გამოიყენება შემდეგი დაავადებების სამკურნალოდ:
- · დეპრესიული აშლილობა (მძიმე ხარისხის დეპრესიული ეპიზოდების ჩათვლით);
- · პანიკური აშლილობა აგორაფობიით ან მის გარეშე (აგორაფობიის სიმპტომებია სახლიდან გასვლის შიში, მაღაზიაში შესვლის შიში, ხალხმრავალ ადგილებში ყოფნის შიში და სხვა);
- · სოციალური შფოთვითი აშლილობა (სოციალური ფობია);
- · გენერალიზებული შფოთვითი აშლილობა;
- · ობსესიურ-კომპულსიური აშლილობა.
4.2 მიღების წესი და დოზირება
დოზირება/სიხშირე და გამოყენების ხანგრძლივობა
დეპრესია
ციტაპრას რეკომენდებული დღიური დოზა შეადგენს 10 მგ ერთხელ დღეში. პაციენტის ინდივიდუალური რეაქციიდან გამომდინარე, დოზა შეიძლება გაიზარდოს მაქსიმუმ 20 მგ/დღეში. ანტიდეპრესანტული ეფექტი ჩვეულებრივ ვითარდება მკურნალობის დაწყებიდან 2-4 კვირის შემდეგ. დეპრესიის სიმპტომების გაქრობის შემდეგ ეფექტის გასაძლიერებლად თერაპია უნდა გაგრძელდეს მინიმუმ 6 თვის განმავლობაში.
აგორაფობიით ან მის გარეშე მიმდინარე პანიკური აშლილობა
პირველი კვირის განმავლობაში მკურნალობის საწყისი დოზა შეადგენს 5 მგ/დღეში, ხოლო მეორე კვირიდან ხდება დოზის გაზრდა – 10 მგ/დღეში. პაციენტის ინდივიდუალური რეაქციიდან გამომდინარე, დოზა შეიძლება გაიზარდოს მაქსიმუმ 20 მგ/დღეში. მაქსიმალური თერაპიული ეფექტი მიიღწევა მკურნალობის დაწყებიდან დაახლოებით 3 თვის შემდეგ. თერაპია გრძელდება რამდენიმე თვე.
სოციალური შფოთვითი აშლილობა (სოციალური ფობია)
რეკომენდებული დოზა შეადგენს 10 მგ დღეში ერთხელ. სიმპტომების შემსუბუქება ჩვეულებრივ ვითარდება 2-4 კვირის განმავლობაში. პაციენტის ინდივიდუალური რეაქციიდან გამომდინარე, დოზა შემდგომ შეიძლება შემცირდეს 5 მგ/დღეში ან გაიზარდოს მაქსიმუმ 20 მგ/დღეში. ვინაიდან სოციალური შფოთვითი აშლილობა ქრონიკული დაავადებაა, მიღწეული ეფექტის გასამყარებლად, მკურნალობის მინიმალური რეკომენდებული ხანგრძლივობაა 12 კვირა. დაავადების რეციდივების თავიდან ასაცილებლად, პრეპარატი შეიძლება დაინიშნოს 6 თვის განმავლობაში, პაციენტის ინდივიდუალური რეაქციის მიხედვით. რეგულარულად უნდა შემოწმდეს მკურნალობის თერაპიული სარგებელი.
სოციალურ შფოთვით აშლილობას აქვს კონკრეტული დაავადების მკაფიოდ განსაზღვრული სპეციფიკური დიაგნოსტიკური ტერმინოლოგია, რომელიც არ უნდა აგვერიოს ჰიპერტროფიულ მორცხვობაში. ფარმაკოთერაპია ნაჩვენებია ექსკლუზიურად იმ აშლილობისთვის, რომელიც მნიშვნელოვნად მოქმედებს ადამიანის პროფესიულ და სოციალურ აქტივობებზე. ამ მკურნალობის ეფექტურობა კოგნიტურ ქცევით თერაპიასთან შედარებით არ არის შესწავლილი. ფარმაკოთერაპია უნდა იყოს საერთო თერაპიული სტრატეგიის ნაწილი.
გენერალიზებული შფოთვითი აშლილობა
საწყისი რეკომედებული დოზა შეადგენს 10 მგ დღეში ერთხელ. პაციენტის ინდივიდუალური რეაქციის მიხედვით, დოზა შეიძლება გაიზარდოს მაქსიმუმ 20 მგ-მდე დღეში. რეკომენდებულია მკურნალობის გაგრძელება 3 თვის განმავლობაში. პრეპარატის ხანგრძლივი გამოყენება (6 თვე) 20 მგ დოზით დღეში დასაშვებია რეციდივების თავიდან ასაცილებლად. რეგულარულად უნდა შემოწმდეს მკურნალობის თერაპიული სარგებელი.
ობსესიურ-კომპულსიური აშლილობა
ჩვეულებრივ რეკომედებული დოზა შეადგენს 10 მგ დღეში ერთხელ. პაციენტის ინდივიდუალური რეაქციიდან გამომდინარე, დოზა შემდგომში შეიძლება გაიზარდოს მაქსიმუმ 20 მგ/დღეში. იმის გამო, რომ ობსესიურ-კომპულსიური აშლილობა ქრონიკული აშლილობაა, მკურნალობა უნდა იყოს საკმარისად ხანგრძლივი, რათა უზრუნველყოს სიმპტომების სრული მოხსნა.
რეკომენდებულია ჩატარებული მკურნალობის რეგულარულად შეფასება.
პრეპარატის გამოყენება განსაკუთრებული პოპულაციის პაციენტებში:
ხანდაზმული პაციენტები (65 წელზე მეტი ასაკის პაციენტები)
საწყისი დოზა უნდა იყოს ჩვეულებრივი რეკომენდებული დოზის ნახევარი. რეკომენდებული დღიური დოზა ხანდაზმულებისთვის არის 5 მგ. ინდივიდუალური მგრძნობელობისა და დეპრესიის სიმძიმის მიხედვით, დოზა შეიძლება გაიზარდოს მაქსიმუმ 10 მგ-მდე დღეში.
ესციტალოპრამის ეფექტურობა სოციალური ფობიებისთვის ხანდაზმულ პაციენტებში არ არის შესწავლილი.
გამოყენება ბავშვებსა და 18 წლამდე ასაკის მოზარდებში
ბავშვებსა და 18 წლამდე ასაკის მოზარდებში ესციტალოპრამი არ გამოიყენება.
თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტები
თირკმლის მსუბუქი და საშუალო ხარისხის უკმარისობის მქონე პაციენტებში დოზის კორექცია საჭირო არ არის. განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო პრეპარატის გამოყენებისას თირკმლის მძიმე უკმარისობის (კრეატინინის კლირენსი 30 მლ/წთ ქვემოთ) მქონე პაციენტებში.
ღვიძლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტები
რეკომენდებული საწყისი დოზა ღვიძლის ფუნქციის ზომიერი და მსუბუქი უკმარისობის დარღვევის მქონე პაციენტებში მკურნალობის დაწყებიდან პირველი 2 კვირის განმავლობაში არ უნდა აღემატებოდეს 5 მგ-ს დღეში. პაციენტის ინდივიდუალური პასუხისგან გამომდინარე, დოზა შემდგომში შეიძლება გაიზარდოს 10 მგ-მდე დღეში. ღვიძლის მძიმე უკმარისობის დროს სიფრთხილეა საჭირო დანიშვნისას და დოზის შერჩევისას.
СНЗ2С13 იზოფერმენტის შემცირებული აქტივობის მქონე პაციენტები
СНЗ2С13 იზოფერმენტის ცნობილი სუსტი აქტივობის მქონე პაციენტებისთვის რეკომენდებული საწყისი დოზა მკურნალობის პირველი 2 კვირის განმავლობაში არის 5 მგ/დღეში. პაციენტის ინდივიდუალური რეაქციიდან გამომდინარე, დოზა შეიძლება გაიზარდოს 10 მგ/დღეში.
