რივოქსარი 2.5მგ #56ტ
გააზიარე:
პროდუქტის შემაჯამებელი დახასიათება
ეს სამედიცინო პროდუქტი არის დამატებითი მონიტორინგის საგანი. ეს ხელს უწყობს უსაფრთხოების შესახებ ახალი ინფორმაციის სწრაფ მოწოდებას. ჯანდაცვის მუშაკებს სთხოვენ შეატყობინონ ნებისმიერი საეჭვო გვერდითი რეაქციების შესახებ.
1. სამედიცინო პროდუქტის დასახელება
რივოქსარი 2.5 მგ აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტები
2. ხარისხობრივი და რაოდენობრივი შემადგებლობა
აქტიური ნივთიერება:
ყოველი აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტი შეიცავს 2.5 მგ რივაროქსაბანს.
დამხმარე ნივთიერებები:
ყოველი აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტი შეიცავს 147.5 მგ ლაქტოზას (მონოჰიდრატის სახით). (მიიღება ძროხის რძისგან)
დამხმარე ნივთიერებების სრული ჩამონათვალისთვის იხილეთ ნაწილი 6.1.
3. ფარმაცევტული ფორმა
აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტი.
რივოქსარი 2.5 მგ აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტი; ეს არის ყვითელი, მრგვალი, ორმხრივამოზნექილი, აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტი ერთ მხარეს ტვიფრით "R1" და გლუვი მეორე მხარეს.
4. კლინიკური მახასიათებლები
4.1 თერაპიული ჩვენებები
რივოქსარი ნაჩვენებია აცეტილსალიცილის მჟავასთან (ასმ) ერთად ან ასმ-ს კომბინაციაში კლოპიდოგრელთან ან ტიკლოპიდინთან ერთად ზრდასრულ პაციენტებში გადატანილი მწვავე კორონარული სინდრომით (მკს) ათეროთრომბოზული გართულებების პროფილაქტიკის მიზნით, კარდიოსპეციფიკური ბიომარკერების ზრდით (იხილეთ ნაწილი 4.2).
რივოქსარი ნაჩვენებია აცეტილსალიცილის მჟავასთან (ასმ) კომბინაციაში ათეროთრომბოზული გართულებების პროფილაქტიკისთვის მოზრდილ პაციენტებში გულის იშემიური დაავადებით (გიდ) ან პერიფერიული არტერიების სიმპტომური დაავადებით (პასდ) იშემიური გართულებების მაღალი რისკით.
4.2 დოზირება და გამოყენების მეთოდი
დოზირება
რეკომენდებული დოზაა 2.5 მგ ორჯერ დღეში.
დოზირება და სიხშირე
• მკს
პაციენტებმა, რომლებიც იღებენ 2.5 მგ რივოქსარს ორჯერ დღეში, ასევე უნდა მიიღონ ასმ 75 - 100 მგ დღიური დოზით ან ასმ 75 - 100 მგ დღიური დოზით კომბინაციაში 75 მგ კლოპიდოგრელთან ან ტიკლოპიდინის სტანდარტულ დღიურ დოზასთან ერთად.
გიდ/პად
პაციენტებმა, რომლებიც იღებენ რივოქსარს 2.5 მგ დღეში ორჯერ, ასევე უნდა მიიღონ ასმ დღიური დოზით 75-100 მგ.
გამოყენების ხანგრძლივობა
-
· მკს
მკურნალობა უნდა შეფასდეს რეგულარულად ინდივიდუალურად თითოეულ პაციენტთან, იშემიური მოვლენების და სისხლდენის რისკებს შორის ბალანსის გათვალისწინებით. მკურნალობის გახანგრძლივება 12 თვეზე მეტი ვადით უნდა განხორციელდეს ინდივიდუალურად თითოეულ პაციენტთან, ვინაიდან გამოყენების გამოცდილება შემოიფარგლება 24 თვემდე (იხილეთ ნაწილი 5.1).
-
· გიდ/პად
მკურნალობის ხანგრძლივობა უნდა განისაზღვროს თითოეული ინდივიდუალური პაციენტისთვის რეგულარული შეფასებების საფუძველზე და უნდა გაითვალისწინონ თრომბოზული მოვლენების რისკი სისხლდენის რისკებთან მიმართებაში.
გამოყენების მეთოდი
რივოქსარი გამოიყენება პერორალურად.
რივოქსარის მიღება შესაძლებელია საკვებთან ერთად ან მის გარეშე (იხილეთ ნაწილი 4.5. ურთიერთქმედება და ურთიერთქმედების სხვა ფორმები და ნაწილი 5.2 ფარმაკოკინეტიკური თვისებები).
პაციენტებისთვის, რომელთაც არ შეუძლიათ ტაბლეტების მთლიანად გადაყლაპვა, რივოქსარის ტაბლეტი შეიძლება დაფხვნათ და შეურიოთ რბილ საკვებთან, როგორიცაა წყალი ან ვაშლის პიურე, და მიიღოთ პერორალურად.
დაფხვნილი რივოქსარის ტაბლეტები მიღება ასევე შესაძლებელია კუჭის ზონდის მეშვეობით მას შემდეგ, რაც დარწმუნდებით, რომ ზონდი მოთავსებულია კუჭში. დაფხვნილი ტაბლეტი უნდა შეიყვანოთ მცირე რაოდენობის წყალთან ერთად კუჭის ზონდის საშუალებით, რის შემდეგაც იგი უნდა ჩაირეცხოს წყლით (იხილეთ ნაწილი 5.2 ფარმაკოკინეტიკური თვისებები).
-
მკს
რივოქსარით მკურნალობა უნდა დაიწყოს რაც შეიძლება მალე მკს-თან დაკავშირებული მდგომარეობის სტაბილიზაციის შემდეგ (რევასკულარიზაციის პროცედურების ჩათვლით); საავადმყოფოში მიყვანიდან არაუადრეს 24 საათისა და იმ დროს, როდესაც პარენტერული ანტიკოაგულანტური თერაპია ჩვეულებრივ შეწყვეტილი იქნება.
-
· გიდ/პად
პაციენტებში მწვავე თრომბოზული მოვლენით ან სისხლძარღვებზე პროცედურების დროს და ორმაგი ანტითრომბოციტული თერაპიის საჭიროების შემთხვევაში, უნდა შეფასდეს რივოქსარი 2.5 მგ დღეში 2-ჯერ მიღების აუცილებლობა, მოვლენის ან პროცედურის ტიპისა და ანტითრომბოციტული რეჟიმის მიხედვით. რივოქსარის 2.5 მგ უსაფრთხოება და ეფექტურობა დღეში ორჯერ ასმ-თან და კლოპიდოგრელ/ტიკლოპიდინთან ერთად შესწავლილია მხოლოდ იმ პაციენტებში, რომლებმაც ცოტა ხნის წინ გადაიტანეს მკს (იხილეთ ნაწილი 4.1). შესწავლილი არ არის ორმაგი ანტითრომბოციტული თერაპია 2.5 მგ რივოქსართან ერთად დღეში ორჯერ კომბინაციაში გიდ/პად-ის მქონე პაციენტებში (იხილეთ ნაწილები 4.4 და 5.1).
დოზის გამოტოვების შემთხვევაში პაციენტმა უნდა გააგრძელოს რეგულარული დოზის მიღება, როგორც რეკომენდებულია მომდევნო დაგეგმილ დროს. დოზა არ უნდა გაორმაგდეს გამოტოვებული დოზის ასანაზღაურებლად.
K ვიტამინის ანტაგონისტებიდან (ვკა) რივოქსარზე გადასვლა
პაციენტების ვკა-დან რივოქსარზე გადაყვანისას, შეიძლება აღინიშნოს საერთაშორისო ნორმალიზებული თანაფარდობის (სნთ) მაჩვენებლების ცრუ მატება რივოქსარის მიღების შემდეგ. სნთ არ არის ვალიდური რივოქსარის ანტიკოაგულანტური მოქმედების დასადგენად და აქედან გამომდინარე არ უნდა გამოიყენონ (იხილეთ ნაწილი 4.5).
რივოქსარიდან K ვიტამინის ანტაგონისტებზე (ვკა) გადასვლა.
არსებობს არაადეკვატური ანტიკოაგულაციის პოტენციალი რივოქსარიდან ვკა-ზე გადასვლისას. ალტერნატიულ ანტიკოაგულანტზე გადასვლისას უზრუნველყოფილი უნდა იყოს ადეკვატური ანტიკოაგულაციის გაგრძელება. უნდა აღინიშნოს, რომ რივოქსარი შეიძლება ხელს უწყობდეს სნთ-ს მომატებას.
პაციენტებში, რომლებიც გადადიან რივოქსარიდან ვკა-ზე, ვკა უნდა მიეცეს ერთდროულად, ვიდრე სნთ არ იქნება ≥ 2.0. გადასვლის პერიოდის პირველი ორი დღის განმავლობაში, უნდა გამოიყენონ ვკა-ს სტანდარტული საწყისი დოზირება, რასაც მოჰყვება ვკა-ს დოზირება სნთ-ს ტესტირების მიხედვით. რივოქსარის მიღებისას ვკას-თან ერთად, სნთ არ უნდა შემოწმდეს წინა დოზის მიღებიდან 24 საათზე ადრე, მაგრამ რივოქსარის შემდეგი დოზის მიღებამდე. რივოქსარის შეწყვეტის შემდეგ სნთ-ს საიმედო ტესტირება შეიძლება ჩატარდეს ბოლო დოზის მიღებიდან სულ მცირე 24 საათის შემდეგ (იხილეთ ნაწილები 4.5 და 5.2).
პარენტერული ანტიკოაგულანტებიდან რივოქსარზე გადასვლა:
პაციენტებისთვის, რომლებიც იღებენ პარენტერულ ანტიკოაგულანტებს, უნდა მოიხსნას პარენტერული ანტიკოაგულანტი, რივოქსარი მიიღება პარენტერული პრეპარატის დაგეგმილ შემდეგ მიღებამდე 0-2 საათით ადრე (მაგ. დაბალი მოლეკულური წონის ჰეპარინები) ან პარენტერული პრეპარატის უწყვეტი შეყვანის შეწყვეტის მომენტში (მაგ. ინტრავენური არაფრაქცირებული ჰეპარინი).
რივოქსარიდან პარენტერულ ანტიკოაგულანტებზე გადასვლა
პარენტერული ანტიკოაგულანტის პირველი დოზა მიიღეთ რივოქსარის შემდეგი დოზის მიღების დროს.
დამატებითი ინფორმაცია განსაკუთრებული პოპულაციების შესახებ:
თირკმლის უკმარისობა:
შეზღუდული კლინიკური მონაცემები პაციენტებში თირკმლის მძიმე უკმარისობით (კრეატინინის კლირენსი 15 - 29 მლ/წთ) მიუთითებს რივაროქსაბანის პლაზმური კონცენტრაციის მნიშვნელოვან ზრდაზე. ამიტომ, რივოქსარი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული პაციენტების ამ პოპულაციაში (იხილეთ ნაწილი 4.4 განსაკუთრებული გაფრთხილებები და უსაფრთხოების ზომები გამოყენებისას).
გამოყენება რეკომენდებული არ არის პაციენტებში კრეატინინის კლირენსით < 15 მლ/წთ (იხილეთ ნაწილები 4.4 და 5.2).
დოზის კორექცია არ არის საჭირო პაციენტებში თირკმლის მსუბუქი უკმარისობით (კრეატინინის კლირენსი 50 - 80 მლ/წთ) ან თირკმლის ზომიერი უკმარისობით (კრეატინინის კლირენსი 30 - 49 მლ/წთ) (იხილეთ ნაწილი 5.2).
ღვიძლის დაზიანება
რივოქსარი უკუნაჩვენებია კოაგულოპათიასთან დაკავშირებული ღვიძლის დაავადებების დროს და კლინიკურად მნიშვენლოვანი სისხლდენის რისკის დროს, იმ პაციენტების ჩათვლით, რომლებსაც აღენიშნებათ ჩაილდ პიუს B და C კლასის ციროზი (იხილეთ ნაწილები 4.3 და 5.2)
გერიატრიული პოპულაცია:
დოზის კორექცია არ არის საჭირო (იხილეთ ნაწილები 4.4 და 5.2)
სისხლდენის რისკი იზრდება ასაკის მატებასთან ერთად (იხილეთ ნაწილი 4.4).
სხვა:
სხეულის წონა:
დოზის კორექცია არ არის საჭირო (იხილეთ ნაწილები 4.4 და 5.2)
სქესი:
დოზის კორექცია არ არის საჭირო (იხილეთ ნაწილი 5.2)
პედიატრიული პოპულაცია:
რივოქსარის უსაფრთხოება და ეფექტურობა 0-დან 18 წლამდე ასაკის ბავშვებში დადგენილი არ არის. მონაცემები არ არის ხელმისაწვდომი. ამიტომ რივოქსარის გამოყენება არ არის რეკომენდებული 18 წლამდე ასაკის ბავშვებში.
4.3. უკუჩვენებები
რივოქსარი უკუნაჩვენებია შემდეგ პაციენტებში:
• ჰიპერმგრძნობელობა აქტიური ნივთიერების ან რომელიმე დამხმარე ნივთიერების მიმართ, რომლებიც ჩამოთვლილია 6.1 ნაწილში.
• კლინიკურად მნიშვნელოვანი აქტიური სისხლდენა.
• დაზიანება ან მდგომარეობა, რომელიც ითვლება მასშტაბური სისხლდენის მნიშვნელოვან რისკად. ეს შეიძლება მოიცავდეს კუჭ-ნაწლავის არსებულ ან ცოტა ხნის წინ არსებულ წყლულს, ავთვისებიანი ნეოპლაზმების არსებობას სისხლდენის მაღალი რისკით, თავის ტვინის ან ზურგის ბოლოდროინდელ ტრავმას, ცოტა ხნის წინ გადატანილ ოპერაციას თავის ტვინზე, ზურგის ტვინზე ან თვალებზე, ბოლოდროინდელ ინტრაკრანიალურ სისხლჩაქცევას, ცნობილ ან საეჭვო საყლაპავის ვარიკოზებს, არტერიოვენურ მალფორმაციებს, სისხლძარღვოვან ანევრიზმებს ან მასშტაბურ ინტრასპინალურ ან ინტრაცერებრულ სისხლძარღვთა დარღვევებს.
• ნებისმიერი სხვა ანტიკოაგულანტებით თანმხლები მკურნალობა, მაგ. არაფრაქციული ჰეპარინი (აფჰ), დაბალი მოლეკულური წონის ჰეპარინები (ენოქსაპარინი, დალტეპარინი და ა.შ.), ჰეპარინის წარმოებულები (ფონდაპარინუქსი და ა.შ.), პერორალური ანტიკოაგულანტები (ვარფარინი, დაბიგატრანის ეტექსილატი, აპიქსაბანი და ა.შ.), სხვა ანტიკოაგულანტურ თერაპიაზე გადასვლის განსაკუთრებული შემთხვევების გარდა (იხილეთ ნაწილი 4.2) ან როდესაც აფჰ გამოიყენება დოზით, რომელიც აუცილებელია ღია ცენტრალური ვენური ან არტერიული კათეტერის შესანარჩუნებლად (იხილეთ ნაწილი 4.5).
• მკს-ის თამხლები ანტითრომბოციტული თერაპია პაციენტებში გადატანილი ინსულტით ან გარდამავალი იშემიური შეტევით (გიშ) (იხილეთ ნაწილი 4.4).