მოხსნის სიმპტომები მკურნალობის შეწყვეტის შემდეგ
თავიდან უნდა იქნას აცილებული ციტაპრას უეცარი შეწყვეტა. დოზა თანდათან უნდა შემცირდეს 1-2 კვირის განმავლობაში, რათა თავიდან იქნას აცილებული მოხსნის შესაძლო სიმპტომები. თუ დოზის თანდათანობითი შემცირებისას გამოვლინდება მოხსნის სიმპტომები, შესაძლებელია განახლდეს პრეპარატის მიღება ადრე დანიშნული დოზით. მომავალში ექიმმა შეიძლება გააგრძელოს დოზის შემცირება, მაგრამ უფრო თანდათან. ამ შემთხვევაში რეკომენდებულია პაციენტის მდგომარეობის მონიტორინგი.
მიღების წესი:
პრეპარატი მიიღება პერორალურად, დღეში ერთხელ, საკვების მიღებისგან დამოუკიდებლად.
20მგ-ზე მეტი დოზის უსაფრთხო გამოყენება არ არის დადასტურებული.
4.3 უკუჩვენება
პრეპარატი უკუნაჩვენებია შემდეგ შემთხვევებში:
- · ჰიპერმგრძნობელობა აქტიური ნივთიერების ან პრეპარატში შემავალი დამხმარე ნივთიერებების მიმართ და 6.1 პუნქტში მითითებული ნივთიერებების მიმართ;
- · არასელექციური შეუქცევადი მაო-ს ინჰიბიტორებით (MAO) ერთდროული მკურნალობა, სეროტონინის სინდრომის განვითარების რისკის გამო, რომელიც ვლინდება აგზნებით, ტრემორით, ჰიპერთერმიით;
- · კომბინირებული მკურნალობა ესციტალოპრამით და MAO A ტიპის შექცევადი ინჰიბიტორებით (მაგალითად, მოკლობემიდი) ან MAO შექცევადი არასელექციური ინჰიბიტორებით (ლინეზოლიდი), სეროტონინის სინდრომის განვითარების რისკის გამო;
- · პაციენტს აღენიშნება გახანგრძლივებული QT ინტერვალი ან თანდაყოლილი ხანგრძლივი QT ინტერვალის სინდრომი;
- · წამლებთან ერთდროული გამოყენება, რომლებიც ახანგრძლივებს QT ინტერვალს.
4.4 განსაკუთრებული მითითებები და სიფრთხილის ზომები
შემდეგი სპეციალური ინსტრუქციები და სიფრთხილის ზომები ვრცელდება სეროტონინის უკუმიტაცების სელექციური ინჰიბიტორების (SSRI) მთელ თერაპიულ კლასზე.
პედიატრიული პოპულაცია
ანტიდეპრესანტები არ უნდა დაინიშნოს 18 წლამდე ასაკის ბავშვებსა და მოზარდებში სუიციდური ქცევის გაზრდილი რისკის (თვითმკვლელობის მცდელობა და სუიციდური აზრები) და მტრული დამოკიდებულება (აგრესიული ქცევის, კონფრონტაციული ქცევის და გაღიზიანების უპირატესობით) გამო. თუ მიიღება გადაწყვეტილება ანტიდეპრესანტული თერაპიის დაწყების შესახებ კლინიკური შეფასების საფუძველზე, პაციენტი უნდა იყოს განსაკუთრებული მონიტორინგის ქვეშ. გარდა ამისა, არ არის საკმარისი მონაცემები პედიატრიულ პაციენტებში გრძელვადიანი თერაპიის უსაფრთხოების შესახებ - ზრდის, განვითარებისა და სქესობრიბი მომწიფების თვალსაზრისით.
პარადოქსული შფოთვა
პანიკური აშლილობის მქონე ზოგიერთ პაციენტს შეიძლება ჰქონდეს გაზრდილი შფოთვა ანტიდეპრესანტებით მკურნალობის დაწყებისას. ეს პარადოქსული რეაქცია ჩვეულებრივ ქრება მკურნალობის დაწყებიდან პირველი ორი კვირის განმავლობაში. ანქსიოგენური ეფექტის ალბათობის შესამცირებლად რეკომენდებულია დაბალი საწყისი დოზა.
კრუნჩხვები
ესციტალოპრამის გამოყენება უნდა შეწყდეს, თუ პაციენტს პირველად განუვითარდა კრუნჩხვები ან თუ გახშირდა კრუნჩხვები (პაციენტებში ეპილეფსიის დადგენილი დიაგნოზით). არასტაბილური ეპილეფსიის მქონე პაციენტებში თავიდან უნდა იქნას აცილებული SSRI-ები, ხოლო კონტროლირებადი ეპილეფსიის მქონე პაციენტები უნდა იყვნენ განსაკუთრებული მონიტორინგის ქვეშ.
მანია
SSRI-ები სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული პაციენტებში ანამნეზში მანიით/ჰიპომანიით. თუ პაციენტი ხდება მანიაკალური, SSRI უნდა შეწყდეს.
შაქრიანი დიაბეტი
შაქრიანი დიაბეტის მქონე პაციენტებში SSRI-ებით მკურნალობამ შეიძლება გავლენა მოახდინოს გლიკემიის კონტროლზე. შესაძლებელია საწირო გახდეს ინსულინის და/ან პერორალური ჰიპოგლიკემიური საშუალებების დოზის კორექცია.
თვითმკვლელობა, სუიციდური აზრები ან კლინიკური გაუარესება
დეპრესია ასოცირდება სუიციდის, სუიციდური აზრების და თვითდაზიანების (სუიციდური მოქმედებების) გაზრდილ რისკთან. ეს რისკი გრძელდება სტაბილური რემისიის მიღწევამდე. ვინაიდან გაუმჯობესება შეიძლება არ მოხდეს მკურნალობის პირველი ან მეტი კვირის განმავლობაში, პაციენტები, რომლებიც იღებენ ანტიდეპრესანტულ თერაპიას, უნდა იმყოფებოდნენ განსაკუთრებული მონიტორინგის ქვეშ. ცნობილია, რომ თვითმკვლელობის რისკი შეიძლება გაიზარდოს გამოჯანმრთელების ადრეულ ეტაპებზე.
სხვა ფსიქიკური აშლილობები, რომლებისთვისაც გამოიყენება ესციტალოპრამი, ასევე შეიძლება ასოცირებული იყოს სუიციდური ქცევის გაზრდილ რისკთან. გარდა ამისა, ამ მდგომარეობებს შეიძლება თან ახლდეს დიდი დეპრესიული აშლილობა. სიფრთხილე უნდა იქნას დაცული სხვა ფსიქიკური აშლილობების მკურნალობისას, დიდი დეპრესიული აშლილობის ერთდროული განვითარების შესაძლებლობის გამო.
მკურნალობის დროს პაციენტები, რომლებსაც ანამნეზში ჰქონდათ სუიციდური აზრები ან ქცევა ან სუიციდური აზრების მნიშვნელოვანი დონეები (მკურნალობამდე), უნდა იმყოფებოდნენ განსაკუთრებული ყურადღების ქვეშ, სუიციდური აზრებისა და ქმედებების მაღალი რისკის გამო. მედიკამენტოზურ თერაპიას თან უნდა ახლდეს პაციენტების, განსაკუთრებით გაზრდილი რისკის ქვეშ მყოფი პაციენტების ფრთხილი მონიტორინგი, განსაკუთრებით მკურნალობის დასაწყისში და დოზის ცვლილების შემდეგ. პაციენტები (და ვინც მათ უვლით) უნდა გააფრთხილონ, რომ დააკვირდნენ ასეთ ქცევას და მიმართონ სასწრაფო დახმარებას, თუ სიმპტომები გამოვლინდება.
აკათიზია და ფსიქომოტორული აგზნება
SSRI-ს გამოყენება ასოცირდება აკათიზიის განვითარებასთან, მდგომარეობასთან, რომელიც ხასიათდება მოუსვენრობის უსიამოვნო, დამღლელი შეგრძნებით და გადაადგილების აუცილებლობით, რომელსაც ხშირად თან ახლავს ერთ ადგილზე ჯდომის ან დგომის უუნარობა. ეს მდგომარეობა ყველაზე მეტად ვლინდება მკურნალობის პირველი რამდენიმე კვირის განმავლობაში. დოზის გაზრდამ შეიძლება ზიანი მიაყენოს პაციენტებს, რომლებსაც განუვითარდათ ასეთი სიმპტომები.
ჰიპონატრიემია
ჰიპონატრიემიის ცალკეული შემთხვევები, სავარაუდოდ გამოწვეული ADH სეკრეციის (SIADH) დარღვევით, დაფიქსირდა SSRI-ის გამოყენებისას, რომელიც ჩვეულებრივ ქრება თერაპიის შეწყვეტის შემდეგ. განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო რისკის ქვეშ მყოფი პაციენტების მკურნალობისას (სიბერე, ღვიძლის ციროზი ან ჰიპონატრემიული თვისებების მქონე პრეპარატების ერთდროული გამოყენება).
ჰემორაგიები
SSRI-ების მიღებისას ხდება კანის სისხლჩაქცევები, ეკქიმოზი და ჩიყვი. SSRI-ები სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული პაციენტებში, რომლებიც ერთდროულად მკურნალობენ ანტიკოაგულანტებით, მედიკამენტებით, რომლებიც გავლენას ახდენენ თრომბოციტების ფუნქციაზე (მაგ. ატიპიური ანტიფსიქოტიკები, ფენოთიაზინები, ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები, აცეტილსალიცილის მჟავა და არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები (აასს), ტიკლოპიდინი და დიპირიდამოლე) და სისხლდენისადმი მიდრეკილ პაციენტებში.
ელექტროკონვულსიური თერაპია (ECT)
SSRI-სა და ECT-ს ერთდროული გამოყენების კლინიკური გამოცდილება შეზღუდულია, ამიტომ რეკომენდებულია სიფრთხილე.
სეროტონინის სინდრომი
სიფრთხილეა საჭირო, როდესაც ესციტალოპრამი გამოიყენება სეროტონერგულ საშუალებებთან, როგორიცაა სუმატრიპტანი ან სხვა ტრიპტანები, ტრამადოლი და ტრიპტოფანი.
სეროტონინის სინდრომის განვითარების ცალკეული შემთხვევები დაფიქსირდა პაციენტებში, რომლებიც იღებენ SSRI-ებს სეროტონერგულ პრეპარატებთან ერთად. ამ მდგომარეობის დაწყების ნიშნები შეიძლება შეიცავდეს სიმპტომებს, როგორიცაა აგზნება, ტრემორი, მიოკლონუსი და ჰიპერთერმია. ამ შემთხვევაში დაუყოვნებლივ უნდა შეწყდეს ესციტალოპრამის მიღება და დაიწყოს სიმპტომური მკურნალობა.
გულის კორონარული დაავადება
შეზღუდული კლინიკური გამოცდილების გამო სიფრთხილეა საჭირო გულის კორონარული დაავადების მქონე პაციენტების მკურნალობისას.
QT გახანგრძლივება
გამოვლინდა, რომ ესციტალოპრამი იწვევს QT ინტერვალის დოზადამოკიდებულ გახანგრძლივებას. იყო შემთხვევები QT გახანგრძლივების შესახებ, განსაკუთრებით პირუეტული არითმიის შესახებ, უპირატესად ქალ პაციენტებში ჰიპოკალიემიით ან ადრე არსებული QT გახანგრძლივების ფონზე ან გულის სხვა დაავადებით.
რეკომენდებულია სიფრთხილით გამოყენება პაციენტებში მნიშვნელოვანი ბრადიკარდიით ან პაციენტებში ბოლოდროინდელი მიოკარდიუმის მწვავე ინფარქტით ან არაკომპენსირებული გულის უკმარისობით.
ელექტროლიტური დარღვევები, როგორიცაა ჰიპოკალიემია და ჰიპომაგნიემია, ზრდის ავთვისებიანი არითმიის რისკს და უნდა გამოსწორდეს ესციტალოპრამით მკურნალობამდე.
სტაბილური გულის დაავადების მქონე პაციენტებში ეკგ უნდა გადაიხედოს მკურნალობის დაწყებამდე.
თუ ესციტალოპრამით მკურნალობის დროს გამოვლინდა გულის არითმიის ნიშნები, მკურნალობა უნდა შეწყდეს და ჩატარდეს ეკგ.
კრაზანა (Hypericum perforatum)
SSRI-ების და კრაზანას შემცველი მცენარეული პრეპარატების ერთდროულმა გამოყენებამ შეიძლება გაზარდოს გვერდითი რეაქციების სიხშირე.
მოხსნის სინდრომი
მკურნალობის შეწყვეტისას (განსაკუთრებით უეცრად), ჩვეულებრივ ვლინდება მოხსნის სინდრომი. მოხსნის სინდრომის რისკი დამოკიდებულია რამდენიმე ფაქტორზე, კერძოდ, თერაპიის ხანგრძლივობასა და დოზაზე და დოზის შემცირების თანდათანობაზე. თავბრუსხვევა, სენსორული დარღვევები (პარესთეზიისა და ელექტროშოკის ჩათვლით), ძილის დარღვევა (უძილობისა და ნათელი სიზმრების ჩათვლით), აგზნებადობა ან შფოთვა, გულისრევა და/ან ღებინება, ტრემორი, დაბნეულობა, მომატებული ოფლიანობა, თავის ტკივილი, დიარეა, ტაქიკარდია, ემოციური არასტაბილურობა და მხედველობის დარღვევა მოხსენებულია როგორც ყველაზე გავრცელებული რეაქციები. ეს სიმპტომები, როგორც წესი, მსუბუქი, საშუალო სიმძიმის და გარდამავალია, მაგრამ ზოგიერთ პაციენტში შეიძლება იყოს მძიმე და/ან ხანგრძლივი. ამიტომ რეკომენდებულია ესციტალოპრამის თანდათანობით შეწყვეტა დოზის შემცირებით რამდენიმე კვირის ან რამდენიმე თვის განმავლობაში პაციენტის მდგომარეობიდან გამომდინარე.
გლაუკომა
SSRI-ებმა, მათ შორის ესციტალოპრამმა, შეიძლება გავლენა მოახდინოს გუგის ზომაზე, რამაც გამოიწვიოს მიდრიაზი. თავის მხრივ, გუგის გაფართოებამ შეიძლება გამოიწვიოს თვალის კუთხის შევიწროება და, შედეგად, გაზარდოს თვალშიდა წნევა და გამოიწვიოს დახურული გლაუკომის პროვოცირება, განსაკუთრებით მიდრეკილ პაციენტებში. ამიტომ, ესციტალოპრამი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული პაციენტებში დახურულკუთხოვანი გლაუკომით ან ანამნეზში გლაუკომით.
4.5 ურთიერთქმედება სხვა სამკურნალო საშუალებებთან და სხვა სახის ურთიერთქმედება
ფარმაკოდინამიკური ურთიერთქმედება
ერთდროულიგამოყენებაარარისრეკომენდებული:
არასელექციურიშეუქცევადი MAOინჰიბიტორები
სერიოზული გვერდითი რეაქციები დაფიქსირდა SSRI-ების და არასელექციური შეუქცევადი ინჰიბიტორების ერთდროული გამოყენებისას, აგრეთვე MAO ინჰიბიტორების დაწყებისას პაციენტებში, რომლებმაც ცოტა ხნის წინ შეწყვიტეს SSRI-ების მიღება. ზოგიერთ შემთხვევაში, პაციენტებს განუვითარდათ სეროტონინის სინდრომი.
აკრძალულია ესციტალოპრამის გამოყენება არასელექციურ შეუქცევად მაო-ს ინჰიბიტორებთან ერთად. ესციტალოპრამის მიღება შეიძლება დაიწყოს მაო-ს შეუქცევადი ინჰიბიტორების მიღების შეწყვეტიდან 14 დღის შემდეგ. არასელექციური შეუქცევადი მაო-ს ინჰიბიტორების მიღების დაწყებამდე ესციტალოპრამის მიღების შეწყვეტიდან უნდა გავიდეს მინიმუმ 7 დღე.