• გიდ/პად-ის ერთდროული მკურნალობა ასმ-ით პაციენტებში გადატანილი ჰემორაგიული ან ლაკუნარული ინსულტით, ან ნებისმიერი ინსულტით ერთი თვის განმავლობაში (იხილეთ ნაწილი 4.4).
• ღვიძლის დაავადება, რომელიც დაკავშირებულია კოაგულოპათიასთან და სისხლდენის კლინიკურად მნიშნელოვან რისკთან, ჩაილდ-პიუს კლასიფიკაციის მიხედვით B და C კლასის ღვიძლის ციროზის მქონე პაციენტების ჩათვლით (იხილეთ ნაწილი 5.2).
• ორსულობა და ძუძუთი კვება (იხილეთ ნაწილი 4.6).
4.4 განსაკუთრებული გაფრთხილებები და უსაფრთხოების ზომები გამოყენებისთვის
პაციენტებში მკს-ით, რივოქსარი 2.5 მგ-ის ეფექტურობა და უსაფრთხოება გამოკვლეული იყო ანტითრომბოციტულ საშუალებებთან ერთად მხოლოდ ასმ-ს ან ასმ პლუს კლოპიდოგრელი/ტიკლოპიდინის მიღებისას. მკურნალობა სხვა ანტითრომბოციტულ საშუალებებთან ერთად, მაგ. პრასუგრელი ან ტიკაგრელორი, არ არის შესწავლილი და არ არის რეკომენდებული.
გიდ/პასდ–ის მქონე პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ იშემიური გართულებების განვითარების მაღალი რისკი, რივოქსარის 2.5 მგ ეფექტურობა და უსაფრთხოება იყო შესწავლილი მხოლოდ ასმ-თან ერთად.
მკურნალობის მთელი პერიოდის განმავლობაში რეკომენდებულია კლინიკური მეთვალყურეობა ანტიკოაგულაციური პრაქტიკის შესაბამისად.
ჰემორაგიული რისკი:
რივოქსარის მიღების დროს, ისევე როგორც სხვა ანტიკოაგულანტების გამოყენებისას, საჭიროა გულდასმითი დაკვირვება პაციენტებზე სისხლდენის ნიშნების გამოსავლენად. რეკომენდებულია სიფრთხილით გამოყენება სისხლდენის გაზრდილი რისკის პირობებში. ძლიერი სისხლდენის განვითარების შემთხვევაში რივოქსარის მიღება უნდა შეწყდეს (იხილეთ ნაწილი 4.9).
კლინიკურ კვლევებში ლორწოვანი გარსებიდან სისხლდენა (მაგ. ეპისტაქსისი, ღრძილების, კუჭ-ნაწლავის, შარდსასქესო ორგანოების, მათ შორის პათოლოგიური ვაგინალური ან გაზრდილი მენსტრუალური, სისხლდენა) და ანემია უფრო ხშირად აღინიშნებოდა რივაროქსაბანით ხანგრძლივი მკურნალობის დროს მონოთერაპიის ან ორმაგი ანტითრომბოციტული თერაპიის დროს. ამიტომ, სტანდარტულ კლინიკურ დაკვირვებასთან დამატებით, და თუ მიზანშეწონილია, შეიძლება მნიშვნელოვანი იყოს ჰემოგლობინის/ჰემატოკრიტის დონის ლაბორატორიული განსაზღვრა ფარული სისხლდენის გამოსავლენად და აშკარა სისხლდენის კლინიკური მნიშვნელობის რაოდენობრივი შეფასება.
პაციენტთა ზოგიერთი ქვეჯგუფისთვის, რომლებიც ჩამოთვლილია ქვემოთ, არსებობს სისხლდენის განვითარების მომატებული რისკი. ამიტომ, რივოქსარის გამოიყენებისას ორმაგ ანტითრომბოციტულ თერაპიასთან ერთად, სისხლდენის ცნობილი მომატებული რისკის მქონე პაციენტებში დაცული უნდა იყოს ბალანსი სისხლდენის რისკსა და იშემიური გართულებების პროფილაქტიკის უპირატესობას შორის. გარდა ამისა, ეს პაციენტები მკურნალობის დაწყების მომენტიდან უნდა იმყოფებოდნენ ექიმის დაკვირვების ქვეშ სისხლდენისა და ანემიის ნიშნებისა და სიმპტომების დროული აღმოჩენის მიზნით (იხილეთ პუნქტი 4.8).
ჰემოგლობინის ან არტერიული წნევის ნებისმიერი აუხსნელი ვარდნისას საჭიროა სისხლდენის წყაროს ძიება.
მიუხედავად იმისა, რომ რივაროქსაბანით მკურნალობა არ საჭიროებს ექსპოზიციის რუტინულ მონიტორინგს, გამონაკლის შემთხვევებში, როდესაც რივაროქსაბანის ექსპოზიციის ცოდნა ხელს შეუწყობს კლინიკური გადაწყვეტილების მიღებას, მაგალითად, ჭარბი დოზირებისას და გადაუდებელი ოპერაციისას, რივაროქსაბანის გაზომვა აქტივობის დაკალიბრებული რაოდენობრივი ტესტის მეშვეობით Xa ფაქტორის მიმართ შეიძლება სასარგებლო იყოს (იხილეთ ნაწილები 5.1 და 5.2).
თირკმლის უკმარისობა:
პაციენტებში თირკმლის მძიმე უკმარისობით (კრეატინინის კლირენსი < 30 მლ/წთ) რივაროქსაბანის დონე პლაზმაში შეიძლება მნიშვნელოვნად გაიზარდოს (საშუალოდ 1,6-ჯერ), რამაც შეიძლება გამოიწვიოს სისხლდენის რისკის გაზრდა. რივოქსარი სიფრთხილით გამოიყენება პაციენტებში კრეატინინის კლირენსით 15 - 29 მლ/წთ. პაციენტებში კრეატინინის კლირენსით < 15 მლ/წთ გამოყენება არ არის რეკომენდებული (იხილეთ ნაწილები 4.2 და 5.2).
რივოქსარი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული პაციენტებში თირკმლების ზომიერი უკმარისობით (კრეატინინის კლირენსი 30 - 49 მლ/წთ), რომლებიც ერთდროულად იღებენ სხვა სამკურნალო საშუალებებს, რომლებიც ზრდიან სისხლის პლაზმაში რივაროქსაბანის კონცენტრაციას, (იხილეთ ნაწილი 4.5).
ურთიერთქმედება სხვა სამკურნალო საშუალებებთან:
რივოქსარის გამოყენება არ არის რეკომენდებული პაციენტებში, რომლებიც იღებენ თანმხლებ სისტემურ მკურნალობას აზოლის ჯგუფის სოკოს საწინააღმდეგო პრეპარატებით (როგორიცაა კეტოკონაზოლი, იტრაკონაზოლი, ვორიკონაზოლი და პოზაკონაზოლი) ან აივ პროტეაზას ინჰიბიტორებით (მაგ., რიტონავირი). ეს აქტიური ნივთიერებები არის როგორც CYP3A4, ასევე P-gp-ის ძლიერი ინჰიბიტორები და, შესაბამისად, შეიძლება გაზარდონ რივაროქსაბანის პლაზმური კონცენტრაცია კლინიკურად მნიშვნელოვან დონემდე (საშუალოდ 2,6-ჯერ), რამაც შეიძლება გაზარდოს სისხლდენის განვითარების რისკი (იხილეთ ნაწილი 4.5).
სიფრთხილეა საჭირო, თუ პაციენტები ერთდროულად მკურნალობენ ჰემოსტაზზე მოქმედი სამკურნალო საშუალებებით, როგორიცაა არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები (აასს), აცეტილსალიცილის მჟავა (ასმ) და თრომბოციტების აგრეგაციის ინჰიბიტორები ან სეროტონინის უკუმიტაცების სელექტიური ინჰიბიტორები (სუსი) და სეროტონინის ნორეპინეფრინის უკუმიტაცების ინჰიბიტორები (სნუსი). საჭიროა შესაბამისი პროფილაქტიკური მკურნალობის ჩატარების გათვალისწინება იმ პაციენტებისთვის, რომელთაც აქვთ კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის წყლულოვანი დაავადებების განვითარების რისკი (იხილეთ ნაწილი 4.5).
პაციენტები, რომლებიც მკურნალობენ რივოქსარით და ასმ-ით ან რივოქსარით და ასმ-ს პლუს კლოპიდოგრელი/ტიკლოპიდინით, უნდა მიიღონ ერთდროული მკურნალობა აასს-ით მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ სარგებელი აღემატება სისხლდენის რისკს.
ჰემორაგიული რისკის სხვა ფაქტორები:
რივაროქსაბანის, ისევე, როგორც სხვა ანტითრომბოზული პრეპარატების, გამოყენება არ არის რეკომენდებული სისხლდენის მომატებული რისკის მქონე პაციენტების სამკურნალოდ, როგორიცაა:
- სისხლდენასთან დაკავშირებული თანდაყოლილი ან შეძენილი დარღვევები;
- არაკონტროლირებადი მძიმე არტერიული ჰიპერტენზია;
- კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის სხვა დაავადებები აქტიური წყლულების გარეშე, რომლებიც შეიძლება გართულდეს სისხლდენებით (მაგალითად, ნაწლავის ანთებითი დაავადებები, ეზოფაგიტი, გასტრიტი, გასტროეზოფაგური რეფლუქსი);
- სისხლძარღვოვანი რეტინოპათია;
- ბრონქოექტაზები ან ფილტვისმიერი სისხლდენა ანამნეზში.
ის სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული მკს-ის და გიდ/პად-ის მქონე პაციენტებში:
• ≥ 75 წლის ასაკის ზემოთ, თუ გამოიყენება ასმ-თან ერთად ან ასმ-ს პლუს კლოპიდოგრელთან ან ტიკლოპიდინთან ერთად. რეგულარულად უნდა შეფასდეს მკურნალობის სარგებელი-რისკი ინდივიდუალურად.
• სხეულის დაბალი წონის დროს (<60 კგ) თუ ერთდროულად გამოიყენება მხოლოდ ასმ-თან ან ასმ-ს პლუს კლოპიდოგრელთან ან ტიკლოპიდინთან ერთად.
• პაციენტები გულის მძიმე სიმპტომური უკმარისობით. კვლევის მონაცემები მიუთითებს, რომ ასეთი პაციენტებისთვის ნაკლებად სასარგებლოა რივაროქსაბანით მკურნალობა (იხილეთ ნაწილი 5.1).
პაციენტები გულის ხელოვნური სარქველებით:
რივაროქსაბანი არ უნდა იქნას გამოყენებული თრომბოპროფილაქტიკისთვის იმ პაციენტებში, რომლებმაც ცოტა ხნის წინ გაიარეს აორტის სარქვლის ტრანსკათეტერული პროთეზირება (TAVR). რივოქსარის უსაფრთხოება და ეფექტურობა არ არის შესწავლილი პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ პროთეზირებული გულის სარქველები; შესაბამისად, არ არსებობს მონაცემები იმის დასადასტურებლად, რომ რივოქსარი უზრუნველყოფს ადეკვატურ ანტიკოაგულაციას ამ პაციენტთა პოპულაციაში. ამ პაციენტებისთვის რივოქსარით მკურნალობა არ არის რეკომენდებული.
პაციენტები ანტიფოსფოლიპიდური სინდრომით
პირდაპირი მოქმედების ორალური ანტიკოაგულანტები (DOACs) რივაროქსაბანის ჩათვლით არ არის რეკომენდებული თრომბოზის ანამნეზის მქონე პაციენტებისთვის, რომელთაც დიაგნოსტირებული აქვთ ანტიფოსფოლიპიდური სინდრომი. განსაკუთრებით, პაციენტებისთვის სამი ტესტის დადებითი შედეგით (მგლურას ანტიკოაგულანტი, ანტისხეულები კარდიოლიპინის მიმართ, ანტისხეულები ბეტა-2-გლიკოპროტეინი-1–ს მიმართ) DOAC-ებით მკურნალობა შეიძლება დაკავშირებული იყოს თრომბოზული მოვლენების რეციდივების სიხშირის ზრდასთან K ვიტამინის ანტაგონისტებით თერაპიასთან შედარებით.
პაციენტები ინსულტით და/ან გტიშ-ით
პაციენტები მკს-ით
პაციენტებში მკს-ით რივოქსარი 2.5 მგ უკუნაჩვენებია სამკურნალოდ ანამნეზში ინსულტით ან გტიშ-ით. (იხილეთ ნაწილი 4.3). შესწავლილი იყო რამოდენიმე პაციენტი მკს-ით, მაგრამ შეზღუდული ეფექტურობის მონაცემები მიუთითებს, რომ პაციენტებს არ აქვთ სარგებელი ამ მკურნალობით.
პაციენტები გიდ/პად-ით
გიდ/პასდ-ის მქონე პაციენტები, რომლებმაც წინა თვის განმავლობაში გადაიტანეს ჰემორაგიული ან ლაკუნარული ინსულტი, ან იშემიური, არალაკუნარული ინსულტი, არ არიან შესწავლილი (იხილეთ ნაწილი 4.3).
სპინალური/ეპიდურული ანესთეზია ან პუნქცია:
ნეიროაქსიალური ანესთეზიის (სპინალური/ეპიდურული ანესთეზია) ან სპინალური/ეპიდურული პუნქციის, ჩატარებისას პაციენტებში, რომლებიც მკურნალობენ ანტითრომბოზული საშუალებებით თრომბოემბოლიური გართულებების პროფილაქტიკისთვის, არსებობს ეპიდურული ან სპინალური ჰემატომის განვითარების რისკი, რომელმაც შეიძლება გამოიწვიოს ხანგრძლივი ან მუდმივი დამბლა.
ამ მოვლენების განვითარების რისკი შეიძლება გაიზარდოს მუდმივი ეპიდურული კათეტერების პოსტოპერაციული გამოყენებით ან ჰემოსტაზზე მოქმედი სამკურნალო საშუალებების ერთდროული გამოყენებით. რისკი ასევე შეიძლება გაიზარდოს ტრავმული ან განმეორებითი ეპიდურული ან სპინალური პუნქციის შემდეგ.
პაციენტები უნდა იმყოფებოდნენ მუდმივი მეთვალყურეობის ქვეშ ნევროლოგიური დარღვევების ნიშნების და სიმპტომების გამოვლენის მიზნით (მაგალითად, ფეხების დაბუჟება ან სისუსტე, ნაწლავის ან შარდის ბუშტის დისფუნქცია). ნევროლოგიური გადახრების აღმოჩენისას აუცილებელია ჩატარდეს სწრაფი დიაგნოსტიკა და პაციენტის მკურნალობა.
ექიმმა უნდა გაითვალისწინოს პოტენციური სარგებელი რისკთან მიმართებაში, ვიდრე ჩატარდება ნეიროაქსიალური ჩარევა პაციენტებთან, რომლებიც იღებენ ანტიკოაგულანტებს და პაციენტებთან, რომლებიც თრომბოზის პროფილაქტიკის მიზნით ანტიკოაგულანტურ თერაპიას საჭიროებენ.
რივოქსარი 2.5 მგ ასმ–თან ან ასმ–ს კლოპიდოგრელთან ან ტიკლოპიდინთან კომბინაციაში გამოყენების კლინიკური გამოცდილება ასეთ სიტუაციებში არ არსებობს.
რივაროქსაბანისა და ნეიროაქსიალური (ეპიდურული/სპინალური) ანესთეზიის ან სპინალური პუნქციის ერთდროულ გამოყენებასთან დაკავშირებული სისხლდენის განვითარების პოტენციური რისკის შესამცირებლად, უნდა იყოს გათვალისწინებული რივაროქსაბანის ფარმაკოკინეტიკური პროფილი. ეპიდურული კათეტერის დაყენება ან მოხსნა ან ლუმბალური პუნქცია უმჯობესია ჩატარდეს მაშინ, როდესაც რივაროქსაბანის ანტიკოაგულანტური ეფექტი შეფასებულია როგორც დაბალი (იხილეთ ნაწილი 5.2). თუმცა, თითოეულ პაციენტში საკმარისად დაბალი ანტიკოაგულანტური ეფექტის მისაღწევად ზუსტი დრო ცნობილი არ არის.
თრომბოციტების აგრეგაციის ინჰიბიტორების მიღება უნდა შეწყდეს, როგორც ეს მითითებულია მწარმოებლის გამოყენების ინსტრუქციაში.
დოზირების რეკომენდაციები ინვაზიურ პროცედურებსა და ქირურგიულ ჩარევამდე და მის შემდეგ:
თუ საჭიროა ინვაზიური პროცედურა ან ქირურგიული ჩარევა, რივოქსარის 2.5 მგ მიღება უნდა შეწყდეს ჩარევამდე სულ მცირე 12 საათით ადრე, თუ ეს შესაძლებელია და ექიმის კლინიკური შეფასების საფუძველზე. თუ პაციენტს უნდა ჩაუტარდეს გეგმიური ოპერაცია და არასასურველია ანტითრომბოციტული ეფექტი, თრომბოციტების აგრეგაციის ინჰიბიტორების მიღება უნდა შეწყდეს მწარმოებლის გამოყენების ინსტრუქციაში არსებული მითითებების შესაბამისად.
თუ პროცედურის გადადება შეუძლებელია, სისხლდენის გაზრდილი რისკი უნდა შეფასდეს სასწრაფო ჩარევის საჭიროებასთან შედარებით.
რივოქსარის მიღება უნდა განახლდეს რაც შეიძლება მალე ინვაზიური პროცედურის ან ქირურგიული ჩარევის შემდეგ, თუ კლინიკური სიტუაცია იძლევა საშუალებას და მკურნალი ექიმის აზრით ადეკვატური ჰემოსტაზი იქნება მიღწეული (იხილეთ ნაწილი 5.2).
ხანდაზმული პოპულაცია
ჰემორაგიის რისკი შეიძლება გაიზარდოს ასაკის მატებასთან ერთად (იხილეთ ნაწილები 5.1 და 5.2).
დერმატოლოგიური რეაქციები:
პოსტმარკეტინგული მეთვალყურეობის დროს რივაროქსაბანის გამოყენებასთან დაკავშირებით დაფიქსირდა კანის სერიოზული რეაქციები, მათ შორის სტივენს-ჯონსონის სინდრომი/ტოქსიკური ეპიდერმული ნეკროლიზი და DRESS სინდრომი (იხილეთ ნაწილი 4.8). როგორც ჩანს, პაციენტები ამ რეაქციების ყველაზე მაღალი რისკის ქვეშ არიან თერაპიის დასაწყისში: რეაქციის დაწყება ხდება უმეტეს შემთხვევაში მკურნალობის პირველი კვირის განმავლობაში. რივაროქსაბანის მიღება უნდა შეწყდეს კანის მძიმე გამონაყარის (მაგ. გავრცელებადი, გამოხატული და/ან ბუშტუკოვანი) ან ლორწოვანი გარსის დაზიანებებთან ერთად ჰიპერმგრძნობელობის ნებისმიერი სხვა ნიშნის გამოჩენისას.
ინფორმაცია დამხმარე ნივთიერებების შესახებ:
რივოქსარი შეიცავს ლაქტოზას. გალაქტოზას ტოლერანტობის იშვიათი მემკვიდრეობითი დარღვევების, ლაქტაზას სრული დეფიციტის ან გლუკოზა-გალაქტოზას მალაბსორბციის მქონე პაციენტებმა არ უნდა მიიღონ ეს სამკურნალო საშუალება.
4.5 ურთიერთქმედება სხვა სამკურნალო საშუალებებთან და ურთიერთქმედების სხვა ფორმები
CYP3A4 და P-gp ინჰიბიტორები:
რივაროქსაბანის ერთდროულმა გამოყენებამ კეტოკონაზოლთან (400 მგ ერთხელ დღეში) ან რიტონავირთან (600 მგ ორჯერ დღეში) იწვევს რივაროქსაბანის საშუალო AUC-ს 2.6-ჯერ / 2.5-ჯერ ზრდას და რივაროქსაბანის Cmax 1.7-ჯერ / 1.6-ჯერ ზრდას, რასაც თან ახლავს ფარმაკოდინამიკური ეფექტების მნიშვნელოვანი ზრდა, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს სისხლდენის განვითარების რისკი. ამიტომ, რივოქსარის გამოყენება არ არის რეკომენდებული პაციენტებში, რომლებიც იღებენ ერთდროულ სისტემურ მკურნალობას აზოლის ჯგუფის სოკოს საწინააღმდეგო პრეპარატებით, როგორიცაა კეტოკონაზოლი, იტრაკონაზოლი, ვორიკონაზოლი და პოზაკონაზოლი ან აივ პროტეაზას ინჰიბიტორებით. ეს აქტიური ნივთიერებები არის როგორც CYP3A4, ასევე P-gp-ის ძლიერი ინჰიბიტორები (იხილეთ ნაწილი 4.4).
მოსალოდნელია, რომ აქტიური ნივთიერებები, რომლებიც ძლიერ აინჰიბირებენ რივაროქსაბანის ელიმინაციის მხოლოდ ერთ გზას, CYP3A4 ან P-gp, ნაკლებად გაზრდის რივაროქსაბანის კონცენტრაციას პლაზმაში. მაგალითად, კლარითრომიცინი (500 მგ ორჯერ დღეში), განიხილება, როგორც CYP3A4 ძლიერი ინჰიბიტორი და P-gp ზომიერი ინჰიბიტორი, იწვევს რივაროქსაბანის საშუალო AUC-ს 1.5-ჯერ და Cmax-ის 1.4-ჯერ გაზრდას. კლარითრომიცინთან ურთიერთქმედება, სავარაუდოდ, კლინიკურად არ არის მნიშვნელოვანი პაციენტების უმეტესობაში, მაგრამ შეიძლება იყოს პოტენციურად მნიშვნელოვანი მაღალი რისკის მქონე პაციენტებში (თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებისთვის: იხილეთ ნაწილი 4.4).
ერითრომიცინმა (500 მგ სამჯერ დღეში), რომელიც ზომიერად აინჰიბირებს CYP3A4-ს და P-gp-ს, გამოიწვია რივაროქსაბანის საშუალო AUC და Cmax 1,3-ჯერ გაზრდა. ერითრომიცინთან ურთიერთქმედება, სავარაუდოდ, კლინიკურად არ არის მნიშვნელოვანი პაციენტების უმეტესობაში, მაგრამ შეიძლება იყოს პოტენციურად მნიშვნელოვანი მაღალი რისკის მქონე პაციენტებში.
თირკმლების მსუბუქი უკმარისობის მქონე სუბიექტებში ერითრომიცინმა (500 მგ სამჯერ დღეში) გამოიწვია რივაროქსაბანის საშუალო AUC-ის 1.8-ჯერ და CRmax-ის 1.6-ჯერ ზრდა, თირკმლის ნორმალური ფუნქციის მქონე სუბიექტებთან შედარებით. თირკმლების ზომიერი უკმარისობის მქონე სუბიექტებში, ერითრომიცინმა გამოიწვია რივაროქსაბანის საშუალო AUC-ის 2.0-ჯერ ზრდა და CRmax-ის 1.6-ჯერ ზრდა, თირკმლის ნორმალური ფუნქციის მქონე სუბიექტებთან შედარებით. ერითრომიცინის ეფექტი ემატება თირკმლების ფუნქციის დარღვევას (იხილეთ ნაწილი 4.4).
ფლუკონაზოლი (400 მგ დღეში ერთხელ), განიხილება, როგორც CYP3A4-ის ზომიერი ინჰიბიტორი, იწვევს რივაროქსაბანის საშუალო AUC-ის 1,4-ჯერ ზრდას და საშუალო Cmax-ის 1,3-ჯერ გაზრდას. ფლუკონაზოლთან ურთიერთქმედება, სავარაუდოდ, კლინიკურად არ არის მნიშვნელოვანი პაციენტების უმეტესობაში, მაგრამ შეიძლება იყოს პოტენციურად მნიშვნელოვანი მაღალი რისკის მქონე პაციენტებში. (თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებისთვის: იხილეთ ნაწილი 4.4).
დრონედარონთან დაკავშირებული შეზღუდული კლინიკური მონაცემების გათვალისწინებით, თავიდან უნდა იქნას აცილებული რივაროქსაბანთან ერთდროული გამოყენება.
ანტიკოაგულანტები
ენოქსაპარინის (ერთჯერადი დოზის 40 მგ) და რივაროქსაბანის (ერთჯერადი დოზის 10 მგ) კომბინირებული მიღების შემდეგ დაფიქსირდა Xa ფაქტორის წინააღმდეგ მოქმედების გაძლიერება, რასაც არ ახლდა სისხლის შედედების ტესტების დამატებითი ცვლილებები (პროთრომბინის დრო, აპთდ). ენოქსაპარინი არ მოქმედებდა რივაროქსაბანის ფარმაკოკინეტიკაზე.
სისხლდენის მომატებული რისკის გამო საჭიროა სიფრთხილე, თუ პაციენტები ერთდროულად მკურნალობენ სხვა ანტიკოაგულანტებით (იხილეთ ნაწილები 4.3 და 4.4).
აასს/თრომბოციტების აგრეგაციის ინჰიბიტორები:
რივაროქსაბანის (15 მგ) და 500 მგ ნაპროქსენის ერთდროული მიღების შემდეგ სისხლდენის დროის კლინიკურად მნიშვნელოვანი გახანგრძლივება არ დაფიქსირებულა. მიუხედავად ამისა, ცალკეულ პირებში შესაძლებელია უფრო გამოხატული ფარმაკოდინამიკური პასუხი.
კლინიკურად მნიშვნელოვანი ფარმაკოკინეტიკური ან ფარმაკოდინამიკური ურთიერთქმედება არ დაფიქსირებულა რივაროქსაბანის 500 მგ აცეტილსალიცილის მჟავასთან ერთად მიღებისას.
ფარმაკოკინეტიკური ურთიერთქმედება არ გამოვლენილა კლოპიდოგრელსა (300 მგ დატვირთვის დოზა, შემანარჩუნებელი დოზის 75 მგ შემდგომი დანიშვნით) და რივაროქსაბანს (15 მგ) შორის, მაგრამ ზოგიერთ პაციენტში გამოვლინდა სისხლდენის დროის მნიშვნელოვანი ზრდა, რაც არ კორელირებდა თრომბოციტების აგრეგაციასთან და P- სელექტინის დონესთან ან GPIIb/IIIa რეცეპტორების დონესთან.
სიფრთხილეა საჭირო, თუ პაციენტები ერთდროულად მკურნალობენ აასს-ით (აცეტილსალიცილის მჟავას ჩათვლით) და თრომბოციტების აგრეგაციის ინჰიბიტორებით, რადგან ეს სამკურნალო საშუალებები, როგორც წესი, ზრდის სისხლდენის რისკს (იხილეთ ნაწილი 4.4).
სუსი/სნუსი:
როგორც სხვა ანტიკოაგულანტებთან შემთხვევაში, არსებობს იმის ალბათობა, რომ სუს-თან ან სნუს–თან ერთდროული გამოყენებისას პაციენტები არიან სისხლდენის მომატებულ რისკის ქვეშ თრომბოციტებზე ზემოქმედების გამო. კლინიკურ პროგრამაში რივაროქსაბანის ერთდროული გამოყენებისას მკურნალობის ყველა ჯგუფში აღინიშნა მასიური ან არამასიური, კლინიკურად მნიშვნელოვანი სისხლდენების მაღალი სიხშირე.
ვარფარინი:
პაციენტების გადასვლა K ვიტამინის ანტაგონისტ ვარფარინიდან (სნთ 2.0–დან 3.0–მდე) რივაროქსაბანზე (20 მგ) ან რივაროქსაბანიდან (20 მგ) ვარფარინზე (სნთ 2.0–დან 3.0–მდე) გაზარდაპროთრომბინის დრო/სნთ (ნეოპლასტინი) უფრო დიდი ხარისხით, ვიდრე ეს მოსალოდნელი იყო ეფექტების მარტივი დაჯამებისას (სნთ–ს ცალკეული მნიშვნელობები შეიძლება აღწევდეს 12-ს), ხოლო aPTT–ზე ზეგავლენა, Xa ფაქტორის აქტივობის და თრომბინის ენდოგენური პოტენციალის დათრგუნვა იყო ადიტიური.
თუ სასურველია რივაროქსაბანის ფარმაკოდინამიკური ეფექტების შემოწმება გარდამავალ პერიოდში, შეიძლება გამოყენებული იქნას ანტი-ფაქტორის Xa აქტივობა, PiCT და ჰეპტესტი, რადგან ვარფარინი ამ ტესტებზე გავლენას არ ახდენს. ვარფარინის ბოლო დოზის მიღებიდან მეოთხე დღეს, ყველა ტესტი (მათ შორის PT, aPTT, Xa ფაქტორის აქტივობის და ETP დათრგუნვა) ასახავდა მხოლოდ რივაროქსაბანის ეფექტს.
თუ სასურველია ვარფარინის ფარმაკოდინამიკური ეფექტები შემოწმება გარდამავალ პერიოდში, სნთ-ს გაზომვა შეიძლება გამოყენებულ იქნას რივაროქსაბანის მიღებამდე (რივაროქსაბანის წინა მიღებიდან 24 საათის შემდეგ), რადგან ამ ტესტზე მინიმალურად მოქმედებს რივაროქსაბანი.
ვარფარინსა და რივაროქსაბანს შორის ფარმაკოკინეტიკური ურთიერთქმედება არ დაფიქსირებულა.
CYP3A4 ინდუქტორები:
რივაროქსაბანის და რიფამპიცინის, CYP3A4 ძლიერი ინდუქტორის, ერთდროულმა გამოყენებამ გამოიწვია რივაროქსაბანის საშუალო AUC-ის დაახლოებით 50%-ით შემცირება, პარალელურად მისი ფარმაკოდინამიკური ეფექტების დაქვეითებით. რივაროქსაბანის ერთდროულმა გამოყენებამ CYP3A4
სხვა ძლიერ ინდუქტორებთან (მაგ. ფენიტოინი, კარბამაზეპინი, ფენობარბიტალი ან კრაზანა (Hypericum perforatum)) ასევე შეიძლება გამოიწვიოს რივაროქსაბანის პლაზმური კონცენტრაციის შემცირება. ამიტომ, CYP3A4 ძლიერი ინდუქტორების ერთდროული მიღება თავიდან უნდა იქნას აცილებული, ვიდრე პაციენტი ყურადღებით არ იქნება შემოწმებული თრომბოზის ნიშნების და სიმპტომების არსებობაზე.