შექცევადისელექციური MAO-A ინჰიბიტორი (მოკლობემიდი)
სეროტონინის სინდრომის განვითარების რისკის გამო, არ არის რეკომენდებული ესციტალოპრამის გამოყენება MAO-A ინჰიბიტორ მოკლობემიდთან ერთად. თუ ნარკოტიკების ასეთი კომბინაციის მიღება კლინიკურად აუცილებლობად ითვლება, რეკომენდებულია რაც შეიძლება დაბალი დოზებით დაწყება, ასევე პაციენტის მდგომარეობის მუდმივი კლინიკური მონიტორინგი. ესციტალოპრამის დაწყება შესაძლებელია შექცევადი MAO-A ინჰიბიტორის მოკლობემიდის შეწყვეტიდან მინიმუმ ერთი დღის შემდეგ.
შექცევადიარასელექციური MAO ინჰიბიტორი (ლინეზოლიდი)
ანტიბიოტიკი ლინეზოლიდი არის შექცევადი არასელექციური MAO ინჰიბიტორი, რომლის მიღებაც არ არის რეკომენდებული ესციტალოპრამთან ერთად. თუ პრეპარატების ასეთი კომბინაციის მიღება კლინიკურად აუცილებლობად ითვლება, რეკომენდებულია რაც შეიძლება დაბალი დოზებით დაწყება, ასევე აუცილებელია პაციენტის მდგომარეობის მუდმივი კლინიკური მონიტორინგი.
შეუქცევადი MAO-B ინჰიბიტორი (სელეგილინი)
სეროტონინის სინდრომის განვითარების რისკის გამო, სიფრთხილეა საჭირო ესციტალოპრამის მიღება შეუქცევად MAO-B ინჰიბიტორ სელეგილინთან ერთად.
QTინტერვალისგახანგრძლივება
ესციტალოპრამის ფარმაკოკინეტიკური და ფარმაკოდინამიკური კვლევები სხვა პრეპარატებთან ერთად, რომლებიც ახანგრძლივებენ QT ინტერვალს, არ ჩატარებულა. ესციტალოპრამსა და ამ პრეპარატებს შორის საერთო ეფექტის გამორიცხვა შეუძლებელია. ამიტომ, ესციტალოპრამის ერთდროული გამოყენება წამლებთან, რომლებიც ახანგრძლივებენ QT ინტერვალს, როგორიცაა IA და III კლასის ანტიარითმული საშუალებები, ანტიფსიქოტიკები (ფენოთიაზინის წარმოებულები, პიმოზიდი, ჰალოპერიდოლი), ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები, ზოგიერთი ანტიმიკრობული პრეპარატი (მაგალითად, სპარფლოქსაცინი, მოქსიფლოქსაცინი, ერითრომიცინი IV, პენტამიდინი, მალარიის საწინააღმდეგო საშუალებები - კერძოდ ჰალოფანტრინი), გარკვეული ანტიჰისტამინური საშუალებები (ასტემიზოლი, მიზოლასტინი), გარკვეული ანტიჰისტამინური საშუალებები (ასტემიზოლი, მიზოლასტინი) უკუნაჩვენებია.
კომბინაციები , რომლებიც სიფრთხილეს მოითხოვს
სეროტონერგულიპრეპარატები
სეროტონერგულ საშუალებებთან (მაგ. ტრამადოლი, სუმატრიპტანი და სხვა ტრიპტანები) ერთდროულმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს სეროტონინის სინდრომის განვითარება.
მედიკამენტები, რომლებიცაქვეითებენკრუნჩხვისზღურბლს
პრეპარატმა შეიძლება შეამციროს კრუნჩხვის ზღურბლი. სიფრთხილეა საჭირო სხვა პრეპარატებთან ერთად მიღებისას, რომლებიც ამცირებენ კრუნჩხვის ზღურბლს, მაგალითად: ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები, სხვა SSRI-ები, ანტიფსიქოტიკები (ფენოთიაზინები, თიოქსანთენის და ბუტიროფენონის წარმოებულები), მეფლოქსინი, ბუპროპიონი და ტრამადოლი.
ლითიუმი, ტრიპტოფანი
ესციტალოპრამი აძლიერებს ტრიპტოფანის ფარმაკოლოგიურ ეფექტს (გაძლიერებული სეროტონერგული ეფექტი) და ლითიუმის პრეპარატების ტოქსიკურ ეფექტებს. სიფრთხილეა საჭირო ესციტალოპრამის ამ პრეპარატებთან ერთად მიღებისას. ამ შემთხვევაში სავალდებულოა ლითიუმის და ტრიპტოფანის დონის რეგულარული მონიტორინგი.
კრაზანა (Hypericum perforatum)
ესციტალოპრამის და კრაზანას (Hypericum perforatum) შემცველი პრეპარატების ერთდროულმა მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს გვერდითი მოვლენების რაოდენობის ზრდა. არ არის რეკომენდებული ესციტალოპრამის და კრაზანას შემცველი პრეპარატების ერთდროულად დანიშვნა.
ანტიკოაგულანტებიდასხვაპრეპარატები, რომლებიცგავლენასახდენენსისხლისშედედებაზე
სისხლდენის დარღვევა შეიძლება მოხდეს, როდესაც ესციტალოპრამი ერთდროულად გამოიყენება ორალურ ანტიკოაგულანტებთან და სხვა პრეპარატებთან, რომლებიც გავლენას ახდენენ სისხლის შედედებაზე. ასეთ შემთხვევებში აუცილებელია სისხლის შედედების ფრთხილად მონიტორინგი ესციტალოპრამით თერაპიის დაწყების ან დასრულებისას.
არასტეროიდულ ანთების საწინააღმდეგო საშუალებებთან (აასს) ერთდროულმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს სისხლდენის ზრდა.
ეთანოლი
ესციტალოპრამი ფარმაკოდინამიკურად ან ფარმაკოკინეტიკურად არ ურთიერთქმედებს ეთანოლთან; თუმცა, როგორც სხვა ფსიქოტროპული საშუალებების შემთხვევაში, ესციტალოპრამის და ალკოჰოლის ერთდროული გამოყენება არ არის რეკომენდებული.
მედიკამენტები, რომლებიციწვევენჰიპოკალიემიას/ჰიპომაგნიემიას
სიფრთხილეა საჭირო მედიკამენტების ერთდროული გამოყენებისას, რომლებიც იწვევენ ჰიპოკალიემიას/ჰიპომაგნიემიას, რადგან ეს ზრდის ავთვისებიანი არითმიის რისკს.
ფარმაკოკინეტიკური ურთიერთქმედება
სხვაპრეპარატებისგავლენაესციტალოპრამისფარმაკოკინეტიკაზე
ესციტალოპრამის მეტაბოლიზმი ძირითადად მიმდინარეობს CYP2C19 იზოფერმენტის მონაწილეობით. ნაკლებად, იზოფერმენტები CYP3A4 და CYP2D6 შეიძლება მონაწილეობდნენ მეტაბოლიზმში. ძირითადი მეტაბოლიტის, დემეთილირებული ესციტალოპრამის მეტაბოლიზმი ნაწილობრივ კატალიზირებულია CYP2D6 იზოფერმენტით. ესციტალოპრამის და ომეპრაზოლის (CYP2C19 იზოფერმენტის ინჰიბიტორი) ერთდროული გამოყენება იწვევს სისხლის პლაზმაში ესციტალოპრამის კონცენტრაციის ზომიერ (დაახლოებით 50%) მატებას. ესციტალოპრამის და ციმეტიდინის (CYP2D6, CYP3A4 და CYP1A2 იზოფერმენტების ინჰიბიტორი) ერთდროული გამოყენება იწვევს სისხლის პლაზმაში ესციტალოპრამის კონცენტრაციის ზრდას (დაახლოებით 70%).
ამრიგად, ესციტალოპრამის მაქსიმალური შესაძლო დოზა უნდა იქნას გამოყენებული CYP2C19 იზოფერმენტის ინჰიბიტორებთან (მაგალითად, ომეპრაზოლი, ეზომეპრაზოლი, ფლუოქსეტინი, ლანსოპრაზოლი, ტიკლოპიდინი) და ციმეტიდინთან ერთად. ესციტალოპრამის და ზემოთ ჩამოთვლილი პრეპარატების ერთდროულად მიღებისას შეიძლება საჭირო გახდეს ესციტალოპრამის დოზის შემცირება კლინიკური შეფასების საფუძველზე.
ესციტალოპრამისმოქმედებასხვაპრეპარატებისფარმაკოკინეტიკაზე
ესციტალოპრამი არის CYP2D6 იზოფერმენტის ინჰიბიტორი. სიფრთხილე უნდა იქნას გამოყენებული ესციტალოპრამისა და ამ იზოფერმენტის საშუალებით მეტაბოლირებული პრეპარატების და დაბალი თერაპიული ინდექსის მქონე პრეპარატების ერთდროული გამოყენებისას, როგორიცაა ფლეკაინიდი, პროპაფენონი და მეტოპროლოლი (გულის უკმარისობის დროს გამოყენებისას) ან წამლები, რომლებიც ძირითადად მეტაბოლიზდება CYP2D6-ით და მოქმედებს ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე, მაგალითად, ანტიდეპრესანტები: დეზიპრამინი, კლომიპრამინი, ნორტრიპტილინი ან ანტიფსიქოზური საშუალებები: რისპერიდონი, თიორიდაზინი, ჰალოპერიდოლი. ამ შემთხვევებში შეიძლება საჭირო გახდეს დოზის კორექცია.
ესციტალოპრამის და დესიპრამინის ან მეტოპროლოლის ერთდროული გამოყენება იწვევს უკანასკნელი ორი წამლის კონცენტრაციის ორჯერ გაზრდას. ესციტალოპრამმა შეიძლება ოდნავ დათრგუნოს CYP2C19 იზოფერმენტი. ამიტომ, რეკომენდებულია სიფრთხილის გამოჩენა ესციტალოპრამის და CYP2C19 იზოფერმენტით მეტაბოლიზებული პრეპარატების ერთდროული გამოყენებისას.
4.6 ორსულობა და ლაქტაციის პერიოდი
ორსულობა
ორსულობის დროს ესციტალოპრამის გამოყენების შესახებ მონაცემები შეზღუდულია. ესციტალოპრამი უკუნაჩვენებია ორსულ ქალებში, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც, ყველა რისკისა და სარგებლის გულდასმით გათვალისწინების შემდეგ, აშკარად გამოვლინდა პრეპარატის დანიშვნის აუცილებლობა. რეკომენდებულია ახალშობილთა გულდასმით გამოკვლევა, რომელთა დედებიც იღებდნენ ესციტალოპრამს ორსულობის დროს, განსაკუთრებით მესამე ტრიმესტრში.
ორსულობის დროს ციტაპრას გამოყენების უეცარი შეწყვეტა არ არის საჭირო.
შემდეგი დარღვევები დაფიქსირდა ახალშობილებში, რომელთა დედები იღებდნენ SSRI-ებს ორსულობის ბოლოს: რესპირატორული დისტრეს სინდრომი, ციანოზი, აპნოე, კრუნჩხვები, ტემპერატურის არასტაბილურობა, წოვის გაძნელება, ღებინება, ჰიპოგლიკემია, არტერიული ჰიპერტენზია, არტერიული ჰიპოტენზია, ჰიპერრეფლექსები, ტრემორი, ნერვული აგზნება. გაღიზიანება, ძილიანობა, მუდმივი ტირილი, ლეთარგია და დაძინების გაძნელება. ეს დარღვევები შეიძლება იყოს სეროტონერგული ეფექტების ან მოხსნის სიმპტომების გამოვლინება. უმეტეს შემთხვევაში, გართულებები იწყებოდა მშობიარობიდან დაუყოვნებლივ ან მოკლე დროში (<24 საათი).
ცნობილია, რომ ორსულობის დროს SSRI-ების გამოყენებამ შეიძლება გაზარდოს ახალშობილებში ფილტვის მუდმივი ჰიპერტენზიის რისკი.
ციტაპრა ორსულობის დროს უნდა იქნას მიღებული მხოლოდ აბსოლუტური აუცილებლობის შემთხვევაში და სარგებელი/რისკის ფრთხილად შეფასების შემდეგ.
ლაქტაცია
ვინაიდან ესციტალოპრამი გადადის დედის რძეში, ძუძუთი კვება არ არის რეკომენდებული ციტაპრით მკურნალობის დროს.
ფერტილობა
ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ზოგიერთმა SSRI-მ შეიძლება გავლენა მოახდინოს სპერმის ხარისხზე. ზოგიერთი SSRI-ის გამოყენების შესახებ მოხსენებებმა აჩვენა, რომ ადამიანებში სპერმის ხარისხზე გავლენა შექცევადია. ზემოქმედება ადამიანის ნაყოფიერებაზე ჯერ არ არის გამოვლენილი.
4.7 ავტომობილისა და სხვა მექანიზმების მართვის უნარი
ესციტალოპრამს აქვს მცირე და ზომიერი გავლენა ავტომობილის მართვის ან მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე, მაგრამ როგორც სხვა ფსიქოტროპული პრეპარატების შემთხვევაში, პაციენტები უნდა გააფრთხილონ ამ აქტივობებზე გვერდითი ეფექტების პოტენციური რისკის შესახებ.
4.8 შესაძლო გვერდითი მოვლენები
გვერდითი რეაქციები ყველაზე ხშირად ვლინდება მკურნალობის პირველ და მეორე კვირაში და შემდგომში ხდება ნაკლებად ინტენსიური და მათი სიხშირე მცირდება მკურნალობის გაგრძელებით.
გვერდითი რეაქციების სიხშირე ნაწილდება ორგანოთა სისტემის მიხედვით შემდეგი თანმიმდევრობით: ძალიან ხშირად (≥1/10), ხშირად (≥1/100-დან <1/10-მდე), არახშირად (≥1/1000-დან <1/100-მდე), იშვიათად (≥1/10000-დან <1/1000-მდე), ძალიან იშვიათად (<1/10000), სიხშირე უცნობია (შეუძლებელია დადგენა არსებული მონაცემების მიხედვით).
სისხლისმიმოქცევისდალიმფურისისტემისმხრივ: სიხშირე უცნობია - თრომბოციტოპენია.
იმუნურისისტემისმხრივ: იშვიათად - ანაფილაქსიური რეაქციები.
ენდოკრინულისისტემისმხრივ: სიხშირე უცნობია - ანტიდიურეზული ჰორმონის (ადჰ) სეკრეციის დარღვევა.
კვებისდანივთიერებათაცვლისმხრივ: ხშირად - მადის დაქვეითება, მადის მომატება, წონის მომატება; იშვიათად - წონის დაკლება; სიხშირე უცნობია - ჰიპონატრიემია, ანორექსია.
ფსიქიკურიმხრიდან: ხშირად - შფოთვა, მოუსვენრობა, უჩვეულო სიზმრები, ლიბიდოს დაქვეითება, ანორგაზმია (ქალებში); იშვიათად - ბრუქსიზმი, აგზნება, ნერვიულობა, პანიკური შეტევები, დაბნეულობა; იშვიათად - აგრესია, დეპერსონალიზაცია, ჰალუცინაციები; სიხშირე უცნობია - მანია, სუიციდური აზრები, სუიციდური ქცევა.
ნერვულისისტემისმხრივ: ძალიან ხშირად - თავის ტკივილი; ხშირად - უძილობა ან ძილიანობა, თავბრუსხვევა, პარესთეზია, ტრემორი; იშვიათად - გემოვნების დარღვევა, ძილის დარღვევა, სინკოპე; იშვიათად - სეროტონინის სინდრომი; სიხშირე უცნობია - დისკინეზია, მოტორული კრუნჩხვები, ფსიქომოტორული უკმარისობა/აკათიზია.
მხედველობისორგანოსმხრივ: იშვიათად - მიდრიაზი (გუგის გაფართოება), მხედველობის დარღვევა.