სხვა თანმხლები მკურნალობა
კლინიკურად მნიშვნელოვანი ფარმაკოკინეტიკური ან ფარმაკოდინამიკური ურთიერთქმედება არ დაფიქსირებულა, როდესაც რივაროქსაბანსა და მიდაზოლამს (CYP3A4 სუბსტრატი), დიგოქსინს (P-gp სუბსტრატი), ატორვასტატინს (CYP3A4 და P-gp სუბსტრატი) ან ომეპრაზოლს (პროტონული ტუმბოს ინჰიბიტორი) შორის. რივაროქსაბანი არც აინჰიბირებს და არც აინდუცირებს CYP-ის ძირითად იზოფორმებს, როგორიცაა CYP3A4.
კლინიკურად მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედება საკვებთან არ დაფიქსირებულა (იხილეთ ნაწილი 4.2).
ლაბორატორიული პარამეტრები
მოსალოდნელია, რომ რივაროქსაბანი თავისი მოქმედების მექანიზმის გამო გავლენას ახდენს სისხლის შედედების პარამეტრებზე (PT, aPTT, HepTest) (იხილეთ ნაწილი 5.1).
4.6 ორსულობა და ლაქტაცია
ზოგადი რჩევა: ორსულობის კატეგორია: C
შვილოსნობის უნარის მქონე ქალები / კონტრაცეფცია:
შვილოსნობის უნარის მქონე ქალებმა თავი უნდა აარიდონ დაორსულებას რივაროქსაბანით მკურნალობის დროს.
ორსულობის განმავლობაში:
რივოქსარის უსაფრთხოება და ეფექტურობა არ არის დადგენილი ორსულ ქალებში.
ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა რეპროდუქციული ტოქსიკურობა (იხილეთ ნაწილი 5.3). პოტენციური რეპროდუქციული ტოქსიკურობის, ფარული სისხლდენის რისკისა და მტკიცებულების გამო, რომ რივაროქსაბანი გადის პლაცენტაში, რივოქსარი უკუნაჩვენებია ორსულობის დროს (იხილეთ ნაწილი 4.3).
შვილოსნობის პოტენციალის მქონე ქალებმა რივაროქსაბანით მკურნალობისას თავი უნდა აარიდონ დაორსულებას.
ლაქტაციის განმავლობაში:
მეძუძურ ქალებში რივოქსარის უსაფრთხოება და ეფექტურობა დადგენილი არ არის. ცხოველებზე კვლევების მონაცემები მიუთითებს, რომ რივაროქსაბანი გამოიყოფა რძეში. ამიტომ რივოქსარი უკუნაჩვენებია ძუძუთი კვების დროს (იხილეთ ნაწილი 4.3). უნდა იქნას მიღებული გადაწყვეტილება ძუძუთი კვების შეწყვეტის ან თერაპიის შეწყვეტის/შეკავების შესახებ.
ნაყოფიერება:
ადამიანებში რივაროქსაბანის სპეციფიკური კვლევები არ ჩატარებულა ნაყოფიერებაზე ზემოქმედების შესაფასებლად. მამრობითი და მდედრობითი სქესის ვირთაგვების ნაყოფიერების კვლევაში არანაირი ეფექტი არ გამოვლენილა (იხილეთ ნაწილი 5.3).
4.7 ზემოქმედება ავტომობილის მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე
რივოქსარს აქვს უმნიშვნელო გავლენა ავტომობილის მართვისა და მექანიზმების გამოყენების უნარზე. აღწერილია ისეთი გვერდითი რეაქციები, როგორიცაა სინკოპე (სიხშირე: არახშირი) და თავბრუსხვევა (სიხშირე: ხშირი) (იხილეთ ნაწილი 4.8). პაციენტებმა, რომლებსაც აღენიშნებათ ეს გვერდითი რეაქციები, არ უნდა მართონ ავტომობილი ან გამოიყენონ მექანიზმები.
4.8 არასასურველი ეფექტები
4.8.1. უსაფრთხოების პროფილის შეფასება
რივაროქსაბანის უსაფრთხოება შეფასდა III ფაზის ცამეტ კვლევაში, რომლებშიც ჩართული იყო 53,103 რივაროქსაბანისადმი ექსპოზირებული პაციენტი (იხილეთ ცხრილი 1).
ცხრილი 1: შესწავლილი პაციენტების რაოდენობა, საერთო სადღეღამისო დოზა და მკურნალობის მაქსიმალური ხანგრძლივობა III ფაზის კვლევებში
|
ჩვენება |
პაციენტების რაოდენობა * |
საერთო სადღეღამისო დოზა |
მკურნალობის მაქსიმალური ხანგრძლივობა |
|
ვენური თრომბოემბოლიის პრევენცია (VTE) მოზრდილ პაციენტებში, რომლებსაც უტარდებათ ბარძაყის ან მუხლის პროთეზირების გეგმიური ოპერაცია |
6,097 |
10 მგ |
39 დღე |
|
ვენური თრომბოემბოლიის პრევენცია ავადმყოფ პაციენტებში |
3,997 |
10 მგ |
39 დღე |
|
ღრმა ვენების თრომბოზის (DVT), ფილტვის ემბოლიის (PE) მკურნალობა და რეციდივის პრევენცია |
6,790 |
დღე 1 - 21: 30 მგ დღე 22 და შემდეგ: 20 მგ მინიმუმ 6 თვის შემდეგ: 10 მგ ან 20 მგ |
21 თვე |
|
ინსულტის და სისტემური ემბოლიის პრევენცია არა-სარქვლოვანი წინაგულოვანი ფიბრილაციის მქონე პაციენტებში |
7,750 |
20 მგ |
41 თვე |
|
ათეროთრომბოზული მოვლენების პრევენცია პაციენტებში მკს-ის შემდეგ |
10,225 |
5 მგ ან10 მგ ასმ ან ასმ -თან ერთად პლიუს კლოპიდოგრელი ან ტიკლოპიდინი |
31 თვე |
|
ათეროთრომბოზული მოვლენების პრევენცია გიდ/პად პაციენტებში |
18,244 |
5 მგ ასმ-თან ერთად ან მარტო 10 მგ |
47 თვე |
|
* რივაროქსაბანის მინიმუმ ერთი დოზისადმი ექსპოზირებული პაციენტები |
|||
პაციენტებში, რომლებიც რივაროქსაბანს იღებდნენ, ყველაზე ხშირად აღწერილი გვერდითი რეაქციები იყო სისხლდენა (იხილეთ ნაწილი 4.4 და «შერჩეული გვერდითი რეაქციების აღწერა» ქვემოთ) (ცხრილი 2). ყველაზე ხშირად აღწერილი სისხლდენა იყო ეპისტაქსისი (4.5 %) და გასტროინტესტინური ტრაქტის ჰემორაგია (3.8 %).
ცხრილი 2: სისხლდენა * და ანემიური მოვლენების სიხშირე რივაროქსაბანისადმი ექსპოზირებულ პაციენტებში III ფაზის დასრულებულ კვლევებში
|
ჩვენება |
ნებისმიერი სისხლდენა |
ანემია |
|
ვენური თრომბოემბოლიის პრევენცია (VTE) მოზრდილ პაციენტებში, რომლებსაც უტარდებათ ბარძაყის ან მუხლის პროთეზირების გეგმიური ოპერაცია |
პაციენტების 6.8% |
პაციენტების 5.9% |
|
ვენური თრომბოემბოლიის პრევენცია ავადმყოფ პაციენტებში |
პაციენტების 12.6% |
პაციენტების 2.1% |
|
DVT, PE მკურნალობა და რეციდივის პრევენცია |
პაციენტების 23% |
პაციენტების 1.6% |
|
ინსულტის და სისტემური ემბოლიის პრევენცია არა-სარქვლოვანი წინაგულოვანი ფიბრილაციის მქონე პაციენტებში |
28 100 პაციენტზე წელიწადში |
2.5 100 პაციენტზე წელიწადში |
|
ათეროთრომბოზული მოვლენების პრევენცია პაციენტებში მკს-ის შემდეგ |
22 100 პაციენტზე წელიწადში |
1.4 100 პაციენტზე წელიწადში |
|
ათეროთრომბოზული მოვლენების პრევენცია გიდ/პასდ პაციენტებში |
6.7 100 პაციენტზე წელიწადში |
0.15 100 პაციენტზე** წელიწადში ** |
|
* რივაროქსაბანის ყველა კვლევაში სისხლდენის ნებისმიერი მოვლენა გროვდება, აღიწერება და აღირიცხება ** COMPASS-ის კვლევას ჰქონდა ანემიის დაბალი სიხშირე, რადგან გამოყენებული იყო გვერდითი მოვლენების შეგროვების შერჩევითი მიდგომა. |
||
* რივაროქსაბანის ყველა კვლევაში სისხლდენის ნებისმიერი მოვლენა გროვდება, აღიწერება და აღირიცხება
** COMPASS კვლევას ჰქონდა ანემიის დაბალი სიხშირე, რადგან გამოყენებული იყო გვერდითი მოვლენების შეგროვების შერჩევითი მიდგომა.
რივოქსარის გამოყენებისას აღნიშნული გვერდითი რეაქციების სიხშირის ჩამონათვალი შეჯამებულია ქვემოთ მე-3 ცხრილში, ორგანოთა სისტემის კლასის (MedDRA) და სიხშირის მიხედვით:
სიხშირე განსაზღვრულია შემდეგნაირად:
ძალიან ხშირი(≥ 1/10)
ხშირი(≥ 1/100–დან < 1/10–მდე)
არახშირი (≥ 1/1,000-დან < 1/100–მდე)
იშვიათი (≥ 1/10,000-დან < 1/1,000–მდე)
ძალიან იშვიათი ( < 1/10,000)
უცნობია (შეფასება შეუძლებელია არსებული მონაცემებით)
ყველა გვერდითი რეაქცია, რომლებიც აღწერილია III ფაზის კლინიკურ კვლევებში ან პოსტ-მარკეტინგული გამოყენებისას *
სისხლისა და ლიმფური სისტემის დაავადებები
ხშირი: ანემია (მათ შორის შესაბამისი ლაბორატორიული პარამეტრები)
არახშირი: თრომბოციტოზი (თრომბოციტების რაოდენობის გაზრდის ჩათვლით) A, თრომბოციტოპენია
იმუნური სისტემის დაავადებები
არახშირი: ალერგიული რეაქცია, ალერგიული დერმატიტი, ანგიონევროზული შეშუპება და ალერგიული შეშუპება
ძალიან იშვიათი: ანაფილაქსიური რეაქციები, ანაფილაქსიური შოკის ჩათვლით.
ნერვული სისტემის დაავადებები
ხშირი: თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი
არახშირი: ცერებრული და ინტრაკრანიალური სისხლდენა, სინკოპე
თვალის დაავადებები
ხშირი: თვალის სისხლდენა (კონიუნქტივალური სისხლდენის ჩათვლით)
გულის დაავადებები
არახშირი: ტაქიკარდია
სისხლძარღვთა დაავადებები
ხშირი: ჰიპოტენზია, ჰემატომა
რესპირატორული, გულმკერდის და შუასაყარის დაავადებები
ხშირი: ეპისტაქსისი, ჰემოპტოზი
კუჭ-ნაწლავის დაავადებები
ხშირი: ღრძილების სისხლდენა, კუჭ-ნაწლავის სისხლდენა (მათ შორის რექტალური სისხლდენა), მუცლის და კუჭ-ნაწლავის ტკივილი, დისპეფსია, გულისრევა, ყაბზობაA, დიარეა, ღებინება A
არახშირი: პირის სიმშრალე
ჰეპატობილიარული დაავადებები
ხშირი: ტრანსამინაზების მომატება
არახშირი: ღვიძლის უკმარისობა, ბილირუბინის მომატება, სისხლში ტუტე ფოსფატაზას მომატებაA, GGT მომატებაA
იშვიათი: სიყვითლე, მომატებული კონიუგირებული ბილირუბინი (ALT-ს თანმხლები მომატებით ან მის გარეშე), ქოლესტაზი, ჰეპატიტი (ჰეპატოცელულური დაზიანების ჩათვლით)
კანისა და კანქვეშა ქსოვილის დაავადებები
ხშირი: ქავილი (იშვიათად გენერალიზებული ქავილის ჩათვლით), გამონაყარი, ექიმოზი, კანისა და კანქვეშა სისხლდენა
არახშირი: ურტიკარია
ძალიან იშვიათი: სტივენს-ჯონსონის სინდრომი/ტოქსიკური ეპიდერმული ნეკროლიზი, DRESS სინდრომი
ჩონჩხ კუნთოვანი სისტემის დარღვევები, შემაერთებელი ქსოვილისა და ძვლის დაავადებები
ხშირი: კიდურების ტკივილიA
არახშირი: ჰემართროზი
იშვიათი: კუნთებიდან სისხლდენა
უცნობია: სისხლდენით გამოწვეული კომპარტმენტ-სინდრომი
თირკმლებისა და საშარდე გზების დაავადებები
ხშირი: უროგენიტალური სისხლდენა (მათ შორის ჰემატურია და მენორაგიაB), თირკმლის უკმარისობა (სისხლში კრეატინინის მომატების ჩათვლით, სისხლში შარდოვანას მომატება)
უცნობია: თირკმლის მწვავე უკმარისობა მეორადი სისხლდენის გამო, რომელიც საკმარისია თირკმლის უკმარისობის/ჰიპერფუზიის გამოწვევისთვის
ზოგადი დარღვევები და შეყვანის ადგილის დაავადებები
ხშირი: ცხელებაA, პერიფერიული შეშუპება, ზოგადი ძალისა და ენერგიის დაქვეითება (დაღლილობისა და ასთენიის ჩათვლით)
არახშირი: უსიამოვნო შეგრძნება (სისუსტის ჩათვლით)
იშვიათი: ლოკალიზებული შეშუპებაA
კვლევები
არახშირი: LDH დონის მომატება A, ლიპაზის დონის მომატება A, ამილაზის დონის მომატება A
ტრავმები , მოწამვლა და პროცედურული გართულებები
ხშირი: პოსტოპერაციული სისხლდენა (მათ შორის პოსტოპერაციული ანემია და ჭრილობის სისხლდენა), დაბნეულობა, ჭრილობის ექსუდაციაA
იშვიათი: სისხლძარღვთა ფსევდოანევრიზმაC
A: დაფიქსირდა VTE-ის პრევენციის დროს ზრდასრულ პაციენტებში, რომლებსაც უტარდებათ ბარძაყის ან მუხლის პროთეზირების გეგმიური ოპერაცია.
B: ძალიან ხშირად დაფიქსირდა <55 წლის ქალებში DVT-ის, PE-ს მკურნალობისა და რეციდივის პრევენციის დროს.
C: აღინიშნა როგორც ნაკლებად ხშირი მკს-ის შემდგომი პროფილაქტიკური თერაპიის დროს (პერკუტანული კორონარული ჩარევის შემდეგ).
* გვერდითი მოვლენების შეგროვებისთვის გამოყენებულიიყო წინასწარგანსაზღვრული სელექტიურიმიდგომა. რადგანგვერდითირეაქციების სიხშირე არ გაზრდილა და არც ახალი გვერდითი რეაქციები გამოვლენილა, COMPASS კვლევის მონაცემები არ არის ჩართული ამ ცხრილში სიხშირის გამოთვლაში.
შერჩეული გვერდითი რეაქციების აღწერა
მოქმედების ფარმაკოლოგიური მექანიზმის გამო, რივოქსარის გამოყენება შეიძლება დაკავშირებული იყოს ნებისმიერი ქსოვილიდან ან ორგანოდან ფარული ან აშკარა სისხლდენის გაზრდილ რისკთან, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს პოსტჰემორაგიული ანემია. ნიშნები, სიმპტომები და სიმძიმე (ლეტალური შედეგის ჩათვლით) ვარირებს სისხლდენის ადგილდებარეობიდან და სიმძიმის ხარისხიდან ან სისხლდენის მასშტაბიდან ან/და ანემიიდან გამომდინარე (იხილეთ ნაწილი 4.9 „სისხლდენის მართვა“).
კლინიკურ კვლევებში ლორწოვანი გარსებიდან სისხლდენა (მაგ. ეპისტაქსისი, ღრძილებიდან, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან, შარდ–სასქესო ტრაქტიდან, მათ შორის პათოლოგიური ვაგინალური ან გაზრდილი მენსტრუალური სისხლდენა) და ანემია უფრო ხშირად აღინიშნებოდა რივაროქსაბანით ხანგრძლივი მკურნალობისას ვკა მკურნალობასთან შედარებით. ამრიგად, ადეკვატური კლინიკური მეთვალყურეობის გარდა, საჭიროების შემთხვევაში, ფარული სისხლდენის გამოსავლენად შეიძლება მნიშვნელოვანი იყოს ჰემოგლობინის/ჰემატოკრიტის დონის ლაბორატორიული განსაზღვრა და აშკარა სისხლდენის კლინიკური რელევანტურობის რაოდენობრივი შეფასება.
სისხლდენის განვითარების რისკი შეიძლება გაიზარდოს პაციენტების გარკვეულ ჯგუფებში, მაგალითად, პაციენტებში არაკონტროლირებადი მძიმე არტერიული ჰიპერტენზიით ან/და თანმდევი თერაპიით ჰემოსტაზზე მოქმედი პრეპარატების გამოყენებით (იხილეთ ნაწილი 4.4 „ჰემორაგიული რისკი“). მენსტრუალური სისხლდენა შეიძლება გაძლიერდეს და/ან გახანგრძლივდეს.
ჰემორაგიული გართულებები შეიძლება გამოვლინდეს სისუსტით, სიფერმკრთალით, თავბრუსხვევით, თავის ტკივილით, აუხსნელი შეშუპებით, ქოშინით ან აუხსნელი შოკური მდგომარეობით. ზოგიერთ შემთხვევაში ანემიის შედეგად აღინიშნებოდა მიოკარდიუმის იშემიის სიმპტომები, როგორიცაა ტკივილი გულმკერდის არეში ან სტენოკარდია.
რივოქსარის გამოყენებისას მოხსენებული იყო მძიმე სისხლდენის შედეგად განვითარებული ცნობილი გართულებები, როგორიცაა კომპარტმენტ–სინდრომი და თირკმლის უკმარისობა ჰიპოპერფუზიის გამო. ამიტომ, ნებისმიერი პაციენტის მდგომარეობის შეფასებისას, რომელიც ღებულობს ანტიკოაგულანტებს, უნდა მოხდეს სისხლჩაქცევის ალბათობის გათვალისწინება.
4.9 ჭარბი დოზირება
დარეგისტრირებულია ჭარბი დოზირების იშვიათი შემთხვევები 600 მგ-მდე რივაროქსაბანის მიღებისას, სისხლდენის გართულებების ან სხვა გვერდითი რეაქციების განვითარების გარეშე. შეზღუდული აბსორბციის გამო რივაროქსაბანის 50 მგ ან მეტი სუპრათერაპიული დოზების გამოყენებისას მოსალოდნელია მაქსიმალური ეფექტი საშუალო პლაზმური ექსპოზიციის შემდგომი ზრდის გარეშე.
ხელმისაწვდომია რივაროქსაბანის ფარმაკოდინამიკური ეფექტის საწინააღმდეგო სპეციფიკური რევერსული აგენტის (ანდექსანეტ ალფა) (იხილეთ ანდექსანეტ ალფას პროდუქტის ზოგადი დახასიათება).
რივაროქსაბანის დოზის გადაჭარბების შემთხვევაში აბსორბციის შესამცირებლად შეიძლება განხილული იყოს აქტივირებული ნახშირის გამოყენება.
სისხლდენის მართვა
თუ პაციენტს, რომელიც იღებს რივაროქსაბანს, განუვითარდა გართულება სისხლდენის სახით, რივაროქსაბანის მომდევნო მიღება უნდა გადაიდოს ან, საჭიროებისამებრ, მკურნალობა უნდა შეწყდეს. რივაროქსაბანის ნახევარგამოყოფის პერიოდი შეადგენს დაახლოებით 5-13 საათს (იხილეთ ნაწილი 5.2). მენეჯმენტი ინდივიდუალური უნდა იყოს სისხლდენის სიმძიმიდან და ლოკალიზაციიდან გამომდინარე. აუცილებლობის შემთხვევაში, შეიძლება შესაბამისი სიმპტომური მკურნალობის გამოყენება, როგორიც არის მექანიკური კომპრესია (მაგალითად, ცხვირიდან ძლიერი სისხლდენისას), ქირურგიული ჰემოსტაზი, სისხლდენის კონტროლის პროცედურები, სითხის ჩანაცვლება და ჰემოდინამიკური მხარდაჭერა, სისხლის პროდუქტები (შეფუთული წითელი უჯრედები ან ახლად გაყინული პლაზმა, რაც დამოკიდებულია ასოცირებულ ანემიასა ან კოაგულოპათიაზე) ან თრომბოციტები.
თუ ზემოჩამოთვლილი ღონისძიებებით შეუძლებელია სისხლდენის კონტროლი, უნდა განიხილებოდეს რივაროქსაბანის ფარმაკოდინამიკური ეფექტის საწინააღმდეგო Xa ფაქტორის მაინჰიბირებელი სპეციფიკური რევერსული აგენტის (ანექსანეტ ალფა) ან სპეციფიკური პროკოაგულანტური რევერსული აგენტის, როგორიცაა პროთრომბინული კომპლექსის კონცენტრატი (PCC), აქტივირებული პროთრომბინული კომპლექსის კონცენტრატის (APCC) ან რეკომბინანტული VIIa ფაქტორის (r-FVIIa) დანიშვნა. თუმცა, ამჟამად ამ სამკურნალო პრეპარატების გამოყენების კლინიკური გამოცდილება იმ პირებში, რომლებიც იღებენ რივაროქსაბანს, ძალიან შეზღუდულია. რეკომენდაცია ასევე ეფუძნება შეზღუდულ არაკლინიკურ მონაცემებს. რეკომბინანტული VIIa ფაქტორის განმეორებითი შეყვანა უნდა იქნას განხილული და ტიტრირებული სისხლდენის დადებით დინამიკაზე დამოკიდებულებით. ადგილობრივი ხელმისაწვდომობიდან გამომდინარე, მასიური სისხლდენის შემთხვევაში, უნდა განიხილებოდეს სპეციალისტი-კოაგულოლოგის კონსულტაციის საკითხი (იხილეთ ნაწილი 5.1).
არ არის მოსალოდნელი, რომ პროტამინის სულფატი და K ვიტამინი გავლენას მოახდენს რივაროქსაბანის ანტიკოაგულანტურ მოქმედებაზე.
პირებში, რომლებიც ღებულობენ რივაროქსაბანს, შეზღუდულია ტრანექსამის მჟავის გამოყენების გამოცდილება, და არ არსებობს ამინოკაპრონმჟავას და აპროტინინის გამოყენების გამოცდილება. არ არსებობს არც მიზანშეწონილობის მეცნიერული დასაბუთება და არც სისტემური ჰემოსტაზური საშუალების დესმოპრესინის გამოყენების გამოცდილება პირებში, რომლებიც იღებენ რივაროქსაბანს. პლაზმის ცილებთან მაღალი შეკავშირების გამო, მოსალოდნელია, რომ რივაროქსაბანი არ გამოიყოფა დიალიზის დროს.
5. ფარმაკოლოგიური თვისებები
5.1 ფარმაკოდინამიკური თვისებები
ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი: ანტითრომბოზული საშუალებები, Xa ფაქტორის პირდაპირი ინჰიბიტორები
ათქ კოდი: B01AF01
მოქმედების მექანიზმი:
რივაროქსბანი არის Xa ფაქტორის მაღალსელექტიური პირდაპირი ინჰიბიტორი, პერორალური ბიოშეღწევადობით.
Xa ფაქტორის ინჰიბირება წყვეტს სისხლში კოაგულაციის კასკადის შიდა და გარე გზებს, აინჰიბირებს როგორც თრომბინის წარმოქმნას, ისე თრომბის ფორმირებას. რივაროქსაბანი არ აინჰიბირებს თრომბინს (აქტივირებული ფაქტორი II) და არ ავლენს მოქმედებას თრომბოციტებზე.
ფარმაკოდინამიკური ეფექტები:
ადამიანებში დაფიქსირებულია Xa ფაქტორის აქტივობის დოზადამოკიდებული ინჰიბირება. რივაროქსაბანი დოზადამოკიდებული გზით გავლენას ახდენს პროთრომბინის დროზე (PT), პლაზმურ კონცენტრაციასთან მჭიდრო კორელაციით (r მნიშვნელობა უდრის 0.98), თუ ანალიზისთვის გამოიყენება ნეოპლასტინი. სხვა რეაგენტები იძლევა სხვადასხვა შედეგს. PT–ის განსაზღვრა უნდა გაკეთდეს წამებში, რადგან INR დაკალიბრებულია და ვალიდირებულია მხოლოდ კუმარინებისთვის და იგი არ შეიძლება გამოყენებულ იქნას ნებისმიერი სხვა ანტიკოაგულანტისთვის.
რივაროქსაბანის შექცევადი ფარმაკოდინამიკის კლინიკურ ფარმაკოლოგიურ კვლევაში ჯანმრთელ მოზრდილ სუბიექტებში (n=22), შეფასდა PCC-ს ორი განსხვავებული ტიპის, 3-ფაქტორიანი PCC-ს (ფაქტორები II, IX და X) და 4-ფაქტორიანი PCC–ს (ფაქტორები II, VII, IX და X) ერთჯერადი დოზის ეფექტები (50 სე/კგ). 3-ფაქტორიანმა PCC-მ შეამცირა ნეოპლასტინის პროთრომბინის დროის საშუალო მაჩვენებლები დაახლოებით 1.0 წამით 30 წუთის განმავლობაში, 4-ფაქტორიანი პკკ-ის შემთხვევაში დაახლოებით 3.5 წამიან შემცირებასთან შედარებით. ამის საპირისპიროდ, 3-ფაქტორიანმა PCC-მ უფრო მნიშვნელოვანი და სწრაფი ზოგადი ზემოქმედება მოახდინა ცვლილებების შექცევადობაზე თრომბონის ენდოგენურ გენერაციაში, ვიდრე 4-ფაქტორიანმა PCC-მ (იხილეთ ნაწილი 4.9).
აქტივირებული ნაწილობრივი თრომბოპლასტინის დრო (aPTT) და HepTest ასევე ხანგრძლივდება დოზადამოკიდებულად; თუმცა ეს პარამეტრები რეკომენდებული არ არის რივაროქსაბანის ფარმაკოდინამიკური ეფექტის შესაფასებლად. კლინიკურ რუტინაში რივაროქსაბანით მკურნალობისას არ არსებოს კოაგულაციის პარამეტრების მონიტორინგის აუცილებლობა. თუმცა კლინიკური ჩვენების შემთხვევაში რივაროქსაბანის დონე შეიძლება გაიზომოს დაკალიბრირებული რაოდენობრივი ანტი- Xa– ფაქტორის ტესტების მეშვეობით (იხილეთ ნაწილი 5.2).
კლინიკური ეფექტურობა და უსაფრთხოება:
მკს
რივაროქსაბანის კლინიკური კვლევების პროგრამა შემუშავდა იმისთვის, რომ დემონსტრირებულიყო რივოქსარის ეფექტურობა კარდიოვასკულური (კვ) სიკვდილის, მიოკარდიუმის ინფარქტის (მი) ან ინსულტის პრევენციისთვის სუბიექტებში, რომლებმაც ახლახან გადაიტანეს მკს (ST-სეგმენტის ელევაციით მიმდინარე მიოკარდიუმის ინფარქტი [STEMI], ST-სეგმენტის ელევაციის გარეშე მიმდინარე მიოკარდიუმის ინფარქტი [NSTEMI] ან არასტაბილური სტენოკარდია [ას UA]). ბაზისურ, ორმაგ–ბრმა ATLAS ACS 2 TIMI 51 კვლევაში, 15,526 პაციენტი რანდომიზირებული იყო პრინციპით 1:1:1 მკურნალობაში ჩართული სამი ჯგუფიდან ერთში: რივოქსარი 2.5 მგ პერორალურად ორჯერ დღეში, 5 მგ პერორალურად ორჯერ დღეში ან პლაცებო ორჯერ დღეში ასმ–თან ერთად ან ასმ პლუს ტიენოპირიდინთან (კლოპიდოგრელთან ან ტიკლოპიდინთან) ერთად. მკს–ს მქონე 55 წელზე ნაკლები ასაკის პაციენტებში საჭირო იყო შაქრიანი დიაბეტის ან გადატანილი მი–ს არსებობა. მკურნალობის საშუალო ხანგრძლივობა შეადგენდა 13 თვეს, ხოლო მკურნალობის საერთო ხანგრძლივობა - დაახლოებით 3 წელიწადს.
პაციენტების 93.2% იღებდა ასმ–ს ტიენოპირიდინით თერაპიასთან ერთად და 6.8% - მხოლოდ ასმ–ს.
იმ პაციენტებს შორის, რომლებიც ორმაგ ანტითრომბოციტარულ თერაპიას იღებდნენ, 98.8% ღებულობდა კლოპიდოგრელს, 0.9% ღებულობდა ტიკლოპიდინს და 0.3% ღებულობდა პრასუგრელს.
პაციენტები ღებულობდნენ რივოქსარის პირველ დოზას ჰოსპიტალიზაციის შემდეგ მინიმუმ 24 საათში და 7 დღემდე განმავლობაში (საშუალოდ 4.7 დღე), მაგრამ, რაც შეიძლება მალე მკს–ს სტაბილიზაციის შემდეგ, რევასკულარიზაციის პროცედურების ჩათვლით, და პარენტერალური ანტიკოაგულანტური თერაპიის ჩვეულებრივ შეწყვეტის შემდეგ.
რივაროქსაბანის მიღების ორივე რეჟიმი - 2.5 მგ ორჯერ დღეში და 5 მგ ორჯერ დღეში, ეფექტური იყო კვ შემთხვევების შემდგომი შემცირებისთვის სტანდარტული ანტიაგრეგანტული თერაპიის ფონზე. 2.5 მგ დღეში ორჯერ მიღების რეჟიმმა გამოიწვია სიკვდილიანობის შემცირება, ასევე, იმის გამო, რომ უფრო დაბალ დოზებს ახასიათებს სისხლდენების უფრო დაბალი რისკი, ათეროთრომბოზული გართულებების პროფილაქტიკისათვის მოზრდილ პაციენტებში, რომლებსაც ბოლო დროს გადატანილი აქვთ მკს, კარდიოსპეციფიკური ბიომარკერების მომატებით, რეკომენდებულია რივაროქსაბანის 2.5 მგ დღეში ორჯერ გამოყენება ასმ–თან ერთად ან ასმ–ს პლუს კლოპიდოგრელთან ან ტიკლოპიდინთან ერთად.