სმენისორგანოსდალაბირინთისდარღვევები: იშვიათად - ტინიტუსი (ხმაური ყურებში).
გულ-სისხლძარღვთასისტემისმხრივ: არახშირად - ტაქიკარდია; იშვიათად - ბრადიკარდია; უცნობია - ეკგ-ზე QT ინტერვალის გახანგრძლივება, "პირუეტის" ტიპის პარკუჭოვანი ტაქიკარდია; ორთოსტატული ჰიპოტენზია.
რესპირატორულიდარღვევები: ხშირად - სინუსიტი, მთქნარება; არახშირად - ცხვირიდან სისხლდენა.
კუჭ-ნაწლავისტრაქტის მხრივ: ძალიან ხშირად - გულისრევა; ხშირად - დიარეა, ყაბზობა, ღებინება, პირის სიმშრალე; არახშირად - კუჭ-ნაწლავიდან სისხლდენა (მათ შორის რექტალური).
ღვიძლისადასანაღვლეგზებისმხრივ: უცნობია - ჰეპატიტი, ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა.
კანიდანდაკანქვეშაქსოვილიდან: ხშირად - მომატებული ოფლიანობა; იშვიათად - ჭინჭრის ციება, ალოპეცია, გამონაყარი, ქავილი; უცნობია - ეკქიმოზი, ანგიონევროზული შეშუპება.
კუნთოვანიდაშემაერთებელიქსოვილისმხრივ: ხშირად - ართრალგია, მიალგია.
თირკმელებიდანდასაშარდეგზების მხრივ: უცნობია - შარდის შეკავება.
რეპროდუქციულისისტემისდასარძევეჯირკვლებისმხრივ: ხშირად - იმპოტენცია, ეაკულაციის დარღვევა; იშვიათად - მეტრორაგია (საშვილოსნოს სისხლდენა), მენორაგია; უცნობია - გალაქტორეა, პრიაპიზმი.
ზოგადიდარღვევები: ხშირად - სისუსტე, პირექსია; იშვიათად - შეშუპება.
სუიციდური აზრების ან ქცევის შემთხვევები დაფიქსირდა მკურნალობის პროცესში და მკურნალობის დაუყოვნებლივ შეწყვეტის დროს.
ეს გვერდითი რეაქციები აღწერილია ზოგადად SSRI თერაპიული კლასის პრეპარატებისათვის.
არსებობს მონაცემები QT ინტერვალის გახანგრძლივების შემთხვევების, განსაკუთრებით პირუეტული ფორმის არითმია, უპირატესად მდედრობითი სქესის პაციენტებში ჰიპოკალიემიით ან ადრე არსებული QT გახანგრძლივების ან გულის სხვა დაავადებით; ძვლის მოტეხილობის გაზრდილი რისკი 50 წელზე უფროსი ასაკის პაციენტებში, რომლებიც იღებენ SSRI-ს და ტრიციკლურ ანტიდეპრესანტებს (ამ ფენომენის მექანიზმი უცნობია).
მოხსნისსიმპტომებითუმოულოდნელადშეწყვეტთმისმიღებას
SSRI ჯგუფის წამლების მოხსნა (განსაკუთრებით მკვეთრი) ხშირად იწვევს მოხსნის სიმპტომებს. ყველაზე გავრცელებული სიმპტომებია თავბრუსხვევა, სენსორული დარღვევები (პარესთეზიისა და მიმდინარე შეგრძნებების ჩათვლით), ძილის დარღვევა (უძილობისა და ინტენსიური სიზმრების ჩათვლით), აგზნებადობა ან შფოთვა, გულისრევა და/ან ღებინება, ტრემორი, დაბნეულობა, გაძლიერებული ოფლიანობა, თავის ტკივილი, დიარეა, პალპიტაცია, ემოციური არასტაბილურობა, გაღიზიანება, მხედველობის დარღვევა. როგორც წესი, ეს ეფექტები მსუბუქი ან ზომიერია და სწრაფად ქრება, თუმცა ზოგიერთ პაციენტში შესაძლოა გამოვლინდეს უფრო მწვავე ფორმით და/ან უფრო ხანგრძლივი დროის განმავლობაში. რეკომენდებულია პრეპარატის თანდათანობით მოხსნა მისი დოზის შემცირებით რამდენიმე კვირის ან რამდენიმე თვის განმავლობაში, პაციენტის მდგომარეობიდან გამომდინარე.
4.9 ჭარბი დოზირება
ესციტალოპრამის დოზის გადაჭარბების შესახებ მონაცემები შეზღუდულია და ბევრ ასეთ შემთხვევას მოჰყვა სხვა პრეპარატების დოზის გადაჭარბება. უმეტეს შემთხვევაში, დოზის გადაჭარბების სიმპტომები არ ვლინდება ან მსუბუქია. იშვიათია ესციტალოპრამის დოზის გადაჭარბების შემთხვევები (სხვა პრეპარატების მიღების გარეშე) ფატალური შედეგით, უმეტეს შემთხვევაში ასევე ხდება სხვა წამლების დოზის გადაჭარბება.
სიმპტომები: ძირითადად ცენტრალური ნერვული სისტემიდან (თავბრუსხვევა, ტრემორი და აგზნება, სეროტონინის სინდრომის იშვიათ შემთხვევებში, კრუნჩხვითი დარღვევები და კომა), კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან (გულისრევა/ღებინება), გულ-სისხლძარღვთა სისტემიდან (ჰიპოტენზია, ტაქიკარდია, QT ინტერვალის გახანგრძლივება და არითმია) და ელექტროლიტური დისბალანსი (ჰიპოკალიემია, ჰიპონატრიემია).
მკურნალობა: სპეციფიკური ანტიდოტი არ არსებობს. უზრუნველყოფილი უნდა იყოს სასუნთქი გზების ნორმალური გამავლობა, ფილტვების ჟანგბადით გაჯერება და ვენტილაცია, ჩატარდეს კუჭის ამორეცხვა და დაინიშნოს აქტივირებული ნახშირი. პრეპარატის მიღების შემდეგ რაც შეიძლება მალე უნდა ჩატარდეს კუჭის ამორეცხვა. რეკომენდებულია გულის და სხვა სასიცოცხლო ორგანოების მუშაობის მონიტორინგი, სიმპტომური და დამხმარე თერაპიის ჩატარება.
ეკგ-ს მონიტორინგი რეკომენდებულია პაციენტებში გულის შეგუბებითი უკმარისობით/ბრადიარითმიით, პაციენტებში რომლებიც იღებენ წამლებს, რომლებიც ახანგრძლივებენ QQT ინტერვალს, ან პაციენტებში შეცვლილი მეტაბოლიზმით, როგორიცაა ღვიძლის უკმარისობა.
დოზის გადაჭარბების შემთხვევაში რეკომენდებულია ეკგ-ს მონიტორინგი პაციენტებში გულის შეგუბებითი უკმარისობით/ბრადიარითმიით, პაციენტებში რომლებიც იღებენ თანმხლებ წამლებს, რომლებიც ახანგრძლივებენ QT ინტერვალს, ან პაციენტებში მეტაბოლური დარღვევებით, როგორიცაა ღვიძლის უკმარისობა.
5. ფარმაკოლოგიური თვისებები
ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ანტიდეპრესანტები. სეროტონინის უკუმიტაცების შერჩევითი ინჰიბიტორები (SSRI).
კოდი ATC: N06AB10.
5.1 ფარმაკოდინამიკა
მოქმედებისმექანიზმი
ციტაპრა არის ანტიდეპრესანტი, სეროტონინის უკუმიტაცების შერჩევითი ინჰიბიტორი (SSRI). სეროტონინის უკუმიტაცების დათრგუნვა იწვევს ამ ნეირომედიატორის კონცენტრაციის ზრდას სინაფსურ ნაპრალში, აძლიერებს და ახანგრძლივებს მის მოქმედებას პოსტსინაფსურ რეცეპტორებზე.