პლაცებოსთან შედარებით, რივოქსარი მნიშვნელოვნად ამცირებდა კვ სიკვდილის, მი–ს, ინსულტის პირველად კომბინირებულ საბოლოო წერტილს. სარგებელი, რომელიც განპირობებული იყო კვ სიკვდილიანობის და მი–ს შემცირებით და გამოვლინდა ადრეულ ეტაპზე და შენარჩუნდა მკურნალობის მთელი პერიოდის განმავლობაში (იხილეთ ცხრილი 3 და სურათი 1). გარდა ამისა, მნიშვნელოვნად მცირდებოდა პირველი მეორეული საბოლოო წერტილი (სიკვდილი ნებისმიერი მიზეზით, მი, ინსულტი). დამატებითმა რეტროსპექტულმა ანალიზმა აჩვენა სტენტის თრომბოზის შემთხვევათა სიხშირის ნომინალურად მნიშვნელოვანი შემცირება პლაცებოსთან შედარებით (იხილეთ ცხრილი 3). უსაფრთხოების ძირითადი შედეგის სიხშირე (მასიური სისხლდენები TIMI სკალის მიხედვით, რომლებიც არ ასოცირდება აორტოკორონარულ შუნტირებასთან (აკშ)) უფრო მაღალი იყო პაციენტებში, რომლებიც რივოქსარით მკურნალობდნენ, ვიდრე პაციენტებში, რომლებიც იღებდნენ პლაცებოს (იხილეთ ცხრილი 5). თუმცა, შემთხვევების სიხშირის მაჩვენებლები დაბალანსებული იყო რივოქსარსა და პლაცებოს შორის ისეთი კომპონენტების მიმართებაში, როგორიცაა ფატალური სისხლდენის მოვლენები, ჰიპოტენზია, რომელიც მოითხოვდა ინტრავენური ინოტროპული პრეპარატებით მკურნალობას და ქირურგიულ ჩარევას გახანგრძლივებული სისხლდენის გამო.
ცხრილში 4 წარმოდგენილია ეფექტურობის შეფასების შედეგები პაციენტებში, რომლებსაც ჩაუტარდათ პერკუტანული კორონარული ინტერვენცია (PCI). უსაფრთხოების შედეგები პაციენტების ამ ქვეჯგუფში, რომლებსაც ჩაუტარდათ PCI, შედარებადი იყო უსაფრთხოების საერთო შედეგებთან.
პაციენტები მომატებული ბიომარკერებით (ტროპონინი ან CK-MB) და წინამორბედი ინსულტის/TIA-ს გარეშე შეადგენდნენ გამოკვლეული პოპულაციის 80%-ს. ამ პაციენტების პოპულაციის შედეგები ასევე შეესაბამებოდა ეფექტურობისა და უსაფრთხოების საერთო შედეგებს.
ცხრილი 3 : III ფაზის ATLAS ACS 2 TIMI 51 ეფექტურობის შედეგები.
|
გამოკვლეული პოპულაცია |
პაციენტები ახლახან გადატანილი მწავე კორონარული სინდრომითა) |
|
|
სამკურნალო დოზა |
რივოქსარი 2 . 5 მგ, დღეში ორჯერ , N=5 , 114 n (%) რისკების შეფარდება (რშ) (95% ნი ) р-მნიშვნელობაბ ) |
პლაცებო N=5 , 113 n (%) |
|
კარდიოვასკულური სიკვდილი, მი ან ინსულტი* |
313 (6,1%) 0.84 (0.72, 0.97) p = 0,020* |
376 (7.4%) |
|
სიკვდილი ნებისმიერი მიზეზით, მი ან ინსულტი* |
320 (6.3%) 0.83 (0.72, 0.97) p = 0.016* |
386 (7.5%) |
|
კარდიოვასკულური სიკვდილი |
94 (1.8%) 0.66 (0.51, 0.86) p = 0.002** |
143 (2.8%) |
|
სიკვდილი ნებისმიერი მიზეზით |
103 (2.0%) 0.68 (0.53, 0.87) p = 0.002** |
153 (3.0%) |
|
მი |
205 (4.0%) 0.90 (0.75, 1.09) p = 0.270 |
229 (4.5%) |
|
ინსულტი |
46 (0.9%) 1.13 (0.74, 1.73) p = 0.562 |
41 (0.8%) |
|
სტენტის თრომბოზი გ |
61 (1.2%) 0.70 (0.51, 0.97) p = 0.033** |
87 (1.7%) |
|
ა) „დანიშნულებისამებრ მკურნალობის“ მოდიფიცირებული საანალიზო ნაკრები („დანიშნულებისამებრ მკურნალობის“ სრული საანალიზო ნაკრები სტენტის თრომბოზისთვის). ბ) პლაცებოსთან შედარებით; p-მნიშვნელობა ლოგრანკის ტესტისთვის * სტატისტიკურად უფრო მაღალი ** ნომინალურად მნიშვნელოვანი |
||
ცხრილი 4: III ფაზის ATLAS ACS 2 TIMI 51 ეფექტურობის შედეგები პაციენტებში, რომლებსაც ჩაუტარდათ PCI .
|
გამოკვლეული პოპულაცია |
პაციენტები ახლახან გადატანილი მწვავე კორონარული სინდრომით , რომლებსაც ჩაუტარდათ PCI ა) |
|
|
სამკურნალო დოზა |
რივოქსარი 2 . 5 მგ, დღეში ორჯერ , N= 3 114 n (%) რშ (95% ნი) р-მნიშვნელობა ბ) |
პლაცებო N=3096 n (%) |
|
კარდიოვასკულური სიკვდილი, მი ან ინსულტი* |
153 (4.9%) 0.94 (0.75, 1.17) p = 0.572 |
165 (5.3%) |
|
კარდიოვასკულური სიკვდილი |
24 (0.8%) 0.54 (0.33, 0.89) p = 0.013** |
45 (1.5%) |
|
სიკვდილი ნებისმიერი მიზეზით |
31 (1.0%) 0.64 (0.41, 1.01) p = 0.053 |
49 (1.6%) |
|
მი |
115 (3.7%) 1.03 (0.79, 1.33) p = 0.829 |
113 (3.6%) |
|
ინსულტი |
27 (0.9%) 1.30 (0.74, 2.31) p = 0.360 |
21 (0.7%) |
|
სტენტის თრომბოზი |
47 (1.5%) 0.66 (0.46, 0.95) p = 0.026** |
71 (2.3%) |
|
ა) „დანიშნულებისამებრ მკურნალობის“ მოდიფიცირებული საანალიზო ნაკრები („დანიშნულებისამებრ მკურნალობის“ სრული საანალიზო ნაკრები სტენტის თრომბოზისთვის). ბ) პლაცებოსთან შედარებით; p-მნიშვნელობა ლოგრანკის ტესტისთვის * სტატისტიკურად უფრო მაღალი ** ნომინალურად მნიშვნელოვანი |
||
ცხრილი 5: III ფაზის ATLAS ACS 2 TIMI 51 უსაფრთხოების შეფასების შედეგები.
|
გამოკვლეული პოპულაცია |
პაციენტები ახლახან გადატანილი მწვავე კორონარული სინდრომითა) |
|
|
სამკურნალო დოზა |
რივოქსარი 2 . 5 მგ, დღეში ორჯერ, N=5 , 115 n (%) რშ (95% ნი ) р-მნიშვნელობა ბ) |
პლაცებო N=5 , 125 n (%) |
|
მასიური სისხლდენები TIMI სკალის მიხედვით რომლებიც არ ასოცირდება აკშ–სთან |
65 (1.3%) 3.46 (2.08, 5.77) p = <0.001 * |
19 (0.4%) |
|
ფატალური სისხლდენა |
6 (0.1%) 0.67 (0.24, 1.89) p = 0.450 |
9 (0.2%) |
|
სიმპტომური ინტრაკრანიალური სისხლჩაქცევა |
14 (0.3%) 2.83 (1.02, 7.86) p = 0.037 |
5 (0.1%) |
|
ჰიპოტენზია, რომელიც მოითხოვს მკურნალობას ინტრავენური ინოტროპული პრეპარატებით |
3 (0.1%) |
3 (0.1%) |
|
ქირურგიული ჩარევა გახანგრძლივებული სისხლდენის გამო |
7 (0.1%) |
9 (0.2%) |
|
4 ან მეტი ერთეული სისხლის გადასხმა 48 საათის განმავლობაში |
19 (0.4%) |
6 (0.1%) |
|
ა) უსაფრთხოების პოპულაცია, მკურნალობის პერიოდში. ბ) პლაცებოსთან შედარებით; p-მნიშვნელობა ლოგრანკის ტესტისთვის * სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი |
||
სურათი 1: დრო ეფექტურობის პირველადი საბოლოო წერტილის პირველ დადგომამდე (კარდიოვასკულური სიკვდილი, მი ან ინსულტი)
|
|
|
პაციენტების რაოდენობა რისკ ჯგუფში
|
რივოქსარი |
5114 |
4431 |
3943 |
3199 |
2609 |
2005 |
1425 |
878 |
415 |
89 |
|
პლაცებო |
5113 |
4437 |
3974 |
3253 |
2664 |
2059 |
1460 |
878 |
421 |
87 |
გიდ / პად
COMPASS-ის III ფაზის კვლევამ (27, 395 პაციენტი, 78.0% მამაკაცი, 22.0% ქალი) აჩვენა რივოქსარისეფექტურობა და უსაფრთხოება კარდიოვასკულური სიკვდილის, მი–ს, ინსულტის კომბინაციის პროფილაქტიკისთვის გიდ–ის ან სიმპტომური პად–ის მქონე პაციენტებში იშემიური მოვლენების მაღალი რისკით. პაციენტებს აკვირდებოდნენ საშუალოდ 23 თვის და მაქსიმუმ 3.9 წლის განმავლობაში.
პროტონული ტუმბოს ინჰიბიტორით მკურნალობის მუდმივი საჭიროების გარეშე მყოფი სუბიექტები რანდომიზებულნი იყვნენ პანტოპრაზოლის ან პლაცებოს ჯგუფში. შემდეგ ყველა პაციენტი რანდომიზებული იყო პრინციპით 1:1:1 ჯგუფებში რივაროქსაბანი 2.5 მგ ორჯერ დღეში/ასმ 100 მგ ერთხელ დღეში, რივაროქსაბანი 5 მგ ორჯერ დღეში ან ასმ 100 მგ ერთხელ დღეში ცალკეულად და შესაბამის პლაცებო ჯგუფებში.
გიდ–ის მქონე პაციენტებს ჰქონდათ გიდ მულტივასკულური დაზიანებით და/ან გადატანილი მი. 65 წელზე ნაკლები ასაკის მქონე პაციენტებისთვის საჭირო იყო ათეროსკლეროზის არსებობა, რომელიც მინიმუმ ორ სისხლძარღვოვან აუზს აზიანებდა ან მინიმუმ ორი დამატებითი კარდიოვასკულური რისკ-ფაქტორის არსებობა.
პად–ის მქონე პაციენტებს ადრე ჩაუტარდათ ისეთი ქირურგიული ჩარევა, როგორიცაა შუნტირება, კანქვეშა ტრანსლუმინალური ანგიოპლასტიკა ან ქვედა კიდურის ან ტერფის ამპუტაცია არტერიულ-სისხლძარღვოვანი დაავადებებისას ან ხანგამოშვებითი კოჭლობისას კოჭის/მხრის არტერიული წნევის თანაფარდობით <0.90 ან/და პერიფერიული არტერიების მნიშვნელოვანი სტენოზისას ან ადრე ჩატარებული კაროტიდული რევასკულარიზაციისას ან საძილე არტერიის ≥ 50% უსიმპტომო სტენოზისას.
გამორიცხვის კრიტერიუმები მოიცავდა ორმაგი ანტითრომბოციტული ან სხვა არა–ასმ ანტითრომბოციტული ან პერორალური ანტიკოაგულანტებით თერაპიის საჭიროებას და პაციენტებს სისხლდენის მაღალი რისკით ან გულის უკმარისობით 30%-ზე ნაკლები განდევნის ფრაქციით ან კლასი III ან IV ნიუ-იორკის კარდიოლოგიური ასოციაციის კლასიფიკაციის თანახმად, ან იშემიურ, არა-ლაკუნარულ ინსულტს 1 თვის განმავლობაში ან ჰემორაგიული ან ლაკუნარული ინსულტის არსებობას ანამნეზში.
რივოქსარის 2.5 მგ ორჯერ დღეში და ასმ–ს 100 მგ ერთხელ დღეში კომბინირებული მიღება აღემატებოდა ასმ–ს 100 მგ მიღების რეჟიმს კარდიოვასკულური სიკვდილის, მი–ს, ინსულტის პირველადი კომბინირებული საბოლოო წერტილის რედუქციის თვალსაზრისით (იხილეთ ცხრილი 6 და სურათი 2).
აღინიშნებოდა უსაფრთხოების პირველადი საბოლოო წერტილის მნიშვნელოვანი ზრდა (მასიური სისხლდენები ISTH მოდიფიცირებული კრიტერიუმების შესაბამისად) პაციენტთა ჯგუფში, რომლებიც ღებულობდნენ რივოქსარს 2.5 მგ ორჯერ დღეში ასმ–სთან 100 მგ ერთხელ დღეში კომბინაციაში, იმ პაციენტების ჯგუფთან შედარებით, რომლებიც ღებულობდნენ მხოლოდ ასმ–ს 100 მგ–ს (იხილეთ ცხრილი 7).
ეფექტურობის პირველადი საბოლოო წერტილისთვის რივოქსარის 2.5 მგ ორჯერ დღეში და ასმ–ს 100 მგ ერთხელ დღეში კომბინირებული მიღების გამოვლენილი სარგებელი ასმ–ს 100 მგ დღეში ერთხელ მიღებასთან შედარებით, იყო რშ = 0.89 (95% ნი 0.7–1.1) ≥75 წლის ასაკის მქონე პაციენტებში (ინციდენტობა: 6.3% 7.0%-ის წინააღმდეგ) და რშ = 0.70 (95% ნი 0.6-0.8) 75 წელზე ნაკლები ასაკის მქონე პაციენტებში (3.6% 5.0 %-ის წინააღმდეგ). ISTH მოდიფიცირებული კრიტერიუმების მიხედვით დიდი სისხლდენების მიმართებაში გამოვლენილი რისკის ზრდა იყო რშ = 2.12 (95% ნი 1.5–3.0) ≥75 წლის ასაკის მქონე პაციენტებში (5.2% 2.5%-ის წინააღმდეგ) და რშ = 1.53 (95% ნი 1.2–1.9) <75 წლის ასაკის პაციენტებში (2.6% 1.7%-ის წინააღმდეგ).
ცხრილი 6: კვლევის COMPASS III ფაზის ეფექტურობის შედეგები.
|
გამოკვლეული პოპულაცია |
გიდ / პად მქონე პაციენტებია) |
||||||
|
სამკურნალო დოზა |
რივოქსარი 2 . 5 მგ 2/დღე 100 მგ ასმ–თან ერთხელ დღეში კომბინაციაში, N = 9 152 |
ასმ 100 მგ 1/დღე N = 9 126 |
|
||||
|
|
პაციენტები მოვლენებით |
კმ % |
პაციენტები მოვლენებით |
კმ % |
რშ (95% ნი ) |
р-მნიშვნელობა ბ) |
|
|
|
|||||||
|
ინსულტი, მი და კვ სიკვდილი |
379 (4.1%) |
5.20% |
496 (5.4%) |
7.17% |
0.76 (0.66; 0.86) |
p = 0.00004* |
|
|
– ინსულტი |
83 (0.9%) |
1.17% |
142 (1.6%) |
2.23% |
0.58 (0.44; 0.76) |
p = 0.00006* |
|
|
– მიოკარდიუმის ინფარქტი |
178 (1.9%) |
2.46% |
205 (2.2%) |
2.94% |
0.86 (0.70; 1.05) |
p = 0.14458* |
|
|
–კვ სიკვდილი |
160 (1.7%) |
2.19% |
203 (2.2%) |
2.88% |
0.78 (0.64; 0.96) |
p = 0.02053* |
|
|
|
|||||||
|
სიკვდილი ნებისმიერი მიზეზით |
313 (3.4%) |
4.50% |
378 (4.1 %) |
5.57% |
0.82 (0.71; 0.96) |
|
|
|
კიდურის მწვავე იშემია |
22 (0.2%) |
0.27% |
40 (0.4%) |
0.60% |
0,55 (0.32; 0.92) |
|
|
|
ა) „დანიშნულებისამებრ მკურნალობის“ საანალიზო ნაკრები, პირველადი ანალიზი. ბ) 100 მგ ასმ–თან შედარებით; p-ს მნიშვნელობა ლოგრანკის ტესტისთვის. * ეფექტურობის პირველადი შედეგის შემცირება სტატისტიკურად უფრო მაღალია. 2/დღე: ორჯერ დღეში; ნი: ნდობის ინტერვალი; კმ%: კაპლან-მაიერის მიხედვით შეფასება ავადობის კუმულაციური რისკის შესახებ, რომელიც გათვლილია 900 დღეზე; კვ: კარდიოვასკულური; მი: მიოკარდიუმის ინფარქტი; 1/დღე: ერთხელ დღეში. |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ცხრილი 7: კვლევის COMPASS III ფაზის უსაფრთხოების შეფასების შედეგები.
|
გამოკვლეული პოპულაცია |
გიდ / პად მქონე პაციენტებია) |
||
|
სამკურნალო დოზა |
რივოქსარი 2 . 5 მგ 2/დღე 100 მგ ასმ–თან ერთხელ დღეში კომბინაციაში, n ( კუმ . რისკი %) |
ასმ 100 მგ 1/დღე N = 9 126 n ( კუმ . რისკი %) |
რშ (95% ნი ) р-მნიშვნელობა ბ) |
|
დიდი სისხლდენები ISTH მოდიფიცირებული კრიტერიუმების მიხედვით |
288 (3.9%) |
170 (2.5%) |
1.70 (1.40, 2.05) p <0.00001 |
|
– ფატალური სისხლდენა |
15 (0.2%) |
10 (0.2%) |
1.49 (0.67, 3.33) p = 0.32164 |
|
– სიმპტომური სისხლდენა კრიტიკულ ორგანოში (არაფატალური) |
63 (0.9%) |
49 (0.7%) |
1.28 (0.88, 1.86) p = 0.19679 |
|
–სისხლდენა ქირურგიული ჩარევის მიდამოში, რომელიც მოითხოვს განმეორებით ოპერაციას (არაფატალური, არა კრიტიკულ ორგანოში) |
10 (0.1%) |
8 (0.1%) |
1.24 (0.49, 3.14) p = 0.65119 |
|
– სისხლდენა, რომელიც იწვევს ჰოსპიტალიზაციას (არაფატალური, არა კრიტიკულ ორგანოში, არ მოითხოვს განმეორებით ოპერაციას) |
208 (2.9%) |
109 (1.6%) |
1.91 (1.51, 2.41) p <0.00001 |
|
– დღე-ღამის განმავლობაში ყოფნით |
172 (2.3%) |
90 (1.3%) |
1.91 (1.48; 2.46) p <0.00001 |
|
– დღე-ღამის განმავლობაში ყოფნის გარეშე |
36 (0.5%) |
21 (0.3%) |
1.70 (0.99, 2.92) p = 0.049983 |
|
კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის დიდი სისხლდენა |
140 (2.0%) |
65 (1.1%) |
2.15 (1.60, 2.89) p <0.00001 |
|
დიდი ინტრაკრანიალური სისხლდენა |
28 (0.4%) |
24 (0.3%) |
1.16 (0.67, 2.00) p = 0.59858 |
|
ა) „დანიშნულებისამებრ მკურნალობის“ საანალიზო ნაკრები, პირველადი ანალიზი. ბ) 100 მგ ასმ–თან შედარებით; p-ს მნიშვნელობა ლოგრანკის ტესტისთვის. 2/დღე: ორჯერ დღეში; ნი: ნდობის ინტერვალი; კუმ. რისკი: ავადობის კუმულაციური რისკი (კაპლან-მეიერის მიხედვით შეფასება) 30 თვის განმავლობაში; ISTH: თრომბოზისა და ჰომეოსტაზის საერთაშორისო საზოგადოება; 1/დღე: ერთხელ დღეში. |
|||
სურათი 2: დრო ეფექტურობის პირველადი საბოლოო წერტილის პირველ დადგომამდე (ინსულტი, მიოკარდიუმის ინფარქტი, კარდიოვასკულური სიკვდილი)
COMPASS კვლევებში.
|
|
|
|
სუბიექტების რაოდენობა რისკ ჯგუფში
|
რივოქსარი 2.5 მგ 2/დღე + ასმ 100 მგ 1/დღე |
9152 |
9026 |
7898 |
6352 |
3911 |
2302 |
658 |
|
ასმ 100 მგ 1/ დღე |
9126 |
8982 |
7798 |
6233 |
3860 |
2253 |
658 |
2/დღე: ორჯერ დღეში; 1/დღე: ერთხელ დღეში; ნი: ნდობის ინტერვალი
გიდ გულის უკმარისობით
გამოკვლევა COMMANDER HF მოიცავდა 5,022 პაციენტს გულის უკმარისობით და გამოხატული გულის იშემიური დაავადებით, გულის დეკომპენსირებულ უკმარისობასთან დაკავშირებით ჰოსპიტალიზაციის შემდეგ, რომლებიც რანდომიზებულნი იყვნენ ორიდან ერთერთ სამკურნალო ჯგუფში: რივაროქსაბანი 2.5 მგ დღეში ორჯერ (N = 2,507) ან შერჩეული პლაცებო (N = 2,515), შესაბამისად. თერაპიის ხანგრძლივობის საერთო მედიანამ შეადგინა 504 დღე.
პაციენტებს უნდა ჰქონოდათ სიმპტომური გულის უკმარისობა არანაკლებ 3 თვის განმავლობაში და მარცხენა პარკუჭის განდევნის ფრაქცია (მპგფ) ≤40% ერთი წლის განმავლობაში კვლევაში ჩართვის შემდეგ. კვლევის დასაწყისში განდევნის საშუალო ფრაქცია შეადგენდა 34%–ს (IQR: 28-38%) და 53%–ს სუბიექტებში III ან IV კლასით NYHA მიხედვით.
ეფექტურობის პირველადმა ანალიზმა (ანუ სიკვდილიანობის ნებისმიერი მიზეზით, მი–ს ან ინსულტის კომპოზიტური მაჩვენებელი) არ გამოავლინა სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი სხვაობები 2.5 მგ რივაროქსაბანის 2–ჯერ დღეში მიმღებ და პლაცებოს მიმღებ ჯგუფებს შორის, რშ = 0.94 (95% ნი 0.84 – 1.05, p = 0.270. ნებისმიერი მიზეზით სიკვდილიანობისას არ გამოვლინდა სხვაობა რივაროქსაბანსა და პლაცებოს შორის მოვლენათა რაოდენობის მიხედვით (მოვლენათა სიხშირე 100 პაციენტ-წელზე; 11.41 შედარებით 11.63-თან, რშ: 0.98; 95% ნი: 0.87-დან 1.10-მდე; р = 0.743). მოვლენათა სიხშირე მი–ს დროს 100 პაციენტ-წელზე (რივაროქსაბანი პლაცებოსთან შედარებით) შეადგენდა 2.08 შედარებით 2.52-თან (რშ 0.83; 95% ნი: 0.63-დან 1.08-მდე; р = 0.165), და ინსულტისთვის მოვლენათა სიხშირემ 100 პაციენტ-წელზე შეადგინა 1.08 შედარებით 1.62-თან (რშ: 0.66; 95% ნი: 0.47-დან 0.95-მდე; р = 0.023). უსაფრთხოების ძირითადი საბოლოო წერტილი (ე.ი. ფატალური სისხლდენების ან კრიტიკული ლოკალიზაციის სისხლდენების მუდმივი შრომისუუნარობის რისკით კომპოზიტური მაჩვენებელი) გამოვლინდა 18 პაციენტთან (0.7%) რივაროქსაბანის 2.5 მგ 2–ჯერ დღეში სამკურნალო ჯგუფში და 23 პაციენტთან (0.9%) პლაცებოს ჯგუფში, შესაბამისად (რშ = 0.80; 95% ნი: 0.43-1.49; р = 0.484). ჯგუფში, რომელიც ღებულობდა რივაროქსაბანს, აღინიშნებოდა დიდი სისხლდენების სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი ზრდა ISTH მიხედვით პლაცებოსთან შედარებით (მოვლენათა სიხშირე 100 პაციენტ-წელზე: 2.04 შედარებით 1.21-თან, რშ 1.68; 95% ნი: 1.18-დან 2.39-მდე; р = 0,003).
პაციენტებში მსუბუქი და ზომიერი გულის უკმარისობით თერაპიის ეფექტურობა COMPASS კვლევის ქვეჯგუფში ანალოგიური იყო ასეთის მთლიან გამოსაკვლევ პოპულაციაში (იხილეთ ნაწილი გიდ/პად).
პაციენტები პოზიტიური სამმაგი ანტიფოსფოლიპიდური სინდრომის მაღალი რისკით
მკვლევარის მიერ დასპონსორებულ რანდომიზირებულ ღია მულტიცენტრულ კვლევაში საბოლოო წერტილის ბრმად შეფასებით რივაროქსაბანი შედარებული იყო ვარფარინთან ანამნეზში თრომბოზის მქონე პაციენტებში ანტიფოსფოლიპიდური სინდრომის დიაგნოზით და თრომბოემბოლიური გართულებების მაღალი რისკით (პოზიტიური შედეგით ყველა 3 ანტიფოსფოლიპიდური ტესტისთვის: ლუპუს ანტიკოაგულანტის, ანტიკარდიოლიპინ–ანტისხეულების და ანტი–ბეტა-2-გლიკოპროტეინ I ანტისხეულების). 120 პაციენტის ჩართვის შემდეგ კვლევა დასრულდა დაუსწრებლად, რივაროქსაბანის ჯგუფში პაციენტებს შორის გართულებების გადაჭარბებული რიცხვის გამო. შემდგომი დაკვირვების საშუალო ხანგრძლივობამ 569 დღე შეადგინა. 59 პაციენტი რანდომიზირებული იყო 20 მგ რივაროქსაბანის ჯგუფში (15 მგ პაციენტებისთვის კრეატინინის კლირენსით (CrCl) < 50 მლ/წთ), ხოლო 61 პაციენტი – ვარფარინის ჯგუფში (INR 2.0–3.0). თრომბოემბოლიური მოვლენები აღენიშნებოდა პაციენტების 12%-ს, რომლემიც რანდომიზირებულნი იყვნენ რივაროქსაბანის ჯგუფში (4 იშემიური ინსულტის შემთხვევა და 3 მიოკარდიუმის ინფარქტის შემთხვევა). ვარფარინის ჯგუფში რანდომიზირებულ პაციენტებში მოვლენები რეგისტრირებული არ იყო. დიდი სისხლდენები გამოვლინდა 4 პაციენტთან (7%) რივაროქსაბანის ჯგუფში და 2 პაციენტთან (3%) ვარფარინის ჯგუფში.
5.2 ფარმაკოკინეტიკური თვისებები
ზოგადი თვისებები
აბსორბცია:
რივაროქსაბანი სწრაფად შეიწოვება, მაქსიმალური კონცენტრაცია (Cmax) ვლინდება ტაბლეტის მიღებიდან 2-4 საათის შემდეგ.
პერორალური მიღებისას რივაროქსაბანის აბსორბცია თითქმის სრულია და ბიოშეღწევადობა 2.5 მგ და 10 მგ ტაბლეტის დოზების პერორალური მიღების შემდეგ მაღალია (80-100%), მიუხედავად უზმოზე/კვების მიღების მდგომარეობის. საკვებთან ერთად მიღება არ მოქმედებს რივაროქსაბანის 2.5 მგ და 10 მგ დოზის AUC-ზე ან Cmax-ზე. რივაროქსაბანის 2.5 მგ და 10 მგ ტაბლეტების მიღება შესაძლებელია საკვებთან ერთად ან მის გარეშე.
რივაროქსაბანის ფარმაკოკინეტიკა დაახლოებით წრფივი ხასიათისაა თითქმის 15 მგ-მდე დღეში ერთხელ მიღებისას. უფრო მაღალი დოზების დროს რივაროქსაბანი აჩვენებს შეზღუდულ აბსორბციას გახსნისას შემცირებული ბიოშეღწევადობით და შეწოვის სიჩქარის დაქვეითებას დოზის გაზრდისას. ეს უფრო შესამჩნევია უზმოზე, ვიდრე საკვების მიღების დროს. რივაროქსაბანის ფარმაკოკინეტიკის ცვალებადობა ზომიერია ინტერინდივიდუალური ვარიაბელობით (CV%) 30%-დან 40%-მდე.
რივაროქსაბანის აბსორბცია დამოკიდებულია კუჭ-ნაწლავის ტრაქტში მისი გამოთავისუფლების ადგილზე. AUC–ის და Cmax–ის შემცირება 29%–ით და 56%–ით დაფიქსირდა რივაროქსაბანის გრანულატის გამოთავისუფლებისას წვრილი ნაწლავის პროქსიმალურ ნაწილში ტაბლეტთან შედარებით. ექსპოზიცია კიდევ უფრო მცირდება, როდესაც რივაროქსაბანი გამოთავისუფლდება წვრილი ნაწლავის დისტალურ ნაწილში ან მსხვილი ნაწლავის აღმავალ ნაწილში. ამიტომ, რივაროქსაბანის შეყვანა კუჭის დისტალურად თავიდან უნდა იქნას აცილებული, რადგან ამან შეიძლება გამოიწვიოს აბსორბციის დაქვეითება და მასთან დაკავშირებული რივაროქსაბანის ექსპოზიცია.
ბიოშეღწევადობა (AUC და Cmax) შედარებადი იყო 20 მგ რივაროქსაბანისთვის, რომელიც შეყვანილი იყო პერორალურად დაფხვნილი ტაბლეტის სახით, რომელიც შერეული იყო ვაშლის პიურესთან, ან წყალში გახსნილი სახით და შეყვანილი კუჭის ზონდის მეშვეობით თხევადი საკვების შემდგომი მიღებით, მთლიან ტაბლეტთან შედარებით.
რივაროქსაბანის პროგნოზირებადი, დოზის პროპორციული ფარმაკოკინეტიკური პროფილის გათვალისწინებით, ამ კვლევის ბიოშეღწევადობის შედეგები სავარაუდოდ გამოიყენება რივაროქსაბანის უფრო დაბალი დოზებისთვის.
განაწილება:
ადამიანის ორგანიზმში პლაზმის ცილებთან შეკავშირება მაღალია, დაახლოებით 92%-95%, მთავარ დამაკავშირებელ კომპონენტს წარმოადგენს შრატისმიერი ალბუმინი. განაწილების მოცულობა ზომიერია, Vss შეადგენს დაახლოებით 50 ლიტრს.