ესციტალოპრამს არ აქვს ან ძალიან სუსტი უნარი აქვს დაკავშირდეს რიგ რეცეპტორებთან, მათ შორის: სეროტონინის 5-HT1A, 5-HT2 რეცეპტორები, დოფამინის D1 და D2 რეცეპტორები, ɑ1-, ɑ2-, β-ადრენერგული რეცეპტორები, ჰისტამინი H1, მუსკარინული ქოლინერგული, ბენზოდიაზეპინის და ოპიატური რეცეპტორები.
სეროტონინის 5-HT უკუმიტაცების დათრგუნვა არის მოქმედების სავარაუდო მექანიზმი, რომლითაც შეიძლება ახსნას ესციტალოპრამის ფარმაკოლოგიური და კლინიკური ეფექტები.
ფარმაკოდინამიკურიეფექტები
ორმაგ ბრმა პლაცებო-კონტროლირებად ეკგ კვლევაში ჯანმრთელ მოხალისეებში, ცვლილება დასაწყისიდან QTc-ში (Fridericia კორექცია) იყო 4.3 მს (90% CI: 2.2, 6.4) 10 მგ/დღეში და 10.7 მს (90% CI: 8.6, 12.8) 30 მგ/დღეში სუპრათერაპიული დოზით.
კლინიკური ეფექტურობა
ძირითადიდეპრესიულიეპიზოდები
ესციტალოპრამი ეფექტური აღმოჩნდა დეპრესიის მწვავე ეპიზოდების სამკურნალოდ ოთხიდან სამ ორმაგ-ბრმა პლაცებო-კონტროლირებად მოკლევადიან (8 კვირიანი) კვლევაში. რეციდივის პრევენციის გრძელვადიან კვლევაში 274 პაციენტი, რომლებიც ესციტალოპრამით პასუხობდნენ 10 ან 20 მგ/დღეში მკურნალობის საწყის 8-კვირიან ღია ფაზაში, იყო რანდომიზებული, რათა გაეგრძელებინათ ესციტალოპრამი იმავე დოზით ან პლაცებოთი 36 კვირამდე. ამ კვლევაში, პაციენტებს, რომლებიც ქრონიკულად იღებდნენ ესციტალოპრამს, აღენიშნებოდათ მნიშვნელოვნად ხანგრძლივი რეციდივის დრო მომდევნო 36 კვირის განმავლობაში, ვიდრე მათ, ვინც იღებდა პლაცებოს.
სოციალურიშფოთვითიაშლილობა
ესციტალოპრამი ეფექტური იყო როგორც სამ მოკლევადიან (12 კვირიან) კვლევაში, ასევე რესპონდენტებში სოციალური შფოთვითი აშლილობის რეციდივის პრევენციის 6-თვიან კვლევაში. 24 კვირიანი დოზის დასკვნითმა კვლევამ აჩვენა ესციტალოპრამის ეფექტურობა 5, 10 და 20 მგ დოზებში.
გენერალიზებულიშფოთვითიაშლილობა
ესციტალოპრამი დოზებით 10 და 20 მგ/დღეში ეფექტური იყო პლაცებო-კონტროლირებად ოთხიდან ოთხ კვლევაში.
სამი მსგავსი კვლევის შემუშავებულ გაერთიანებულ მონაცემებში, 421 პაციენტი რომლებიც იღებდნენ ესციტალოპრამს და 419 პაციენტი რომლებიც იღებდნენ პლაცებოს, იყო 47.5% და 28.9% მოპასუხე, შესაბამისად 37.1% და 20.8% გამომგზავნი. ხანგრძლივი ეფექტი შეინიშნებოდა 1 კვირიდან.
ესციტალოპრამის 20 მგ/დღეში ეფექტურობის შენარჩუნება ნაჩვენები იყო ეფექტურობის შენარჩუნების რანდომიზებულ კვლევაში 24-დან 76 კვირამდე 373 პაციენტში, რომლებმაც უპასუხეს საწყისი 12-კვირიანი ღია მკურნალობის დროს.
ობსესიურ-კომპულსიურიაშლილობა
რანდომიზებულ ორმაგ ბრმა კლინიკურ კვლევაში, ესციტალოპრამი 20 მგ/დღეში გამოყოფილი იყო პლაცებოსგან საერთო ქულით Y-BOCS 12 კვირაში. 24 კვირის შემდეგ ესციტალოპრამი 10 და 20 მგ/დღეში აღემატებოდა პლაცებოს.
რეციდივის პროფილაქტიკა იყო ნაჩვენები ესციტალოპრამისთვის 10 და 20 მგ/დღეში პაციენტებში, რომლებიც პასუხობდნენ ესციტალოპრამს 16 კვირიან ღია ეტიკეტირების პერიოდის განმავლობაში და შედიოდნენ 24 კვირიან რანდომიზებულ ორმაგ ბრმა პლაცებოზე კონტროლირებად პერიოდში.
5.2 ფარმაკოკინეტიკა
აბსორბციადაბიოშეღწევადობა
შეწოვა არ არის დამოკიდებული საკვების მიღებაზე. ესციტალოპრამის ბიოშეღწევადობა არის დაახლოებით 80%. მაქსიმალური პლაზმური კონცენტრაციის (TMAX) მიღწევის საშუალო დრო დაახლოებით 4 საათია.
განაწილება
განაწილების მოცულობა (Vd) პერორალური მიღების შემდეგ მერყეობს 12-დან 26 ლ/კგ-მდე. ესციტალოპრამის და მისი ძირითადი მეტაბოლიტების შეკავშირება პლაზმის ცილებთან არის დაახლოებით 80%.
მეტაბოლიზმი
ესციტალოპრამი მეტაბოლიზდება ღვიძლში დემეთილირებულ და დიდემეთილირებულ მეტაბოლიტებად. ორივე მათგანი ფარმაკოლოგიურად აქტიურია. ძირითადი ნივთიერება და მისი მეტაბოლიტები ნაწილობრივ გამოიყოფა გლუკურონიდების სახით. განმეორებითი გამოყენების შემდეგ, დემეთილის და დიდემეთილის მეტაბოლიტების საშუალო კონცენტრაცია ჩვეულებრივ შეადგენს ესციტალოპრამის კონცენტრაციის შესაბამისად 28-31% და არანაკლებ 5%. ესციტალოპრამის ბიოტრანსფორმაცია დემეთილირებულ მეტაბოლიტად ხდება ძირითადად ციტოქრომის CYP2C19 მეშვეობით. შესაძლებელია CYP3A4 და CYP2D6 იზოფერმენტების გარკვეული ჩართვა. სუსტი CYP2C19 აქტივობის მქონე პირებში, ესციტალოპრამის კონცენტრაცია შეიძლება იყოს ორჯერ მეტი, ვიდრე ამ იზოფერმენტის მაღალი აქტივობის შემთხვევაში. CYP2D6 იზოფერმენტის სუსტი აქტივობის შემთხვევაში პრეპარატის კონცენტრაციაში მნიშვნელოვანი ცვლილებები არ გამოვლენილა.
გამოყოფა
განმეორებითი გამოყენების შემდეგ ნახევარგამოყოფის პერიოდი (T1/2) შეადგენს დაახლოებით 30 საათს. პერორალური მიღების შემთხვევაში კლირენსი შეადგენს დაახლოებით 0,6 ლ/წთ. ესციტალოპრამის ძირითად მეტაბოლიტებს აქვთ უფრო გრძელი ნახევარგამოყოფის პერიოდი. ესციტალოპრამი და მისი ძირითადი მეტაბოლიტები გამოიყოფა ღვიძლით (მეტაბოლური გზა) და თირკმელებით.
ესციტალოპრამის კინეტიკა სწორხაზოვანია.
წონასწორული კონცენტრაცია (Css) მიიღწევა დაახლოებით 1 კვირის შემდეგ.
საშუალო Css – 50 ნმოლ/ლ (20-დან 125 ნმოლ/ლ-მდე) მიიღწევა 10 მგ დღიური დოზით.