ბიოტრანსფორმაცია:
რივაროქსაბანის შეყვანილი დოზის დაახლოებით 2/3 განიცდის მეტაბოლურ დეგრადაციას, ნახევარი გამოიყოფა თირკმლებით, ხოლო მეორე ნახევარი გამოიყოფა განავლით.
ელიმინაცია:
შეყვანილი დოზის დანარჩენი 1/3 განიცდის პირდაპირ თირკმლისმიერ ექსკრეციას უცვლელი აქტიური ნივთიერების სახით შარდთან ერთად, ძირითადად აქტიური თირკმლისმიერი სეკრეციის გზით.
რივაროქსაბანი მეტაბოლიზდება CYP3A4, CYP2J2 და CYP–დამოუკიდებელი მექანიზმების მეშვეობით. მორფოლინონის ნაწილის ოქსიდაციური დეგრადაცია და ამიდური ბმების ჰიდროლიზი ბიოტრანსფორმაციის ძირითად მონაკვეთებს წარმოადგენს. In vitro გამოკვლევებზე დაყრდნობით რივაროქსაბანი არის გადამტანი ცილების P-gp (P-გლიკოპროტეინი) და Bcrp (ძუძუს კიბოს რეზისტენტული ცილა) სუბსტრატი.
უცვლელი რივაროქსაბანი არის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაერთი ადამიანის პლაზმაში, ძირითადი ან აქტიური მოცირკულირე მეტაბოლიტების გარეშე. რივაროქსაბანი, რომლის სისტემური კლირენსი დაახლოებით 10 ლ/სთ, შეიძლება კლასიფიცირდეს, როგორც დაბალი კლირენსის ნივთიერება. 1 მგ დოზის ინტრავენური შეყვანის შემდეგ ნახევარგამოყოფის პერიოდი შეადგენს დაახლოებით 4.5 საათს. პერორალური მიღების შემდეგ გამოყოფა დამოკიდებული ხდება აბსორბციის სიჩქარეზე. პლაზმიდან რივაროქსაბანის ელიმინაციისას ტერმინალური ნახევარგამოყოფის პერიოდი შეადგენს 5-9 საათს ახალგაზრდებში, ხოლო ხანდაზმულებში ტერმინალური ნახევარგამოყოფის პერიოდი შეადგენს 11-13 საათს.
ფარმაკოკინეტიკური მონაცემები პაციენტებში
პაციენტებში, რომლებიც იღებენ რივაროქსაბანს 2.5 მგ ორჯერ დღეში ათეროთრომბოზული მოვლენების პროფილაქტიკისთვის მწვავე კორონარული სინდრომის მქონე პაციენტებში, საშუალო გეომეტრიული კონცენტრაცია (%)(პროგნოზირების ინტერვალი 90%) 2-4 საათის შემდეგ და დაახლოებით 12 საათის შემდეგ დოზის მიღებიდან (რაც წარმოადგენს დაახლოებით მაქსიმალურ და მინიმალურ კონცენტრაციებს დოზის ინტერვალის დროს). 90 სავარაუდო დიაპაზონი) (დაახლოებით წარმოდგენილი მაქსიმალური და მინიმალური კონცენტრაციები დოზის დიაპაზონში) დადგინდა, რომ იყო 47 (13 - 123) და 9.2 (4.4 - 18) მიკროგრამი/ლ, შესაბამისად.
ფარმაკოკინეტიკური/ფარმაკოდინამიკური ურთიერთკავშირი
ფარმაკოკინეტიკური/ფარმაკოდინამიკური (ფკ/ფდ) ურთიერთკავშირი რივაროქსაბანის პლაზმურ კონცენტრაციასა და ფდ-ის რამდენიმე საბოლოო წერტილს შორის (Xa ფაქტორის ინჰიბირება, PTZ, aPTT, Heptest) შეფასებული იყო ფართო დიაპაზონის დოზების (5-30 მგ დღეში ორჯერ) მიღების შემდეგ. მეთოდი, რომელიც საუკეთესოდ აღწერს ურთიერკავშირს რივაროქსაბანის კონცენტრაციასა და Xa ფაქტორს შორის, იყო Emax მოდელი. PTZ-სთვის, ხაზოვანი გადაკვეთის მოდელი ჩვეულებრივ უკეთ აღწერს მონაცემებს. სხვადასხვა გამოყენებული PTZ რეაგენტების მიხედვით, დახრილობა მნიშვნელოვნად იცვლებოდა. ნეოპლასტიკური PTZ-ის გამოყენებისას, საწყისი PTZ მნიშვნელობა იყო დაახლოებით 13 წამი და დახრილობა იყო 3-4 წმ/(100 მიკროგრამი/ლ). კვლევის II და III ფაზაში ფკ/ფდ ანალიზის შედეგები შეესაბამებოდა ჯანმრთელ სუბიექტებში მიღებულ მონაცემებს.
წრფივობა/არაწრფივობა:
რივაროქსაბანის ფარმაკოკინეტიკა წრფივია 15 მგ ერთჯერად დღიურ დოზამდე. უფრო მაღალი დოზებისას რივაროქსაბანი ავლენს გახსნაში შეზღუდულ აბსორბციას შეწოვის სიჩქარის შემცირებით და ბიოშეღწევადობის დაქვეითებით დოზის გაზრდისას. ეს მდგომარეობა უფრო გამოხატულია უზმოზე, ვიდრე სავსე კუჭის მდგომარეობის დროს.
მახასიათებლები პაციენტებში
ხანდაზმულთა პოპულაცია:
ხანდაზმულ პაციენტებს აღენიშნებოდათ უფრო მაღალი კონცენტრაცია პლაზმაში, ვიდრე ახალგაზრდა პაციენტებში, ამ დროს AUC საშუალო მნიშვნელობები დაახლოებით 1.5-ჯერ მეტია, ძირითადად საერთო და თირკმლისმიერი შემცირებული კლირენსის შედეგად. დოზის კორექცია საჭირო არ არის.
სქესი:
ფარმაკოკინეტიკასა და ფარმაკოდინამიკაში კლინიკურად მნიშვნელოვანი განსხვავებები მამაკაცებსა და ქალებს შორის არ აღინიშნებოდა.
სხვადასხვა წონითი კატეგორიები:
სხეულის წონის უკიდურესობამ (<50 კგ ან >120 კგ) მხოლოდ მცირე გავლენა იქონია რივაროქსაბანის პლაზმურ კონცენტრაციაზე (25%-ზე ნაკლები). დოზის კორექცია საჭირო არ არის.
ბავშვები და მოზარდები:
უსაფრთხოება და ეფექტურობა ბავშვებში და 18 წლამდე მოზარდებში დადგენილი არ არის.
ეთნიკური განსხვავებები:
რივაროქსაბანის ფარმაკოკინეტიკასა და ფარმაკოდინამიკასთან დაკავშირებით კლინიკურად მნიშვნელოვანი ეთნიკური განსხვავებები ევროპეოიდული, აფრო–ამერიკული, ლათინო–ამერიკული, იაპონური ან ჩინური რასის პაციენტებს შორის არ დაფიქსირებულა.
ღვიძლის უკმარისობა:
ღვიძლის მსუბუქი უკმარისობის და ციროზის მქონე პაციენტებს (კლასიფიცირებული როგორც ჩაილდ–პიუ A) აღენიშნებოდათ მხოლოდ მცირე ცვლილებები რივაროქსაბანის ფარმაკოკინეტიკაში (რივაროქსაბანის AUC საშუალოდ 1.2-ჯერ გაიზარდა), რაც თითქმის შედარებადია ჯანმრთელი ადამიანების შესატყვის საკონტროლო ჯგუფთან. ღვიძლის ზომიერი უკმარისობის და ციროზის მქონე პაციენტებში (კლასიფიცირებული როგორც ჩაილდ–პიუ B), რივაროქსაბანის საშუალო AUC მნიშვნელოვნად გაიზარდა 2.3-ჯერ ჯანმრთელ მოხალისეებთან შედარებით. თავისუფალი AUC გაიზარდა 2.6-ჯერ. ამ პაციენტებს ასევე აღენიშნებოდათ რივაროქსაბანის შემცირებული თირკმლისმიერი ელიმინაცია, ისევე როგორც თირკმლების ზომიერი უკმარისობის მქონე პაციენტებს.
არ არსებობს მონაცემები ღვიძლის მძიმე უკმარისობის მქონე პაციენტებისთვის.
ღვიძლის ზომიერი უკმარისობის მქონე პაციენტებში Xa ფაქტორის აქტივობის დათრგუნვა გაიზარდა 2.6-ჯერ ჯანმრთელ მოხალისეებთან შედარებით; PT-ის გახანგრძლივება ანალოგიურად გაიზარდა 2.1-ით. ღვიძლის ზომიერი უკმარისობის მქონე პაციენტები უფრო მგრძნობიარენი იყვნენ რივაროქსაბანის მიმართ, რამაც გამოიწვია უფრო მკვეთრი ფკ/ფდ ურთიერთკავშირი კონცენტრაციასა და PT-ს შორის.
რივოქსარი უკუნაჩვენებია პაციენტებში ღვიძლის დაავადებით, რომელიც დაკავშირებულია კოაგულოპათიასთან და კლინიკურად მნიშვნელოვანი სისხლდენის რისკთან, მათ შორის ციროზის მქონე პაციენტებში, რომელთა ჩაილდ–პიუ არის B და C (იხილეთ ნაწილი 4.3).
თირკმლის უკმარისობა:
აღინიშნა რივაროქსაბანის ექსპოზიციის ზრდა, რომელიც კორელირებს თირკმლების ფუნქციის დაქვეითებასთან, რაც შეფასებულია კრეატინინის კლირენსის გაზომვით.
მსუბუქი (კრეატინინის კლირენსი 50-80 მლ/წთ), ზომიერი (კრეატინინის კლირენსი 30-49 მლ/წთ) და მძიმე (კრეატინინის კლირენსი 15-29 მლ/წთ) თირკმლის უკმარისობის მქონე პირებში რივაროქსაბანის პლაზმური კონცენტრაცია (AUC) გაიზარდა 1.4-, 1.5– და 1.6-ჯერ, შესაბამისად.
არ არსებობს მონაცემები პაციენტებში კრეატინინის კლირენსით < 15 მლ/წთ.
პლაზმის ცილებთან მაღალი შეკავშირების გამო რივაროქსაბანის გამოყოფა დიალიზის დროს არ არის მოსალოდნელი.
თირკმლების მსუბუქი, ზომიერი და მძიმე უკმარისობის მქონე პირებში Xa ფაქტორის აქტივობის საერთო ინჰიბირება გაიზარდა 1.5, 1.9 და 2.0 კოეფიციენტით, შესაბამისად, ჯანმრთელ მოხალისეებთან შედარებით; PT-ის გახანგრძლივება ასევე გაიზარდა 1.3, 2.2 და 2.4 კოეფიციენტით, შესაბამისად.
5.3 პრეკლინიკური უსაფრთხოების მონაცემები
პრეკლინიკური მონაცემები არ ავლენს განსაკუთრებულ საფრთხეს ადამიანებისთვის უსაფრთხოების ფარმაკოლოგიის, ერთჯერადი დოზის ტოქსიკურობის, ფოტოტოქსიკურობის, გენოტოქსიკურობის, კანცეროგენული პოტენციალის და იუვენილური ტოქსიკურობის ტრადიციული კვლევების საფუძველზე.
განმეორებითი დოზის ტოქსიკურობის კვლევებში გამოვლენილი ეფექტები ძირითადად განპირობებული იყო რივაროქსაბანის მაღალი ფარმაკოდინამიკური აქტივობით. ვირთაგვების პლაზმაში IgG და IgA კონცენტრაციის მომატება დაფიქსირდა კლინიკურად რელევანტური ექსპოზიციის დონეზე.
მამრობითი და მდედრობითი სქესის ვირთაგვებში ფერტილობაზე ზეგავლენა არ დაფიქსირებულა. ცხოველებში ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა რეპროდუქციულიტოქსიკურობა, რომელიც დაკავშირებულია რივაროქსაბანის ფარმაკოლოგიურ მოქმედებასთან (მაგ. ჰემორაგიული გართულებები). ემბრიონ-ნაყოფის ტოქსიკურობა (პოსტ-იმპლანტაციური დანაკარგი, ჩამორჩენილი/პროგრესირებადი ოსიფიკაცია, ღვიძლის მრავლობითი ღია ფერის ლაქები) და მალფორმაციების, ისევე როგორც პლაცენტური ცვლილებების მომატებული სიხშირე დაფიქსირდა კლინიკურად რელევანტური კონცენტრაციებისას პლაზმაში. ვირთაგვებში პრე– და პოსტნატალურ კვლევაში, შთამომავლობის სიცოცხლისუნარიანობის დაქვეითება დაფიქსირდა მდედრებისთვის ტოქსიკური დოზების გამოყენებისას.
6. ფარმაცევტული თვისებები
6.1 დამხმარე ნივთიერებების ჩამონათვალი
- მიკროკრისტალური ცელულოზა (ტიპი 102)
- ლაქტოზას გრანულები (ლაქტოზას მონოჰიდრატი) (მიიღება ძროხის რძისგან)
- ნატრიუმის კროსკარმელოზა
- ჰიდროქსიპროპილ მეთილცელულოზა (E5) (ჰიპრომელოზა)
- მაგნიუმის სტეარატი
- პოლოქსამერი 188 (მიკრონიზებული)
- Opadry 04F220012 ყვითელი*
*HPMC 2910/ჰიპრომელოზა
მაკროგოლი/PEG
ტიტანის დიოქსიდი
რკინის ოქსიდი ყვითელი
6.2 შეუთავსებლობა
არ განიხილება.
6.3 ვარგისობის ვადა
36 თვე
6.4 სიფრთხილის განსაკუთრებული ზომები შენახვისას
ინახება ოთახის ტემპერატურაზე, 25°С ქვემოთ.
6.5 შეფუთვის ხარისხი და შემცველობა
პვქ/პე/პვდქ/ალუმინის ფოლგის ბლისტერი კოლოფში, 56 აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტი
6.6 განსაკუთრებული სიფრთხილის ზომები განადგურებისას და სხვა მოხმარებისას
განსაკუთრებული მოთხოვნა არ არის.
გამოუყენებელი პროდუქტები ან ნარჩენი მასალები უნდა განადგურდეს „სამედიცინო ნარჩენების კონტროლის რეგულაციების“ და „შეფუთვისა და შეფუთვის ნარჩენების კონტროლის რეგულაციების“ შესაბამისად.
გაცემის წესი
ფარმაცევტული პროდუქტის ჯგუფი II, გაიცემა ფორმა №3 რეცეპტით
7. მარკეტინგული ავტორიზაციის მფლობელი
Abdi İbrahim İlaç San. ve Tic. A.Ş.
Reşitpaşa Mahallesi Eski Büyükdere Cad. No:4 34467
Maslak / Sarıyer / სტამბოლი
ტელ: 0212 366 84 00
ფაქსი: 0212 276 20 20
8. მარკეტინგული ავტორიზაციის ნომერი
9. პირველი ავტორიზაციის / ავტორიზაციის განახლების თარიღი
პირველი ავტორიზაციის თარიღი:
ბოლო განახლების თარიღი:
10. პროდუქტის ზოგადი დახასიათების გადახედვის თარიღი
29.04.2020