პაციენტთა განსაკუთრებული ჯგუფები
ხანდაზმული ასაკის პაციენტები (65 წელზე მეტი ასაკის)
ხანდაზმულ პაციენტებში ესციტალოპრამი გამოიყოფა უფრო ნელა, ვიდრე ახალგაზრდა პაციენტებში. სისტემურ მიმოქცევაში მყოფი ნივთიერების რაოდენობა, რომელიც გამოითვლება ფარმაკოკინეტიკური ინდიკატორის ფართობის გამოყენებით „კონცენტრაცია-დროის“ მრუდის ქვეშ (AUC), 50%-ით მეტია ხანდაზმულებში, ვიდრე ახალგაზრდა ჯანმრთელ მოხალისეებში.
ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა
ღვიძლის ზომიერი ან მსუბუქი უკმარისობის მქონე პაციენტებში (Child-Pugh კრიტერიუმები A და B), ესციტალოპრამის ნახევარგამოყოფის პერიოდი თითქმის გაორმაგდა და ექსპოზიცია 60%-ით მეტი იყო, ვიდრე ღვიძლის ნორმალური ფუნქციის მქონე პაციენტებში.
თირკმლის ფუნქციის დარღვევა
პაციენტებში თირკმელების ფუნქციის დარღვევით (კრეატინინის კლირენსი 10-53 მლ/წთ), აღინიშნა რაცემატის ციტალოპრამის ნახევარგამოყოფის პერიოდის ზრდა და ექსპოზიციის უმნიშვნელო მატება. სისხლის პლაზმაში მეტაბოლიტების კონცენტრაცია არ არის შესწავლილი, მაგრამ შეიძლება ვივარაუდოთ მათი მატება.
პოლიმორფიზმი
CYP2C19 ფერმენტის არასაკმარისი აქტივობის გამო, ესციტალოპრამის ნორმალური მეტაბოლიზმის მქონე პაციენტებთან შედარებით დაფიქსირდა პრეპარატის ორმაგი კონცენტრაცია სისხლის პლაზმაში.
CYP2D6 ფერმენტის დეფიციტის შემთხვევაში, ექსპოზიციის მნიშვნელოვანი ცვლილებები არ დაფიქსირებულა.
5.3 წინაკლინიკური უსაფრთხოების მონაცემები
ესციტალოპრამთან დაკავშირებული პრეკლინიკური კვლევების სრულად არ ჩატარებულა, რადგან ვირთაგვებში ესციტალოპრამზე და ციტალოპრამზე ჩატარებულმა ტოქსიკოკინეტიკურმა და ტოქსიკოლოგიურმა კვლევებმა მსგავსი პროფილი აჩვენა. ამიტომ, ციტალოპრამის შესახებ ყველა ინფორმაცია შეიძლება ექსტრაპოლირებული იყოს ესციტალოპრამზე.
ტოქსიკოლოგიურ შედარებით კვლევებში ვირთაგვებში ესციტალოპრამმა და ციტალოპრამმა აჩვენა გულზე ტოქსიკური გავლენა, მათ შორის გულის შეგუბებითი უკმარისობა, რამდენიმე კვირიანი მკურნალობის შემდეგ იმ დოზებით, რომლებიც იწვევდა საერთო ტოქსიკურობას. კარდიოტოქსიკურობა, როგორც ჩანს, კორელირებს პლაზმის პიკ კონცენტრაციასთან და არა სისტემურ გამოვლინებასთან (AUC). მაქსიმალური პლაზმური კონცენტრაციები ეფექტის არარსებობის შემთხვევაში უფრო მაღალი იყო (8-ჯერ), ვიდრე კლინიკური გამოყენებისას მიღწეული კონცენტრაციები, მაშინ როცა ესციტალოპრამის AUC იყო მხოლოდ 3-4-ჯერ მაღალი, ვიდრე გამოვლინება მიღწეული კლინიკური გამოყენებისას. ციტალოპრამისთვის S-ენანტიომერის AUC მნიშვნელობები იყო 6-7-ჯერ უფრო მაღალი ვიდრე კლინიკური გამოყენებისას მიღწეული გამოვლინება. მიღებული მონაცემები სავარაუდოდ გამოწვეულია ბიოგენურ ამინებზე გადაჭარბებული ზემოქმედებით, რაც იწვევს ჰემოდინამიკურ ეფექტებს (კორონარული სისხლის ნაკადის დაქვეითებას) და იშემიას. თუმცა, ვირთაგვებში კარდიოტოქსიკურობის ზუსტი მექანიზმი გაურკვეველია. ციტალოპრამის და ესციტალოპრამის კლინიკურ კვლევებთან დაკავშირებული გამოცდილება არ მიუთითებს, რომ ამ შედეგებს აქვს კლინიკური კორელაცია.
ვირთაგვებში ესციტალოპრამით და ციტალოპრამით ხანგრძლივი მკურნალობის შემდეგ ზოგიერთ ქსოვილში აღინიშნება ფოსფოლიპიდების მომატებული შემცველობა, როგორიცაა ფილტვები, ეპიდიდიმიდები და ღვიძლი. აღმოჩენები ეპიდიდიმიდებში და ღვიძლში დაფიქსირდა ადამიანებში მსგავსი ზემოქმედების დროს, ეფექტი შექცევადია მკურნალობის შეწყვეტის შემდეგ. ცხოველებში ფოსფოლიპიდების (ფოსფოლიპიდოზი) დაგროვება დაფიქსირდა მრავალ კათიონურ ამფიფილურ პრეპარატებთან ერთად. არ არის ცნობილი, აქვს თუ არა ამ ფენომენს რაიმე არსებითი მნიშვნელობა ადამიანებისთვის.
ტოქსიურობის განვითარების კვლევაში ვირთაგვებში, ემბრიოტოქსიური ეფექტები (ნაყოფის წონის დაქვეითება და შექცევადი დაგვიანებული ოსიფიკაცია) დაფიქსირდა AUC გამოვლინებით, რომელიც მიღწეული იყო კლინიკური გამოყენების დროს. მალფორმაციების გაზრდილი სიხშირე არ დაფიქსირებულა. პრე და პოსტნატალურმა კვლევებმა აჩვენა გადარჩენის დაქვეითება ლაქტაციის პერიოდში AUC გამოვლინებისას, ვიდრე კლინიკური გამოყენებისას.
ცხოველებზე კვლევებმა აჩვენა, რომ ციტალოპრამი იწვევს ნაყოფიერების ინდექსის და ორსულობის ინდექსის შემცირებას, იმპლანტაციების რაოდენობის და ანომალური სპერმატოზოიდების შემცირებას უფრო მეტად, ვიდრე ადამიანში. ესციტალოპრამისთვის არ არსებობს ცხოველებზე ჩატარებული მონაცემები ამ ასპექტთან მიმართებაში.
6. მახასიათებლები
6.1 დამხმარე ნივთიერებები
დამხმარენივთიერებები:
კოლოიდური სილიციუმის ანჰიდრიდი, ლაქტოზას მონოჰიდრატი, პოვიდონი, მიკროკრისტალური ცელულოზა, ნატრიუმის კროსკარმელოზა, ტალკი, მაგნიუმის სტეარატი.
ტაბლეტისგარსი:
შემოსაგარსი ფხვნილი Opadry Y-1-7000.
6.2 შეუთავსებლობა
არ არის ცნობილი.
6.3 ვარგისობის ვადა
30 თვე.
პრეპარატის გამოყენება დაუშვებელია ვარგისობის ვადის ამოწურვის შემდეგ.
6.4 შენახვის პირობები
ინახება არა უმეტეს 25 ˚C ტემპერატურაზე ორიგინალ შეფუთვაში.
ბავშვებისთვის ხელმიუწვდომელ ადგილას.
6.5 შეფუთვა
თითოეულ კოლოფში მოთავსებულია 28 (10 მგ), 28 (20 მგ) აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტი.
6.6 გაცემის წესი
ფარმაცევტული პროდუქტის ჯგუფი II, გაიცემა ფორმა №3 რეცეპტით.
6.7 სხვა ინფორმაცია
სავაჭრო ლიცენზიის / რეგისტრაციის მფლობელი და მწარმოებელი
სავაჭრო ლიცენზიის / რეგისტრაციის მფლობელი
GM Pharmaceuticals LTD, საქართველო
მწარმოებელი
Laboratorios Cinfa S.A, ესპანეთი










